II SA/Ke 181/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi W.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 181/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania W. M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 3 września 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie renty strukturalnej, do którego załączył stosowne dokumenty. We wniosku W. M. zadeklarował do przekazania za rentę strukturalną gospodarstwo rolne o powierzchni 3,0831 ha. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku organ I instancji opisaną wyżej decyzją z dnia [...] odmówił W. M. przyznania renty strukturalnej. Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, organ II instancji przytaczając treść przepisu § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawach szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w wersji obowiązującej przed dniem 24 czerwca 2008 r. podkreślił, że z przedłożonego przez W. M. zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w R. z dnia 1 września 2010 r. wynika, że wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach od 14 listopada 1991 r. do 30 września 2004 r. w zakresie emerytalno-rentowym, wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik oraz od 1 stycznia 2010 r. do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Organ odwoławczy wskazał, że okres ubezpieczenia W. M. w ostatnich 10 latach bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie renty strukturalnej wynosi 4 lata 11 miesięcy i 3 dni, przy czym zgodnie z art. 21 a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, przy ustalaniu liczby kwartałów podlegania ubezpieczeniu zalicza się cały kwartał, w którym powstało ubezpieczenie. To samo dotyczy kwartału, w którym ubezpieczenie ustało. Natomiast zgodnie z art. 21 a ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przy ustalaniu liczby lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu dodaje się poszczególne okresy podlegania ubezpieczeniu obejmujące lata, miesiące i dni. Okresy niepełnych miesięcy podlegania ubezpieczeniu oblicza się w dniach. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni kalendarzowych; sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. Przytaczając treść przepisu art. 2 cyt. ustawy, organ II instancji wskazał, że nie został spełniony warunek wynikający z § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2007 r. dotyczący wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres 5 lat w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną. W ostatnich dziesięciu latach do dnia złożenia wniosku, czyli w latach 2000-2010, okres ubezpieczenia społecznego rolników wnioskodawcy nie wynosił wymaganego okresu 5 lat opłacania składek emerytalno- rentowych w KRUS, co skutkuje odmową przyznania W. M. renty strukturalnej. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. M. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy niesłusznie przyjął, że "w ostatnich 10 latach od dnia złożenia wniosku, czyli w latach 2000-2010, okres ubezpieczenia społecznego rolników wnioskodawcy nie wynosił wymaganego okresu 5 lat opłacania składek emerytalno- rentowych w KRUS". Autor skargi wskazał, że organ II instancji nie wziął pod uwagę zaświadczenia z KRUS w R. z dnia 3 listopada 2010 r., gdzie wskazano, że na dzień 3 września 2010 r. podlegał on ubezpieczeniu społecznemu rolników i miał uregulowane składki, w tym za okres od 1 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz.U z 2007, poz. 109, Nr 750), zgodnie którym rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym"; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników; 4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 3 ha; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa; 6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że W. M. wnioskiem z dnia 3 września 2010 r. zwrócił się o przyznanie mu renty strukturalnej, przy czym nie była kwestionowana okoliczność, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki określone w cytowanym wyżej przepisie za wyjątkiem określonych w pkt 2. Z § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia wynika, że jednym z warunków uzasadniających przyznanie renty strukturalnej jest prowadzenie nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podleganie przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. W stanie sprawy niekwestionowana pozostawała okoliczność, że skarżący prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat, bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o rentę strukturalną, natomiast w przekonaniu organów administracji okres ubezpieczenia W. M. w ostatnich 10 latach (bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie renty strukturalnej) wyniósł nie 5 lat – jak wymaga przepis mający w sprawie zastosowanie - lecz 4 lata i 11 miesięcy. Z zaświadczenia wydanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 1 września 2010 r. wynika, że W. M. podlegał ubezpieczeniu w okresach od 14 listopada 1991 r. do 30 września 2004 r. oraz od 1 stycznia 2010 r. do nadal, co do dnia złożenia wniosku, czyli do 3 września 2010r. daje łącznie okres 4 lat 11 miesięcy i 3 dni. W tym miejscu podkreślić należy, że § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia w aktualnym brzmieniu obowiązuje w wyniku zmiany dokonanej na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 czerwca 2008 r. (Dz.U.08.108.693) zmieniającego rozporządzenie z dniem 24 czerwca 2008 r. Niezależnie od tego, że organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieaktualną wersję powyższego przepisu, podkreślić należy, że przede wszystkim dokonał nieprawidłowej jego interpretacji, co doprowadziło do odmowy przyznania skarżącemu renty strukturalnej. Poprzednio obowiązujący § 4 pkt 2 rozporządzenia stanowił, że rentę strukturalną przyznaje się temu producentowi rolnemu, który prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zmiana przepisu polegała zatem jedynie na zastąpieniu słów "i w tym okresie" słowami "w okresie ostatnich 10 lat". O ile brzmienie § 4 pkt 2 rozporządzenia w poprzedniej wersji pozwalało przyjąć, iż pięcioletni okres ubezpieczenia winien się mieścić w 10 latach do dnia złożenia wniosku (poprzez użycie sformułowania "i w tym okresie"), to nowa treść tego przepisu nie daje podstaw do takiej interpretacji, przyjętej zresztą przez organy obu instancji. Mając to na uwadze oraz ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażającą się w tym, że organy administracji rozstrzygają sprawy według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie orzekania, a organ II instancji jest organem orzekającym merytorycznie, przyjąć należy, że podstawą do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy winny być ustalenia faktyczne poczynione na datę wydania decyzji odwoławczej, tj. na dzień [...], a nie na datę złożenia wniosku. Dotyczy to przede wszystkim ustalenia okresu ubezpieczenia emerytalno- rentowego W. M.. Zważywszy na fakt, że organy obu instancji nieprawidłowo zinterpretowały przepis § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia, co stanowiło naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a ponadto nie dokonały prawidłowych ustaleń dotyczących wymaganego tym przepisem okresu ubezpieczenia skarżącego, naruszając art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w punkcie II oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a.