II SA/Ke 184/05

WyrokWSA w Kielcach2006-01-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać wydane, jeśli decyzja o wywłaszczeniu, na której się opiera, została stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydane na podstawie decyzji o wywłaszczeniu, nie może utrzymać się w mocy, jeśli decyzja o wywłaszczeniu została prawomocnie stwierdzona nieważnością. Stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczającej oznacza, że decyzja ta nigdy nie istniała, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę drogi krajowej. Skarżący zarzucali m.in. brak rzetelnych informacji o inwestycji, jej wpływie na środowisko oraz niezgodność z planem zagospodarowania. Sąd, rozpoznając sprawę, wziął pod uwagę, że w równoległej sprawie dotyczącej wywłaszczenia tej samej nieruchomości, WSA w Kielcach stwierdził nieważność zarówno decyzji o wywłaszczeniu, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie: WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: ref. staż. Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skarg Z.M., J. H., kuratora spadku po B. D. i M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz Z. M. kwotę 500 (pięćset) złotych oraz na rzecz J. H. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 184/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [..] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Starosty z dnia [...] orzekającej o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowej nie zabudowanej, położonej w S. K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 341/2 o powierzchni 0,0502 ha i 341/4 o powierzchni 0,1611 ha przez Skarb Państwa celem zrealizowania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. celu publicznego jakim jest modernizacja drogi krajowej na terenie miasta Sk. K. - budowa węzła drogowo- kolejowego i o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - na podstawie art.9a i 122 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 127 §2 i 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, iż decyzja organu I instancji została wydana po przeprowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego zakończonego wydaniem w dniu [...] decyzji orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na modernizację drogi krajowej nr 7 nieruchomości gruntowej położonej w S.K. o ogólnej powierzchni 0,2113 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 341/2 i 341/ 4, mającej uregulowany stan prawy w księdze wieczystej KW[...], stanowiące współwłasność Z. M., I. O. M., B. D., J. H. i M. M. Organ I instancji wskazał, iż mając na uwadze zagrożenie realizacji celu publicznego jakim jest modernizacja drogi krajowej oraz ważny interes społeczny jakim jest nagląca konieczność poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze krajowej, udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest uzasadnione. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji wniesione przez Z.M. działającego także jako kurator nieobecnej M. M. i kurator spadku po B. D. organ II instancji podzielił stanowisko Starosty, iż zachodziły w sprawie przesłanko z art. 122 §1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Za niezasadny Wojewoda uznał zarzut, iż przed wydaniem decyzji na podstawie tego przepisu powinno być rozpatrzone odwołanie od decyzji o wywłaszczeniu gdyż udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie jest uzależnione od uzyskania waloru ostateczności przez decyzję wywłaszczeniową. Również nie mogą stanowić przedmiotu badania w tym postępowaniu kwestie związane z wykupem całej nieruchomości. Skargi na tę decyzję wnieśli J. H. , M. M. i Z. M., działający także jako kurator spadku po B. D.. J. H. zarzuciła, iż o decyzjach Starosty dotyczących wywłaszczenia oraz zezwolenia na zajęcie nieruchomości dowiedziała się dopiero z uzasadnienia decyzji Wojewody, w postępowaniu wywłaszczeniowym nie uzyskała rzeczowych odpowiedzi na pytania odnośnie charakteru inwestycji, jej wpływu na środowisko i jej przebiegu poza przesłaniem mapki z podziałem geodezyjnym dokonanym na potrzeby inwestycji. Po analizie podziału nieruchomości zorientowała się, że przebieg nowej drogi - ok. 30 metrów od zabudowań - spowoduje utratę charakteru całej nieruchomości oraz ograniczy jej funkcję o charakter mieszkalny dlatego też zwróciła się o wykup całej nieruchomości. Starosta nie podjął żadnych starań aby sprawę załatwić na drodze porozumienia. Z kolei Z. M. zarzucił, iż powoływanie się na art., 122 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy jest zgoda między stronami na budowę drogi oraz istnieje koncepcja rozwiązania sporu na podstawie art.113 jest zbędne. Zarzucił, iż nie zostało rozpoznane jego odwołanie od decyzji wywłaszczeniowej podczas, gdy odwołanie od decyzji dotyczącej zezwolenia na natychmiastowe zajęcie nieruchomości zostało rozpatrzone 5 stycznia 2004 i w ten sposób Wojewoda uniknął chwilowo odpowiedzi na tak ważne pytania jak dlaczego inwestycja jest prowadzona niezgodnie z planem zagospodarowania, dlaczego nie wywłaszczono wszystkich udziałowców. W odpowiedzi na te skargi Wojewoda wnosił o ich oddalenie. Na podstawie art.111 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zarządził połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w danej sprawie nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Badając zasadność skargi w niniejszej sprawie sąd wziął pod uwagę przede wszystkim to, iż w sprawie II SA/Ke 208/05 ze skargi J. H. ,M. M. i Z. M. działającego także jako kurator spadku po B. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości będącej przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Stwierdzenie nieważności decyzji ma skutek ex tunc co oznacza, iż już w dacie wydania decyzji były one obarczone ciężką wadliwością. Z kolei przepis art. 122 §1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzależnia wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości od wcześniejszego wydania decyzji o wywłaszczeniu. Stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczającej powoduje taką sytuację, jakby takiej decyzji nie było. Skutkuje to koniecznością uchylenia decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o czym wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.145 §1 pkt 1a ustawy o p.p.s.a /DZ.U. Nr 154 poz.1270 ze zm./ zaś o kosztach postępowania zgodnie z art.200 tej samej ustawy.

Powołane przepisy

art.9aart. 127 §2art. 122 §1 ustawyart.113art.111 ustawyart. 134 § 1 ustawyart.145 §1 pkt 1a ustawyart.200

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło