II SA/Ke 19/07

WyrokWSA w Kielcach2007-03-23

Skład orzekający: Anna Żak, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, które uwzględnia zmiany w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę, jest zgodne z prawem, jeśli te zmiany zostały dokonane bez wymaganego pozwolenia, a następnie legalizowane poprzez projekt zamienny, a także czy wysokość ogniomuru jest zgodna z przepisami prawa budowlanego i cywilnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jest zgodna z prawem, ponieważ organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił, że możliwe jest zalegalizowanie dokonanych odstępstw poprzez sporządzenie projektu zamiennego. Zmiany w projekcie, w tym wysokość ogniomuru, zostały dostosowane do wymogów prawa budowlanego i nie naruszają uzasadnionego interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego. Inwestorka E.B. wykonała istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę, w tym dodatkowe zadaszenie przy granicy działki bez ściany oddzielenia ppoż. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji, organ I instancji nakazał uzupełnienie projektu zamiennego, uwzględniając wykonane roboty i uzasadniając potrzebę wykonania ogniomuru. Ostatecznie zatwierdzono projekt z ogniomurem o wysokości 35 cm ponad połać dachu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej E.B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego (I kategoria obiektu budowlanego), położonego na działce przy ul. C. w S. wg projektu budowlanego zamiennego opracowanego przez członków Izby Inżynierów Budownictwa: z obowiązkiem prowadzenia robót budowlanych pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane zgodnie z zatwierdzonym "Projektem budowlanym zamiennym" stanowiącym załącznik Nr 1 do decyzji i prowadzenia dziennika budowy i nakładającej na inwestora – E.B. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przedbieg postępowania w niniejszej sprawie wskazując, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu na skutek interwencji J.G. postępowania, decyzją z dnia 15.07.2003 r. odmówił nałożenia na inwestorkę E.B. obowiązku wykonania czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, bowiem ustalony wówczas stan faktyczny nie wskazywał aby zachodziły przesłanki do wydania takiej decyzji. Kolejna interwencja J.G. spowodowała potrzebę wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, co uczyniono postanowieniem z dnia [...] albowiem inwestorka w dalszym cyklu budowy wykonała przy granicy działki / przy istniejącym na sąsiedniej działce budynku mieszkalnym /dodatkowe zadaszenie nad wejściem, oparte na drewnianych słupach, co stanowiło istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę powodujące naruszenie obowiązujących przepisów warunków technicznych przez brak ściany oddzielenia ppoż. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wydał na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 w zw. z ust. 5 prawa budowlanego decyzję nakładającą na inwestorkę obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego. Ta decyzja została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Po przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego organ I instancji decyzją z dnia [...] zatwierdził ten projekt i udzielił E.B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Na skutek skargi J.G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt 389/05, uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wskazując dwa powody. Pierwszy powód to naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przez niewyjaśnienie czy zaprojektowane na wniosek inwestora podwyższenie ogniomuru do wys. 5,40 m które co prawda nie jest sprzeczne z przepisem § 235 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (przewidującego minimalną wysokość takiego ogniomuru), ale budzi wątpliwości czy zaprojektowany ogniomur o wysokości 5,40 m dochodzący bezpośrednio do tarasu domu mieszkalnego J.G., nie jest sprzeczny z art. 144 kodeksu cywilnego nakazującego właścicielowi nieruchomości przy wykonywaniu swego prawa własności powstrzymanie się od działań, które by zakłócały korzystanie z sąsiedniej nieruchomości ponad miarę. W związku z czym Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wyjaśnić i rozważyć, czy podwyższenie ogniomuru o ponad 2 m ponad wymaganą (przepisem § 235 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) minimalną wysokość w granicy nieruchomości jest faktycznie uzasadnione z punktu widzenia interesu inwestorki i czy nie narusza to z kolei usprawiedliwianego interesu skarżącego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości. Drugim powodem uchylenia decyzji przez Sąd był brak nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie - stosownie do art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji organu II instancji (nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 31 maja 2004r.). Organ odwoławczy wskazał, że stosując się do zaleceń zawartych w powyższym wyroku, decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji wezwał E.B. do uzupełnienia dotychczasowego projektu zamiennego przedmiotowej inwestycji poprzez uwzględnienia w nim robót budowlanych dotychczas wykonanych oraz należytego uzasadnienia potrzeby wykonania od strony działki sąsiedniej ogniomuru o wysokości 5,40 m. Przedłożenie przez inwestorkę uzupełnionego projektu zamiennego spowodowało wydanie w dniu [...] decyzji będącej przedmiotem obecnego postępowania odwoławczego. W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w w/w wyroku, zadaniem organu I instancji było wyjaśnienie i rozważenie kwestii czy podwyższenie do wysokości 5,40m ogniomuru jest uzasadnione z punktu widzenia interesu inwestorki, oraz czy nie narusza interesu J.G., jako właściciela sąsiedniej nieruchomości. Organ II instancji stanął na stanowisku, że skoro w toku ponownego postępowania administracyjnego E.B. zrezygnowała z wykonywania zaprojektowanej pierwotnie wysokości ogniomuru, poprzestając na jego wyprowadzeniu 35 cm ponad dach / spornego zadaszenia/, ponadto uwzględniła w projekcie budowlanym zamiennym dotychczas wykonane roboty budowlane, organ I instancji zobowiązany był - stosownie do przepisu art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obecnie obowiązującym - zatwierdzić poprawiony projekt budowlany zamienny i udzielić pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, z jednoczesnym nałożeniem obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że obowiązek opracowania projektu budowlanego zamiennego został nałożony na inwestorkę decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nie ma przy tym żadnych przeciwwskazań odnośnie wykorzystania przedmiotowego projektu budowlanego zamiennego (po jego stosownym poprawieniu i uzupełnieniu) w procesie legalizacyjnym. Przeciwwskazań odnośnie "niedopuszczalności przeróbek starego planu zamiennego" nie zawiera również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 9 lutego 2006r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł J.G. domagając się dokonania rozbiórki przedmiotowego zadaszenia usytuowanego w granicy działek przy ścianie jego budynku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo uprawomocnienia się wyroku prace budowlane były kontynuowane, a więc wyrok ten nie był wykonywany. Ponadto zarzucił, że nie jest dopuszczalne korzystanie z tego samego planu zamiennego "po retuszu" jeśli WSA uchylił decyzję go zatwierdzającą, zwłaszcza, że Sąd uchylił cały plan zamienny, a nie jego dwa punkty i "retusz" tych dwóch punktów nie spowoduje, że plan zamienny będzie zgodny z wyrokiem. Skarżący podniósł również, że organ I instancji zezwalając na wykonanie planu zamiennego powołał się na § 12 ust. 6 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a istotne odstępstwo miało miejsce w 2003 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną /art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ dalej zwaną ppsa. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, będącej przedmiotem skargi / art. 145 § 1 ppsa/. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003 r. organ I instancji na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3, 4, i 5 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz 1126 ze zm) wstrzymał roboty budowlane na działce E.B., a następnie w dniu 29 grudnia 2003 r. wydał w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy Prawo budowlane decyzję nakładającą na E.B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w stosownym terminie projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Do zastosowania rygoru określonego w art.50 ustawy konieczne jest ustalenie nie tylko faktu realizowania obiektu budowlanego w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź przepisach, lecz jednocześnie wykazanie, że to odstępstwo ma charakter istotny w odniesieniu do pozwolenia na budowę. Nie ma wątpliwości w niniejszej sprawie co do tego, że E.B. realizowała budynek mieszkalny z odstępstwami od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, albowiem inwestorka w dalszym cyklu budowy wykonała przy granicy działki / przy istniejącym na sąsiedniej działce budynku mieszkalnym / dodatkowe zadaszenie nad wejściem, oparte na drewnianych słupach, co stanowiło istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę powodujące naruszenie obowiązujących przepisów warunków technicznych przez brak ściany oddzielenia ppoż. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że istnieje możliwość legalizacji dokonanych odstępstw, poprzez wybudowanie przy przedmiotowym zadaszeniu, ściany ppoż. /ogniomuru/ dochodzącej bezpośrednio do tarasu domu mieszkalnego skarżącego. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji stosując się do wskazań zawartych w/w wyroku z dnia 9 lutego 2006 r. podjął działania zmierzające do wyjaśnienia kwestii potrzeby wzniesienia przez inwestorkę ogniomuru o wysokości ponad 2m od minimalnej wysokości przewidzianej w przepisie par.235 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. / Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm./ zgodnie z którym ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć co najmniej 0,3 m ponad lico ściany. Organ nadzoru budowlanego zobowiązał w pierwszej kolejności inwestorkę do naniesienia zmian w projekcie budowlanym zamiennym uwzględniającym dotychczas wykonane roboty budowlane, a przede wszystkim do wykazania potrzeby wzniesienia ogniomuru w zaprojektowanej dotychczas wysokości 5,40m. Jak wynika z akt sprawy E.B. przedłożyła uzupełniony projekt zamienny, w którym kolorem czerwonym uprawniony projektant naniósł zmiany polegające na zaprojektowaniu ogniomuru w wysokości 0,35 m ponad pokrycie dachowe. Zmiany te zostały przez projektanta opisane z podaniem daty ich naniesienia i opatrzone podpisem /k.20, 21, 22 zamiennego projektu/. Aktualnie zatem wysokość zaprojektowanej przedmiotowej ściany jest prawie równa minimalnej wysokości określonej w § 235 w/w rozporządzenia. Trafnie organy orzekające w sprawie uznały w tej sytuacji, że zaprojektowany ogniomur w wysokości 35 cm ponad połać dachu odpowiada wymogom przepisu par.235 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz że nie narusza art.5 ust.1 pkt.9 ustawy Prawo budowlane z 1994r tj. uzasadnionego interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości. Stwierdzić należy, że tak zaprojektowana ściana oddzielenia przeciwpożarowego nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Choć skarżący w granicy z nieruchomością inwestorki ma usytuowany / ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych/ dom mieszkalny wraz z tarasem, to minimalna wysokość zaprojektowanego ogniomuru wymagana w/w par.235 rozporządzenia nie zakłóci w żaden sposób z korzystania z tarasu, a w szczególności nie spowoduje zmian w naświetleniu pomieszczeń mieszkalnych skarżącego położonych od strony zachodniej. Okoliczność ta wynika nie tylko z analizy nasłonecznienia dokonanej na potrzeby poprzednio zaprojektowanego ogniomuru o wysokości ponad 2m od połaci spornego zadaszenia, z której wynikało, iż nawet przy takiej jego wysokości nie zostanie naruszony par.13 ust.1 cyt. wyżej rozporządzenia, ale wskazuje na to także wprost dołączona do akt dokumentacja fotograficzna: pierwsza z czerwca 2003r. k.KI-3 akt.adm sporządzona przez organ w trakcie oględzin, także z dnia 23 lipca 2004r. /k.I-37 akt. adm.I. inst./ z oględzin dokonanych przez organ II instancji w dniu 14 lipca 2006r./ k.KII -38 akt adm II inst./ oraz fotografie złożone na k.K II-17 i KII-18 akt.adm.II instancji. Aktualnie wysokość przedmiotowej ściany jest równa prawie minimalnej wysokości określonej w § 235 w/w rozporządzenia, a zatem w świetle powyższych uwag uznać należy, że wykonywane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, i dlatego decyzja wydana w oparciu o art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118) zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca E.B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jest zgodna z prawem (inwestorka została zobowiązana również do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu). Odnosząc się do dalszych zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, że jak już sygnalizowano sąd administracyjny ocenia jedynie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, a więc nie może on orzec, jak chce tego skarżący nakazu rozbiórki spornego zadaszenia. Ponadto podkreślić należy, że wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nakaz rozbiórki winien być orzekany jedynie wówczas, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie jak wyżej wykazano taki przypadek nie zachodzi. Nie ma również racji skarżący twierdząc, że Sąd uchylił cały plan zamienny, a nie jego dwa punkty i "retusz" tych dwóch punktów nie spowoduje, że plan zamienny będzie zgodny z wyrokiem sądowym. Sąd uchylił poprzednie rozstrzygnięcie organu odwoławczego, ponieważ było niezgodne z prawem, z powodów wskazanych w uzasadnieniu wyroku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy wytknięte przez Sąd uchybienia zostały usunięte. Wskazać należy, że naniesienie odpowiednich zmian w "starym projekcie" zamiennym nie jest uchybieniem w niniejszej sprawie, ponieważ zostały one czytelnie przedstawione w tym projekcie kolorem czerwonym oraz opatrzone przez uprawnionego projektanta datą dokonania zmian i jego podpisem. Nie było też żadnych przeszkód do ponownego wykorzystania projektu zamiennego. Odnosząc się do innych kwestii podnoszonych w skardze wskazać należy, że podstawą prawną umożliwiającą organom nadzoru budowlanego wydanie postanowienia zobowiązującego do złożenia projektu budowlanego zamiennego jest art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Organ prawidłowo w decyzji z dnia 29 grudnia 2003r. wydanej na podstawie tego przepisu wskazał, że istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę polegające na wybudowaniu zadaszenia bez ściany oddzielenia przeciwpożarowego narusza warunki techniczne określone w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /błędnie tylko wskazując datę rozp. na 15.06.02./. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia robót budowlanych przez inwestorkę po wyroku Sądu z dnia 9 lutego 2006r., to jak wynika z protokołu oględzin z dnia 14 lipca 2006r. inwestorka wyprowadziła ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o wys. 30 cm ponad połać spornego zadaszenia w kwietniu 2006r., a wskazany wyrok stał się prawomocny z dniem 28 kwietnia 2006r. co przy uwzględnieniu faktu, że nie wstrzymano wykonania robót budowlanych przed wydaniem wyroku, nie pozwala postawić inwestorce zarzutu działania wbrew wyrokowi Sądu.. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonał prawidłowych ustaleń, a podjęta decyzja nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawem. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło