II SA/Ke 19/17
WyrokWSA w Kielcach2017-03-29
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie zamieszkuje w lokalu, ale skarżący kwestionuje prawidłowość oznaczenia tego lokalu numerem ewidencyjnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie zamieszkuje w lokalu, nawet jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość oznaczenia tego lokalu numerem ewidencyjnym. Celem postępowania w sprawie zameldowania jest jedynie odzwierciedlenie faktu przebywania osoby w oznaczonym miejscu, a nie usuwanie nieprawidłowości w danych adresowych nieruchomości czy numerach lokali. Oznaczenie lokalu w księdze wieczystej nie jest tożsame z jego oznaczeniem do celów meldunkowych i ewidencyjnych.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie D. K. z lokalu nr 2 przy ul. S. w Ostrowcu Świętokrzyskim złożył opiekun prawny J. M., W. H., wskazując, że w lokalu nikt nie zamieszkuje. Organ I instancji odmówił wymeldowania, a Wojewoda Świętokrzyski utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że D. K. stale zamieszkuje w tym lokalu od lat 90-tych. Skarżący zarzucił błąd w oznaczeniu lokalu, wskazując, że J. M. jest właścicielką lokalu nr 2, a D. K. zamieszkuje w innym lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017r. sprawy ze skargi J. M. reprezentowanej przez opiekuna prawnego W. H. na decyzję W. Ś. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
II SA/Ke 19/17
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] r., znak: [...], Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania W.a H.a – opiekuna prawnego J. M., na podstawie art. 35, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z 8 września 2016 r. orzekającą
o odmowie wymeldowania D.a K.ego z pobytu stałego w lokalu nr 2 położonego w budynku przy ul. S. [...] w Ostrowcu Świętokrzyskim.
W uzasadnieniu organ podał, że 1 kwietnia 2016 r. do organu I instancji wpłynął wniosek strony - W.a H.a – opiekuna prawnego J. M. o wymeldowanie z ww. lokalu osób w nim zameldowanych ze wskazaniem, że w lokalu tym nikt nie zamieszkuje. Po uzyskaniu informacji, że osobą zameldowaną w lokalu jest D. K., W. H. wystąpił o jego wymeldowanie.
W ocenie organu I instancji nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące wymeldowanie i decyzją z 8 września 2016 r. orzekł o odmowie wymeldowania.
Rozpatrując wniesione przez W.a H.a odwołanie Wojewoda przytoczył treść art. 35 ustawy o ewidencji ludności i podniósł, że w sprawie bezspornie ustalono, iż D. K. od lat 90-tych ubiegłego wieku stale zamieszkuje w Ostrowcu Świętokrzyskim w lokalu pod adresem ul. [...] 2/2 i nie zamierza tego lokalu opuszczać. Podczas oględzin lokalu potwierdził on, że tam zamieszkuje, koncentruje swoje codzienne życie i posiada wszystkie rzeczy niezbędne do codziennej egzystencji. Ta okoliczność, zdaniem Wojewody, czyni stanowisko organu I instancji zasadnym.
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego błędnej numeracji lokalu stanowiącego przedmiot wniosku Wojewoda podniósł, że do kompetencji organu odwoławczego nie należy weryfikowanie prawidłowości numerów porządkowych budynków, a tym bardziej numerów poszczególnych lokali w nieruchomości. Kwestionowanie przez skarżącego prawidłowości oznaczenia lokali nie mogło mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż nie jest to okoliczność istotna z puntu widzenia sprawy z zakresu ewidencji ludności. Na podstawie przedstawionej dokumentacji skarżący nie wykazał, zdaniem Wojewody, że to inny lokal, a nie sporny, ma oznaczenie nr 2.
Zasadniczym z punktu widzenia ewidencji ludności i poza sporem pozostaje, że D. K. od ponad 20 lat zajmuje lokal oznaczony jako nr 2. Tym adresem posługuje się od lat 90-tych, a co więcej, w ciągu tego czasu nikt nie podważał prawidłowości jego adresu zamieszkania.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze W. H. reprezentujący J. M. wniósł o uchylenie decyzji z 27 października 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc, że powstała sytuacja wynika z zameldowania D. K. przy ul. [...] 2/2 w Ostrowcu Świętokrzyskim i "bałaganu panującego w Urzędzie Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego".
Wyjaśnił, że właścicielem mieszkania przy ul. [...] 2/2 jest całkowicie ubezwłasnowolniona J. M., co wynika z ksiąg wieczystych
o numerach [...].
Nie może mieć - jego zdaniem - znaczenia prawnego fakt, iż w ewidencji ludności lokal prowadzony jest zgodnie z księgą wieczystą jako [...] 2/2, natomiast w "Wydziale Finansowym S.O." jako [...] 2/1.
W ocenie skarżącego należy uznać, że właścicielem lokalu nr 2 jest J. M. i okoliczność, że w chwili obecnej nikt w nim nie zamieszkuje. D. K. zamieszkuje w innym lokalu położonym naprzeciwko lokalu J. M..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji był przepis art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. na datę wydania zaskarżonej decyzji opublikowany w Dz. U. z 2016 r. poz. 722 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Z powyższego wynika, że kluczowe dla orzeczenia o wymeldowaniu jest ustalenie fizycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego oraz ustalenie faktu nieprzebywania w tym miejscu. Skoro bowiem pobyt stały uzasadniający zameldowanie wiąże się z zamieszkiwaniem (przebywaniem)
w określonym miejscu, to brak tego elementu podważa jedną z podstawowych przesłanek meldunku oraz jego ewidencyjny charakter, który został wprost sformułowany w art. 28 ust. 4 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Czynność zameldowania na pobyt stały, jak wskazano wyżej, nie tworzy prawa do lokalu, a stanowi jedynie konsekwencję określonego stanu faktycznego i jest związana z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj.: przebywaniem w miejscu stałego pobytu oraz zamiarem stałego w nim przebywania. Przesłanką, która zawsze musi być spełniona aby możliwe było wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego jest ustalenie, że osoba ta trwale opuściła miejsce zameldowania, z zaniechaniem koncentrowania swoich spraw życiowych w tym miejscu. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być zatem następstwem ustalenia zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, a także weryfikacji, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia i zweryfikowania okoliczności. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, powinno mieć charakter trwałej rezygnacji z zamieszkania w lokalu będącym dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolnego wyprowadzenia się do innego miejsca.
W okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie organ uznał, że brak jest podstaw do wymeldowania D. K. z pobytu stałego.
Z akt sprawy wynika, że D. K. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem: ul. [...] 2/2 w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie zamieszkuje od lat 90-tych i nie zamierza tego lokalu opuszczać, co potwierdziły przeprowadzone w dniu 3 sierpnia 2016 r. oględziny. Treść sporządzonego wówczas protokołu wskazuje na to, że w lokalu nr 2 znajdują się jego rzeczy osobiste i przedmioty służące codziennej egzystencji oraz pełne wyposażenie lokalu. Należało zatem stwierdzić, że w świetle prawidłowo dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, osoba objęta wnioskiem o wymeldowanie faktycznie w tym lokalu mieszka, w związku z tym nie zachodzi przesłanka do wymeldowania jej z pobytu stałego.
W sprawie nie jest jednak sporne zamieszkiwanie D. K.
w fizycznie wydzielonym lokalu na parterze budynku przy ul. [...] 2, lecz adres jaki został mu przypisany dla celów meldunkowych, a konkretnie oznaczenie tego lokalu nr 2. W ocenie skarżącej, lokal nr 2 odpowiada bowiem innemu lokalowi położonemu na tym samym piętrze budynku, co jest zgodne z zapisami w księdze wieczystej, w którym nikt nie mieszka.
Zameldowanie D. K. pod adresem: Ostrowiec Św., ul. [...] 2/2 wynika z "zaświadczenia o bieżących adresach" wystawionego przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w Ostrowcu Św.
z 25 maja 2016 r. Jak wynika natomiast z pisma W.a H.a datowanego na 13 czerwca 2016 r., jego zdaniem, D. K. mieszka faktycznie pod nr 1,
w którym nikt nie jest zameldowany. Znajdujący się w aktach sprawy protokół oględzin wraz z wykonaną wówczas dokumentacją zdjęciową wskazują przy tym na to, że skarżący w lipcu 2016 r. sam dokonał oznaczenia lokali zamieszczając na drzwiach drugiego lokalu na parterze budynku kartkę z numerem 2.
W nawiązaniu do istoty sporu w niniejszej sprawie wyjaśnić trzeba, że założeniem przyjętym w postępowaniu o zameldowanie jest jedynie odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisem figurującym
w ewidencji ludności. Celem tego postępowania nie jest natomiast usunięcie nieprawidłowości w danych adresowych nieruchomości, a tym bardziej numerów poszczególnych lokali (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 238/12, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy, adres zameldowania określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu - jeżeli jest wydzielony, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Skoro zatem decyzję w sprawie wymeldowania wydaje się wobec osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 35), a pobytem stałym jest zamieszkanie
w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1), to oznacza, że wymeldowanie zawsze następuje
z określonego w ewidencji ludności adresu, czyli z adresu zameldowania. Tym adresem w stanie faktycznym sprawy jest ul. [...] 2/2, pod którym zameldowany jest D. K. i gdzie zamieszkuje. Skarżąca nie wykazała, aby było inaczej, a w szczególności nie dowiodła, że D. K. nie przebywa pod adresem, pod którym jest zameldowany, bądź też przebywa w innym lokalu niż wynika to z zameldowania (np. wskutek przeprowadzenia się z jednego lokalu do drugiego), a tym samym nie było podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostają przy tym złożone wraz ze skargą odpisy z ksiąg wieczystych. Z odpisu z księgi nr [...] wynika, że J. M. jest właścicielem lokalu nr 2 w budynku nr 2 przy ul. [...]
w Ostrowcu Świętokrzyskim. Niezależnie od tego, że z odpisu tego nie wynika, który faktycznie lokal jest przedmiotem wpisu, albowiem opisano go jako "parter, oznaczony kolorem żółtym", a skarżący nie złożył dokumentów, do których zapis ten się odnosi, tak aby można było ten lokal zindywidualizować, podkreślić należy, że oznaczenie lokalu w księdze wieczystej służy wyłącznie do ujawnienia własności tego lokalu jako odrębnego przedmiotu tego prawa i nie ma charakteru ewidencyjnego. Tym samym, oznaczenie lokalu w księdze wieczystej konkretnym numerem nie jest jednoznaczne z nadaniem mu tego samego numeru do celów meldunkowych i ewidencyjnych. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Ma więc ona charakter wyłącznie porządkowy i brak jest podstaw aby przyjąć, że jej zapisy powiązane są w niniejszej sprawie z treścią ksiąg wieczystych. Jednocześnie zapisy w ewidencji ludności nie naruszają praw wynikających z zapisów w księgach wieczystych.
Z uwagi na powyższe, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło