II SA/Ke 181/24
WyrokWSA w Kielcach2024-05-15
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Sylwester Miziołek, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z potencjalnym znaczącym oddziaływaniem planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, jest zgodne z prawem, mimo że organy nie wykazały w pełni powiązania technologicznego między planowaną inwestycją a inną, istniejącą inwestycją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo pewnych ułomności w uzasadnieniu organów co do powiązania technologicznego między planowaną inwestycją a inną, istniejącą inwestycją, postanowienie o zawieszeniu postępowania było zasadne. Podstawą do zawieszenia było wydanie postanowienia na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, co oznaczało istnienie uzasadnionej obawy potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000. Położenie inwestycji w sąsiedztwie obszaru Natura 2000 oraz planowana inna inwestycja tego samego rodzaju uzasadniały tę obawę i konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając, że inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, co wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując konieczność uzyskania decyzji środowiskowej oraz zasadność zawieszenia postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Renata Detka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2024 r., [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z 5 lutego 2024 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] i Miasta C. z 5 grudnia 2023 r. którym:
1. zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na: budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 2MW, na działce o numerze ewid. [...], obręb 0005 Ł., gmina C., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, oraz
2. zobowiązano do przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2024 r. ostatecznego rozstrzygnięcia opisanego w punkcie 1, tj. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w złożonym od ww. postanowienia zażaleniu P. W., zwana dalej skarżącą, zarzuciła naruszenie:
- § 3 ust. 2 pkt 3 w związku z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że do wydania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działce o nr [...] położonej w obrębie Ł. w gminie C. konieczne jest wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, podczas gdy wielkość powierzchni zabudowy w tym przypadku wyniesie do 1,28 ha, wobec czego planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem w niniejszej sprawie nie jest konieczne uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i zawieszenie postępowania w sytuacji, kiedy wydanie decyzji w sprawie nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, podczas gdy w niniejszej sprawie, mając na uwadze powierzchnię planowanej inwestycji, nie jest konieczne uzyskanie uprzedniej decyzji przez inny organ.
Rozpatrując wniesione zażalenie SKO ustaliło, że dla terenu inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 59 ust. 1 i art. 52 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji wystąpiła spółka [...] Sp. z siedzibą W..
Następnie wyjaśnił, że decyzją z 28 lutego 2023 r. Burmistrz [...] i Miasta C. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie: "Instalacji fotowoltaicznej K. I z renaturalizacją terenów rolnictwa intensywnego w kierunku bioróżnorodności", zwanego dalej "K. I". Decyzja ta stała się ostateczna 5 kwietnia 2023 r. i podlega wykonaniu. Decyzją z 22 listopada 2023 r. ten sam organ ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji na części działek
o numerach ewidencyjnych: [...] i [...], obręb 0008 Ostrów, gmina C. oraz na części działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb 0005 Ł., gmina C.. Powierzchnia terenu tej inwestycji wynosi ok. 1 881 975 m2. Działki nr [...]
i [...] obręb 0008 Ostrów oraz działka nr [...] obręb 0004 Ł. są zlokalizowane w obszarze Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032, gdzie obowiązuje rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 kwietnia 2022 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Sobkowsko-Korytnicka (PLH260032) - Dz. U. z 2022 r., poz. 1182, w sąsiedztwie siedliska przyrodniczego o kodzie 6210 - murawy kserotermiczne i ciepłolubne murawy, będącego przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000. Działka nr [...], obręb 0008 Ostrów oraz działka nr [...], obręb 0004 Ł. graniczą bezpośrednio z Chmielnicko-Szydłowskim Obszarem Chronionego Krajobrazu. Inwestycja zlokalizowana będzie także częściowo w obrębie Głównego Południowo-Centralnego Korytarza Ekologicznego o randze krajowej: Dolina Nidy [...] oraz G. Ś. - Dolina W. [...]
Dalej organ ustalił, że objęta wnioskiem inwestycja nie jest objęta formami ochrony przyrody. Powierzchnia terenu inwestycji wynosi 12.800 m2. [...] jednak znajduje się w bliskim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka [...] Inwestycje na działkach nr: [...] obręb 0008 Ostrów, [...], obręb 0004 Ł., oraz na działce nr [...], obręb 0005 Ł., sąsiadują ze sobą oraz powiązane są funkcjonalnie poprzez wspólną drogę dojazdową. W wyniku sumowania powierzchni terenów objętych wnioskami, teren podlegający przekształceniu przekroczy powierzchnię wskazaną w § 3 ust. 1 pkt 54a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ przytoczył treść § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia i podzielił stanowisko organu I instancji, że po zsumowaniu parametrów obu inwestycji, budowa dwóch farm fotowoltaicznych, w związku z przekształceniem powierzchni większej niż wskazana w § 3 ust. 1 pkt 54a), kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zasadnie w postanowieniu organu I instancji przytoczono art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wskazując, iż pod pojęciem przedsięwzięcia rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie postanowieniem z 5 grudnia 2023 r. Burmistrz [...] i Miasta C., na podstawie art. 96 ust. 3 ww. ustawy, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w K. dokumentów wskazanych w tym przepisie.
Kolegium stwierdziło, że stosownie do stanowiska zawartego w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydanie takiego postanowienia uzasadnia zawieszenie postępowania głównego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu niewątpliwie będzie orzeczenie o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze P. W. zaskarżyła postanowienie z 5 lutego 2024 r. w całości zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i zawieszenie postępowania, w sytuacji kiedy wydanie decyzji w sprawie nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak realizacji przez organ odwoławczy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak dokonania odpowiednich własnych ustaleń w ramach postępowania wyjaśniającego, co skutkowało przyjęciem, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działce nr [...]
w obrębie L., gmina C., jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, podczas gdy w niniejszej sprawie - mając na uwadze powierzchnię planowanej inwestycji - nie jest konieczne uzyskanie uprzedniej decyzji przez inny organ;
c) art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ II instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie "zasady dot. pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa",
a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej realizacji inwestycji ze względu na pozaprawne kryteria;
d) art. 8 k.p.a. poprzez podważenie zasady zaufania do władzy publicznej polegające na tendencyjności działania organu II instancji oraz nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej "decyzji" całokształtu okoliczności i faktów;
e) art. 8 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść skarżącej wbrew zasadzie in dubio pro libertate oraz dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, mimo braku spornych interesów stron i osób trzecich, co stanowi przejaw braku kierowania się przez organ odwoławczy zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania i podważa tym samym zasadę dotyczącą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
f) art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do całości twierdzeń i zarzutów skarżącej sformułowanych
"w odwołaniu od decyzji z dnia 19 grudnia 2023 r.", istotnych dla sposobu załatwienia sprawy, co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek rozstrzygnięcia oraz zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego;
g) art. 11 k.p.a. i art. 104 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na braku racjonalnego, jasnego oraz przekonującego uzasadnienia faktycznego
i prawnego sprawy, w szczególności sprzecznego z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a tym samym powstania uzasadnionych wątpliwości co do rzetelnego i głębokiego rozważenia oraz ocenienia przez organ II instancji wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, których wydane rozstrzygnięcie winno być logiczną konsekwencją.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że do wydania w sprawie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działce nr [...] w obrębie Ł., gmina C., konieczne jest wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, podczas gdy wielkość powierzchni zabudowy w przedmiotowym przypadku wyniesie do 1,28 ha, wobec czego planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem w niniejszej sprawie nie jest konieczne uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
b) art. 61 "u.p.z.p." poprzez jego niezastosowanie oraz niewydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, w przypadku gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki przemawiające za jej wydaniem; "jedyne, do czego był zobowiązany organ
w rzeczonym stanie faktycznym i prawnym było bowiem zbadanie czy dana lokalizacja spełnia wymogi określone w ww. normie prawnej, a nie do urzeczywistnienia w postanowieniu, w ślad za organem I instancji, dowolnego i arbitralnego przekonania, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, mimo że sama wielkość powierzchni zabudowy z mocy prawa wyklucza ją jako mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko";
c) art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej [...] poprzez pominięcie w swoich rozważaniach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [...] z dnia
11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, jak również ustawy o odnawialnych źródłach energii;
d) art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji [...] poprzez odmowę wydania skarżącej działającej jak właściciel (dzierżawca) warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, co doprowadziło do naruszenia prawa własności.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie skarżącej uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zawiera jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za tym, że samodzielnie przeanalizowało całość sprawy i rozpoznało ją merytorycznie – jego treść w większości to przepisane uzasadnienie postanowienia organu I instancji.
W ocenie skarżącej działanie organu II instancji naruszyło zasadę określoną
w art. 15 k.p.a., ponieważ we wniesionym zażaleniu wskazano szereg merytorycznych zarzutów co do rozstrzygnięcia organu I instancji, natomiast organ II instancji nie odniósł się do żadnego z nich - jednym zdaniem ogólnikowo podsumował jedynie, że "zarzuty wniesionego odwołania nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie".
Skarżąca spółka podniosła, że w świetle § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wnioskowana inwestycja nie może być uznana za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem planowana powierzchnia zamierzenia wynosi do 1,28 ha i tym samym brak jest podstaw do uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla tego przedsięwzięcia. Po wybudowaniu, farma fotowoltaiczna na działce nr [...] w obrębie Ł., będzie mogła funkcjonować zupełnie samodzielnie, niezależnie od faktu czy skarżąca lub jakikolwiek inny podmiot zrealizuje inwestycję tożsamą przedmiotowo. Oznacza to, że będzie to obiekt niezależny w funkcjonowaniu i realizacji zadań do jakich został wybudowany, tj. produkcji "zielonej" energii i rozwoju technologii odnawialnych źródeł energii, które posiadają szereg zalet powodujących ich wyższość nad źródłami konwencjonalnymi, m.in.: przyczynienie się do ochrony środowiska przez zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do środowiska i redukcję zużycia paliw kopalnych, brak negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi i otaczającej fauny oraz flory, wykorzystanie terenów o niskiej klasie bonitacji lub uznanych za nieużytki, brak wytwarzania hałasu mającego wpływ na pobliskie otoczenie czy brak negatywnego odziaływania na krajobraz.
Pomiędzy obiektami, które są założeniami inwestycyjnymi skarżącej, jak
i jakimikolwiek innymi założeniami inwestycyjnymi poczynionymi przez inne osoby fizyczne bądź prawne mającymi na celu produkcję energii odnawialnej, nie dojdzie do skumulowania oddziaływań, a w rozpatrywanej sprawie nie występuje niedozwolone dzielenie przedsięwzięć, ponieważ nie są one ze sobą jakkolwiek technologicznie powiązane i będą funkcjonować niezależnie od realizacji pozostałych. Nietrafnie zatem organ I instancji powiązał funkcjonalnie inwestycje realizowane w obrębach: 0008 Ostrów na działkach nr [...] oraz 0004 Ł. na działce nr [...], z inwestycją objętą wnioskiem tj. budową farmy fotowoltaicznej na działce nr [...]. Prawdopodobnie będą to obiekty o zbliżonych parametrach, jednak przedsięwzięcia te będą całkowicie rozdzielne technologicznie. Owa rozdzielność polega m.in. na tym, że obiekty posiadać będą oddzielny, działający niezależnie od siebie osprzęt elektroenergetyczny, trasy kablowe, przyłącza energetyczne do linii SN itd., przy czym funkcjonowanie jednego obiektu nie będzie w żaden sposób powiązane i uzależnione od działania drugiej inwestycji. Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że powstaną oddzielne przedsięwzięcia, które nie będą wspólnie tworzyć zorganizowanej całości.
Skarżąca wskazała, że realizacja inwestycji nie pogorszy integralności obszaru Natura 2000 i nie wpłynie negatywnie na jego powiązania z innymi obszarami sieci Natura 2000. W przypadku planowanego przedsięwzięcia nie będą wykorzystywane technologie ani substancje mogące stanowić zagrożenie dla środowiska lub stwarzające ryzyko wystąpienia poważnych awarii przemysłowych. Z uwagi na rodzaj i skalę działań inwestycyjnych nie przewiduje się negatywnych zmian warunków klimatycznych na obszarze objętym planowanym przedsięwzięciem - zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji inwestycji, nie będzie również występowało transgraniczne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko.
Skarżąca zarzuciła również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w K., a także wcześniej Burmistrz [...] i Miasta C., przyjęło niekorzystną dla skarżącej interpretację przepisów, tj. wydało rozstrzygnięcie wbrew:
a) zasadzie in dubio pro libertate, tj. przyjaznej dla strony postępowania interpretacji przepisów, wykraczającej poza przesłanki wskazane w art. 7a § 1 k.p.a.,
b) prounijnej wykładni prawa krajowego, która dotyczy organów administracji państw członkowskich oraz sądów krajowych.
W ocenie skarżącej, nie zostało w dostateczny sposób zbadane
i udokumentowane, że nie istnieją podstawy do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, a istnieją podstawy jedynie do zobowiązania do przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. wskazanych w postanowieniu dokumentów oraz do zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie jest bezsporne, że skarżąca spółka [...] Sp. z o.o. w Warszawie złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 2MW na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] w Ł., gmina C.. Nie ulega również wątpliwości, że dla terenu inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz, że planowane przedsięwzięcie nie należy do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. [...] z późn. zm.), zwanej dalej ustawą środowiskową lub ustawą, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 z późn. zm.). § 3 pkt 54a tego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza zabudowę systemami fotowoltaicznymi o powierzchni wyznaczanej po obrysie zewnętrznych skrajnych modułów paneli nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- z wyłączeniem zabudowy systemami fotowoltaicznymi lokalizowanej na dachach i elewacjach obiektów budowlanych.
Przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie jest położone na obszarach objętych formami ochrony przyrody i nie spełnia parametrów określonych w tym przepisie, co jest w sprawie niesporne.
Stanowisko o konieczności uzyskania przez inwestora decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach orzekające w sprawie organy uzasadniły m.in. treścią § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a ww. rozporządzenia. Zgodnie
z pierwszym z wymienionych przepisów, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się przedsięwzięcia
nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Jak podają oba orzekające w sprawie organy, przedsięwzięcie, którego parametry należy zsumować z parametrami przedsięwzięcia objętego wnioskiem, to inwestycja polegająca na budowie instalacji fotowoltaicznej "K. I" o mocy do 200 MWp wraz z niezbędną infrastrukturą na części działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w [...] oraz na części działki nr [...] w [...], gmina C.. Organ II instancji ustalił, że powierzchnia tej inwestycji wynosi ok. 1 881 975 m2 i wydane zostały dla niej warunki zabudowy w decyzji Burmistrza [...] i Miasta C. z 22 listopada 2023 r. Działka nr [...] w Ł. sąsiaduje z działką nr [...], na której skarżąca spółka planuje swoją inwestycję, poprzez wspólną drogę dojazdową, przez co - zdaniem organów – tereny obu inwestycji są ze sobą funkcjonalnie powiązane. W tym kontekście organy wskazały na art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, wedle którego ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
W ocenie organów, w wyniku sumowania powierzchni objętych tymi dwoma przedsięwzięciami, teren podlegający przekształceniu przekroczy powierzchnię wskazaną w § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Z uzasadnień obu postanowień (zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji) wynika, że organy uznały przedsięwzięcie objęte wnioskiem oraz planowaną inwestycję "K. I" za przedsięwzięcia powiązane technologiczne w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, choć żaden z organów nie wyjaśnił bliżej, poza stwierdzeniem, że tereny obu inwestycji są ze sobą funkcjonalnie powiązane przez wspólną drogę dojazdową, jakie konkretnie okoliczności czy cechy tych przedsięwzięć uzasadniają owe "powiązanie technologiczne".
W postanowieniach nie ma także wskazania i wyjaśnienia powodów, dla których organy przyjęły, że przedsięwzięcia pod nazwą "K. I" oraz wnioskowane znajdują się na terenie jednego zakładu lub obiektu, o jakich mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, przywołanym jako uzasadnienie konieczności uzyskania przez wnioskodawcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i co za tym idzie, zawieszenia postępowania. Organy poprzestały jedynie na przytoczeniu tego przepisu, bez odniesienia całej jego treści normatywnej do okoliczności sprawy.
W tym kontekście Sąd zauważa, że organy nie wyjaśniły w sposób należyty zastosowania w sprawie § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. a) i b) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ta sama uwaga dotyczy przywołanego w obu postanowieniach art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy i braku bliższego uzasadnienia powiązania technologicznego obu przedsięwzięć pozwalającego na traktowanie je jako jedno.
Uchybienia te pozostają jednak bez wpływu na wynik sprawy, gdyż mimo niepełnego uzasadnienia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Burmistrza [...] i Miasta C. z 28 lutego 2023 r., znak: [...], ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "K. I". Jak wynika z jej uzasadnienia, powierzchnia tej inwestycji na działkach nr [...] i [...]
w O. oraz na działce nr [...] w Ł. wynosi łącznie 280,0480 ha. Inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla której przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 lit.a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 54a tego rozporządzenia wszedł w życie 13 września 2023 r. i nie obowiązywał w dacie wydania omawianej decyzji). Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została przeprowadzona na podstawie postanowienia Burmistrza [...] i Miasta C. z 2 grudnia 2021 r., w którym ustalony został zakres raportu oceny oddziaływania na środowisko. Z decyzji tej wynika również, że wszystkie działki, na których planowana jest realizacja przedsięwzięcia pn. "K. I" położone są na terenie obszaru Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka PLH260032, w sąsiedztwie siedliska przyrodniczego o kodzie 6210 – murawy kserotermiczne i ciepłolubne, będącego przedmiotem ochrony w ww. obszarze. W decyzji wskazano również, że realizacja przedmiotowej inwestycji winna być przeprowadzona w koordynacji z nowo planowanymi inwestycjami na terenie Gminy C. tak, aby wyeliminować i zminimalizować uciążliwości związane z jej oddziaływaniem na środowisko.
Stosownie do treści art. 96 ust. 1 ustawy środowiskowej, organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Do decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1, należą w szczególności decyzje,
o których mowa w art. 72 ust. 1, w tym decyzja o warunkach zabudowy, o którą wnioskowała skarżąca (art. 96 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy).
Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, o jakim mowa wyżej, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska:
1) kopii wniosku o wydanie decyzji lub kopii zgłoszenia, o których mowa w ust. 1;
2) karty informacyjnej przedsięwzięcia;
3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
4) w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenie o powierzchni powyżej 10 ha, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapy przedstawiającej dane sytuacyjne i wysokościowe sporządzonej w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Jak wynika z akt administracyjnych, 5 grudnia 2023 r. organ I instancji wydał postanowienie, o jakim mowa w zacytowanym wyżej art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, co oznacza, że uznał, że wnioskowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (k. 59). Postanowienie to jest niezaskarżalne, jednak z uwagi na jego bezpośrednie powiązanie z objętym skargą postanowieniem o zawieszeniu postępowania i wydanie w granicach rozpatrywanej sprawy, podlega ono kontroli sądowej na podstawie art. 135 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Należy podkreślić, że obowiązkiem organu I instancji w niniejszej sprawie było rozważenie, czy wnioskowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Do aktualizacji tego obowiązku, wynikającego wprost z art. 96 ust. 1 ustawy środowiskowej, dochodzi wówczas, gdy wnioskiem
o wydanie decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 (w tym decyzji o warunkach zabudowy), objęte jest przedsięwzięcie, które nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2. Na podstawie tego przepisu przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w trybie art. 61 i nast. ustawy. Jeżeli tego rodzaju przedsięwzięcie może oddziaływać także na obszar Natura 2000, oddziaływanie to jest przedmiotem badania w ramach wymaganej oceny oddziaływania na środowisko.
W ustawie środowiskowej ochronę obszarów Natura 2000 ustawodawca potraktował w sposób szczególny. W rozdziale 5 zatytułowanym "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" (art. 96 i nast.) znalazły się bowiem przepisy dotyczące przedsięwzięć, w stosunku do których nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1 (a więc takich, które nie są zaliczone do mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), jednak mogą one potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o jakiej mowa w przepisach rozdziału 5 ustawy środowiskowej, należy rozumieć ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ograniczoną do badania oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 3 pkt 7 ustawy środowiskowej).
Przewidziany w art. 96 ust. 1 ustawy obowiązek rozważenia, czy konkretne przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 nie dotyczy każdego przedsięwzięcia, które nie zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1, lecz takiego, co do którego istnieje uzasadniona obawa wystąpienia potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000. Obowiązek ten aktualizuje się
z pewnością w stosunku do przedsięwzięć, które mają być realizowane na terenach objętych obszarem Natura 2000 lub znajdujących się w bezpośredniej bliskości takiego obszaru. Zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy środowiskowej, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi przedsięwzięciami.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy organ I instancji miał podstawy do przyjęcia, że wnioskowane przedsięwzięcie, niezaliczone do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, i bezpośrednio niezwiązane z ochroną obszaru Natura 2000, może potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar.
W bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] w Ł., na której inwestor zaplanował przedsięwzięcie, znajduje się obszar Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka [...] Działka nr [...] w Ł., położona na terenie tego obszaru, sąsiaduje z działką inwestora jedynie przez drogę. Nie bez znaczenia jest także to, że na działce nr [...] i trzech innych działkach w O. planowana jest duża inwestycja fotowoltaiczna, wykorzystująca, tak jak przedsięwzięcie objęte wnioskiem, tę samą technologię w celu pozyskania energii elektrycznej z odnawialnego źródła, jakim jest energia słoneczna. Dla przedsięwzięcia pod nazwą "K. I" wydana została, na podstawie przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, decyzja środowiskowa obejmująca również oddziaływanie na obszar Natura 2000. W świetle przywołanego wyżej art. 62 ust. 2 ustawy środowiskowej, przy ocenie, czy wnioskowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 należy mieć na uwadze skumulowane oddziaływanie tej inwestycji
z planowanym przedsięwzięciem pn. "K. I". Nie chodzi jednak o ustalenie, czy
w przypadku tych przedsięwzięć zachodzą przesłanki określone w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na co powoływały się oba organy, gdyż nie jest to warunek do uznania, że wnioskowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 96 ust. 1 i 3 ustawy). Zaistnienie przesłanek z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia stanowiłoby samodzielną podstawę do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wynikającą z art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, przy czym wymagałoby uprzedniego wykazania, że oba przedsięwzięcia znajdują się na terenie jednego zakładu lub obiektu. W stanie sprawy wykazanie spełnienia warunków niezbędnych do zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie było jednak konieczne. Położenie wnioskowanego przedsięwzięcia
w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 oraz terenu, na którym zaplanowaną inną dużą inwestycję tego samego rodzaju, co w sposób oczywisty łączy się z możliwością skumulowanego oddziaływania na obszar chroniony, stanowi bowiem okoliczność, która przemawia za słusznością tezy, że planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a co za tym idzie organ I instancji miał podstawy do wydania na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej postanowienia z 5 grudnia 2023 r.
i nałożenia na inwestora obowiązków przewidzianych w tym przepisie.
Należy jednocześnie podkreślić, że postanowienie wydane w trybie art. 96 ust. 3 ustawy nie przesądza to tym, że wnioskowana inwestycja może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a jedynie stwierdza, że w okolicznościach sprawy taka potencjalna możliwość istnieje. Ostateczna ocena, czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 należy do wyspecjalizowanego organu, jakim jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Procedurę następującą po wykonaniu obowiązków nałożonych
w postanowieniu wydanym na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej przewiduje art. 97. W razie stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 1 i 2). Natomiast w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 5). Obie decyzje ma charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W nawiązaniu do argumentacji skargi (str. 7-8), że "Realizacja inwestycji nie pogorszy integralności ww. obszaru Natura 2000 i nie wpłynie negatywnie na jego powiązania z innymi obszarami sieci Natura 2000. W przypadku planowanego przedsięwzięcia nie będą wykorzystywane technologie ani substancje mogące stanowić zagrożenie dla środowiska lub stwarzające ryzyko wystąpienia poważnych awarii przemysłowych. Z uwagi na rodzaj i skalę działań inwestycyjnych nie przewiduje się negatywnych zmian warunków klimatycznych na obszarze objętym planowanym przedsięwzięciem - zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji inwestycji, nie będzie również występowało transgraniczne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko (...)" należy wyjaśnić, że tego rodzaju oceny formułowane są na etapie postępowania prowadzonego na podstawie art. 97 ustawy przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Na obecnym etapie postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie twierdzenia skarżącej nie poddają się merytorycznej weryfikacji. Ponadto dotyczą one informacji, które powinna zawierać karta informacyjna przedsięwzięcia, o jakiej mowa w art. 62a ust.1 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy, do złożenia której spółka została zobowiązana w postanowieniu z 5 grudnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 96 ust. 3. Jeżeli twierdzenia skarżącej o braku wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 potwierdzi Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K., wówczas wyda decyzję, o jakiej mowa w art. 97 ust. 5 ustawy środowiskowej i postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy będzie mogło zostać podjęte.
W kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy wyjaśnienia wymaga, że ustawa środowiskowa (w tym art. 96 i nast.), jest wynikiem transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r.
w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne
i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. L 175 z 5.7.1985, str. 40), której wersję ujednoliconą stanowi dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/EU z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywoływanych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE.L 26 z 28.01.2012,
s. 1) - tzw. dyrektywa EIA. W preambule tej ostatniej dyrektywy podniesiono, że na podstawie art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej polityka Unii
w dziedzinie środowiska oparta jest na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". Skutki w środowisku powinny być uwzględniane w możliwie najwcześniejszej fazie we wszystkich procesach planowania technicznego i podejmowania decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić podleganie przedsięwzięć mogących powodować znaczące skutki w środowisku, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji, wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję i oceny w odniesieniu do ich skutków na środowisko, przed udzieleniem zezwolenia. Na gruncie tych regulacji w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wskazuje się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13 w postępowaniu Marktgemeinde Straßwalchen i in./Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend). W sprawie CODA, sygn. C-142/07 rozstrzygniętej wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (aktualnie TSUE) z 25 lipca 2008 r. w sprawie C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA v. Ayuntamiento de Madrid, wydanym w wyniku pytania prejudycjalnego sądu administracyjnego w Madrycie, ETS wyraził pogląd, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel dyrektywy EIA nie zostanie zrealizowany, a przedsięwzięcia te unikną obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku gdyby - wzięte pod uwagę łącznie - stanowiły przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko.
Z kolei w sprawie C-87/02 (Komisja przeciwko Włochom) wyrażono pogląd, według którego bez względu na metodę obraną przez państwo członkowskie dla ustalenia, czy dane przedsięwzięcie wymaga oceny, czy też nie, tj. wskazania danego przedsięwzięcia w drodze aktu prawnego czy też w wyniku indywidualnego badania przedsięwzięcia, metoda ta nie może zagrażać realizacji celów dyrektywy, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może wywierać znaczące skutki środowiskowe w rozumieniu dyrektywy, nie zostało wyłączone spod oceny (zob. M. Bar, "Aspekty prawne selekcji przedsięwzięć wymagających oceny oddziaływania na środowisko", (w:) H. Lisicka (red.), "Prawo ochrony środowiska. Książka jubileuszowa z okazji 40-lecia pracy naukowej", Wrocław 2008, s. 26-27).
Co prawda powyższe orzeczenia dotyczą dzielenia przedsiębiorstw, jednak zawierają uniwersalny przekaz co do konieczności zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może oddziaływać na środowiskowo, nie zostało wyłączone spod oceny wpływu na nie. Z tego względu poszczególne inwestycje nie mogą być
w tym przypadku oceniane w oderwaniu od tożsamych przedsięwzięć funkcjonujących czy mających funkcjonować obok. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć, należy uwzględnić nie tylko treść normatywną definicji ustawowej przedsięwzięcia, a także, zgodnie z zasadą prewencji, uwzględnić oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć planowanych, czyli takich, które dopiero będą realizowane (por. wyrok NSA z 29 lipca 2023 r., II OSK 2682/20, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Mając zatem na uwadze prowspólnotową wykładnię przepisów ustawy środowiskowej, w ocenie Sądu organy miały podstawy do przyjęcia, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 Ostoja Sobkowsko-Korytnicka w rozumieniu art. 96 ust. 3 ustawy, który stanowił podstawę do wydania postanowienia z 5 grudnia 2023 r. Konsekwencją takiej oceny było zaś zawieszenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. na podstawie art. 97 ust. 2 lub ust. 5 ustawy.
Reasumując, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4. Zgromadzona w aktach dokumentacja była wystarczająca do wydania postanowienia w trybie art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, a w konsekwencji do zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ II instancji nie uchybił także zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż powtórzenie argumentacji zaprezentowanej w postanowieniu organu I instancji nie oznacza, że naruszony został art. 15 k.p.a., jeżeli organ II instancji omówił wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a taka sytuacja miała miejsce w tym przypadku. To prawda, że w zaskarżonym postanowieniu nie ma szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów zażalenia, jednak jest to uchybienie (w zakresie art. 107 § 3 k.p.a.), które nie ma wpływu na wynik sprawy. Jak zostało to już wypowiedziane, Sąd dostrzega pewne ułomności części argumentacyjnej obu postanowień, jednak ostatecznie zawarte w nich rozstrzygnięcie odpowiada prawu, co wykazano wyżej.
Nie doszło także do naruszenia § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podstawą zawieszenia postępowania było bowiem uprzednie wydanie postanowienia w trybie art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, który nie wymaga zaistnienia przesłanek przewidzianych w ww. przepisach rozporządzenia. Do jego zastosowania wystarczy uznanie przez organ wydający decyzję, o jakiej mowa w art. 72 ust. 1, w tym przypadku decyzję o warunkach zabudowy, że wnioskowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 położony w bezpośrednim sąsiedztwie, tym bardziej, że po drugiej stronie drogi dojazdowej planowana jest inna inwestycja tego samego rodzaju, zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i położona na terenie objętym siecią obszarów chronionych Natura 2000.
W konsekwencji, organ nie naruszył również art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.). Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że "(...) jedyne do czego był zobowiązany organ w rzeczonym stanie faktycznym i prawnym było (...) zbadanie czy dana lokalizacja spełnia wymogi określone w ww. normie prawnej (...)". Jak stanowi art. 96 ust. 1 ustawy, organ wydający decyzję o warunkach zabudowy zobowiązany był z urzędu do oceny możliwego oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zakres badania nie został więc ograniczony jedynie do przesłanek określonych w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. U. UE. L. z 2018 r. Nr 328, str. 82 z późn. zm.) i ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1436
z późn. zm.). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 194 ust. 1 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wspieranie odnawialnych form energii jest jednym z celów unijnej polityki energetycznej. Cel ten jest realizowany przez przywołaną wyżej dyrektywę, zaimplementowaną do prawa polskiego w ustawie o odnawialnych źródłach energii. Wspieranie odnawialnych form energii nie polega jednak na wyłączeniu stosowania przepisów dotyczących ochrony środowiska, zwłaszcza obszarów Natura 2000, będących przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej. Zgodnie z definicją ustawową obszaru Natura 2000, jest to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty (art. 5 pkt 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.
Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm.).
Organ nie naruszył także art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP dotyczących konstytucyjnych gwarancji ochrony prawa własności. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca spółka nie jest właścicielem działki nr [...] w Ł. (k. 50), więc nie może skutecznie powoływać się na ochronę konstytucyjną przewidzianą w powyższych przepisach.
Niezależnie od tego należy wskazać, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniu tak jak każde inne prawo konstytucyjne, o czym stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zgodnie z treścią tego przepisu, ograniczenia
w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia
i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów określonych
w art. 96 ust. 3 ustawy i zawieszenie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy na czas rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. nie oznacza, że skarżąca nie będzie mogła zrealizować planowanej inwestycji, ale musi to nastąpić z poszanowaniem przepisów o ochronie obszarów Natura 2000.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło