II SA/Ke 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. odmówiło M. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 28 maja 2014r. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że wnioskiem z dnia 23 czerwca 2014r. o przywrócenie terminu wystąpił reprezentujący Mi. P., adwokat M. S., stwierdzając, iż jego opóźnienie w złożeniu odwołania wynikało z błędów organu I instancji. Przede wszystkim nie został zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego jak również nie otrzymał opinii biegłego. Powyższe uchybienia, zdaniem strony, uniemożliwiły złożenie w terminie odwołania. Rozpoznając wniosek Kolegium uznało, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że odwołujący dochował należytej staranności w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny jak i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, kryterium braku winy jako przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a. umożliwiającej przywrócenie uchybionego terminu, wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Takiej przeszkody nie stanowi podnoszona przez pełnomocnika strony okoliczność nieznajomości akt sprawy na skutek błędnego działania organu polegającego m.inn. na braku zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania. Przepisy bowiem nie zawierają wymogów co do treści odwołania, w związku z tym, profesjonalny pełnomocnik mógł złożyć odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu i szczegółowe zarzuty przedstawić w odrębnym piśmie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy, a w szczególności z opinią biegłego. Kolegium ustaliło, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia 28 maja 2014r. została doręczona w dniu 6 czerwca 2014r., zaś ustawowy 14 dniowy termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 2 k.p.a. upłynął bezskutecznie w dniu 20 czerwca 2014r. W ocenie organu, kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w przypadku, gdy przesłanki z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. nie są spełnione łącznie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12.11.2014r. pełnomocnik M. P., adwokat M. S. zarzucił organowi naruszenie: - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż istnieje zawinienie strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy z winy organu administracyjnego ("okoliczność przyznana w uzasadnieniu skarżonej decyzji") strona została pozbawiona możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie odwoławczym i w związku z tym wniosła odwołanie dopiero po uzyskaniu możliwości zapoznania się z kluczowym dowodem w sprawie – podczas, gdy tego typu okoliczności świadczą o braku zawinienia strony w uchybieniu terminu co z kolei uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; - art. 10 § 1 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że negatywne skutki prawne naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez organ administracji mogą obciążać skarżącego w zakresie oceny zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podczas, gdy rodzaj uchybień, jakich dopuścił się organ I instancji jest tego rodzaju, który uzasadnia wznowienie postępowania, a zatem argumentum a maiori ad minus tym bardziej uzasadnia przyjęcie, iż uchybienie terminu wywołane istnieniem błędów organu administracyjnego uzasadnia przywrócenie stronie terminu do jego zaskarżenia w drodze odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. , poz. 270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miały lub mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogło skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W świetle regulacji § 2 art. 58 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne ( § 3 cyt. przepisu). Zdaniem Sądu, organ II instancji trafnie ocenił, że strona odwołująca się nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż okoliczności podane we wniosku z dnia 23 czerwca 2014r. nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Odwołanie się Kolegium, do obowiązku strony zachowania staranności przy dokonywaniu czynności jako kryterium braku winy uzasadniającej wniosek o przywrócenie terminu, zasługuje na akceptację. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy bądź jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżącej nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od doręczonej stronie w dniu 6 czerwca 2014r. decyzji Wójta Gminy K. z dnia 28 maja 2014r. znak: [...]. Nieznajomość akt sprawy z pewnością nie stanowi przesłanki świadczącej o zachowaniu przez skarżącą staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadzają obowiązku zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia odwołania. Według art. 128 k.p.a. wystarczy jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Wniesienie odwołania, w którym zawarte jest niezadowolenie strony z decyzji organu I instancji, zawiera z mocy prawa żądanie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (por. komentarz do art. 128 w: Kodeks postępowania administracyjnego Barbara Adamiak/Janusz Borkowski, 13 wydanie s. 520). Autor sam podnosi w skardze, że naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, w tym art. 10 § 1 k.p.a., dotyczącego obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, stanowi przesłankę wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4, na wniosek strony. Zatem argument nieznajomości akt sprawy powinien być podnoszony w odwołaniu od decyzji organu I instancji jako zarzut uzasadniający jej uchylenie przez organ II instancji, nie zaś jako argument przemawiający za brakiem możliwości złożenia w terminie odwołania. Skarżąca w toku postępowania przed organem I instancji była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. nr 146 akt adm.) bezspornie wynika, że decyzja [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 czerwca 2014r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Tym samym Kolegium zasadnie uznało, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z podniesionych wyżej przyczyn, ponieważ zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.