II SA/Ke 193/06

WyrokWSA w Kielcach2006-06-29

Skład orzekający: Dorota Chobian, Anna Żak, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego z pomocy społecznej, ustalona w ramach uznania administracyjnego, może być kwestionowana przez stronę skarżącą, jeśli organy administracji uwzględniły jej sytuację materialną, dostępne środki finansowe oraz zasadę równości wobec prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego, badając czy organ nie przekroczył jego granic i czy decyzja została należycie uzasadniona. W przypadku zasiłku celowego, uznanie administracyjne nie oznacza dowolności, lecz uwzględnienie słusznego interesu obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu. Organy prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku, biorąc pod uwagę dostępne środki finansowe i konieczność zapewnienia pomocy innym potrzebującym, co nie narusza prawa.
Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą mu zasiłek celowy z pomocy społecznej w określonej kwocie. Skarżący nie kwestionował prawa do zasiłku, lecz jego wysokość, domagając się wyższej kwoty. Organy administracji uznały, że dostępne środki finansowe ośrodka pomocy społecznej nie pozwalają na przyznanie wyższego zasiłku, a jego przyznanie w żądanej wysokości naruszyłoby zasadę równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Ke 193/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, z dnia [....], przyznającej A. K. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł., w tym [...] zł przelewem na Zakład Gazowniczy a[...] zł na bieżące potrzeby i poszukiwanie pracy - na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ nadzorczy wskazał, że A. K. odpowiada warunkom ogólnym, uprawniającym do ubiegania się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, albowiem jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie posiada żadnego własnego dochodu, mieszka z dorosłym synem, który jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dlatego też organ I instancji przyznał mu zasiłek celowy w kwocie [...] zł., w tym [...] zł przelewem na Zakład Gazowniczy a [...] zł na bieżące potrzeby i poszukiwanie pracy. Podstawą prawną przyznania zasiłku celowego jest art.39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten nie określa wysokości zasiłku celowego i nie podaje zasad ustalania tej wysokości, a orzekanie w sprawach zasiłków celowych następuje wg. tzw. uznania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w tej sytuacji od uznania organu, uzasadnionego okolicznościami sprawy, zależy forma, rodzaj oraz rozmiar przyznanego świadczenia, ponadto należy wziąć pod uwagę nie tylko sytuację materialną wnioskodawczy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, ale także własne możliwości finansowe organu. Organ II instancji podał, iż jak wynika ze sprawozdania, w styczniu 2006 r. Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej na zasiłki celowe otrzymał kwotę 29.269 zł, z której przyznał pomoc finansową w formie zasiłków celowych dla 193 rodzin, średnio po 151,66 zł. Najniższy przyznany zasiłek celowy wynosił 46 zł, najwyższy 430 zł. Powołując się na treść art. 3 ust 4 ustawy o pomocy społecznej, Kolegium podkreśliło, że środki finansowe jakimi dysponuje Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej nie pozwalają na przyznanie A. K. zasiłku celowego w żądanej przez niego kwocie [...]zł. Naruszyłoby to zasadę równości podmiotów wobec prawa, bowiem niemal wszyscy zwracający się o pomoc społeczną są w podobnej sytuacji co A. K. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. K. wnosząc o jej zmianę. Zarzucił, że podtrzymywanie decyzji I instancji przez Kolegium Odwoławcze w sprawach dotyczących zasiłków, powoduje, że ich wysokość od lat jest niezmienna, oo powoduje, że ponosi on poważne straty materialne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając co do zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale sprawy. Nie ulega wątpliwości, że A. K. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004r., nr 64. poz.593 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej ), uprawniające go do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Skarżący nie zgadza się natomiast z wysokością przyznanego mu zasiłku celowego, domagając się kwoty [...] zł. płatnej co miesiąc do czasu znalezienia pracy. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Z brzmienia tego przepisu wynika, co trafnie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sąd kontrolując zgodność z prawem takiej decyzji bada w szczególności, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy w sposób należyty uzasadnione zostało przyznanie skarżącemu zasiłku w takiej a nie innej wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – jak wynika z art. 7 kpa – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela ( por. wyrok NSA z 26 września 2000 r., I SA 945/00). Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznając konieczność udzielenia pomocy (co w sprawie nie jest kwestionowane), organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, rozumianego w sposób przedstawiony wyżej. Są to przede wszystkim: uzasadnione potrzeby uprawnionego, własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przyznając skarżącemu zasiłek celowy w kwocie [...]zł. W szczególności, jak wynika z informacji Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej /k.13 akt adm./, w dacie wydawania decyzji wysokość udzielonej skarżącemu pomocy nie odbiega od średniej wysokości zasiłków celowych przyznawanych w tym okresie przez organ I-szej instancji, a nawet była wyższa, ponieważ średnia wysokość zasiłku celowego w styczniu 2006r. wynosiła 151,66zł. zł.. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez organ odwoławczy, że środki finansowe jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej uniemożliwiają przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...]zł. a także i z tym, iż przyznanie takiego zasiłku naruszałoby zasadę równości podmiotów wobec prawa. Podnieść także należy, że uwzględnienie wniosku A. K. w całości pozbawiłoby pomocy inne osoby potrzebujące, co pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadą solidaryzmu społecznego, ale także z celami ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że przyznając skarżącemu zasiłek celowy w zakresie, jaki nie odpowiadał jego oczekiwaniom, organy postąpiły w sposób dowolny i bez logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Załatwiając sprawę skarżącego organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało zatem podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie zasiłku celowego, co zresztą wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji. Z powyższych względów podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę i dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło