II SA/Ke 193/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. A. na zawiadomienie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Kielcach z dnia 13 lutego 2026 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy realizacji rehabilitacji leczniczej postanawia: odrzucić skargę. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Kielcach, w piśmie z 13 lutego 2026 r., poinformowała K. A. w odpowiedzi na jego pismo 30 stycznia 2026 r., że kwalifikacja do skierowania na rehabilitację leczniczą, zawarta w Orzeczeniu Komisji Lekarskiej Kasy z 28 lutego 2024 r., nie została zrealizowana z uwagi na zaawansowaną cukrzycę i niewydolność krążenia, która, w ocenie Lekarza Regionalnego Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS, jest przeciwwskazaniem medycznym do odbycia rehabilitacji w ośrodkach KRUS. Ponadto zaznaczono, że o odmowie realizacji rehabilitacji K. A. został poinformowany pismem z 4 marca 2024 r., od którego zgodnie z obowiązującymi przepisami nie przysługiwało odwołanie. W związku z powyższym nie ma możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy. W piśmie z 23 lutego 2026 r. K. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na "czynność z zakresu administracji publicznej polegającej na odmowie realizacji leczniczej w ramach prewencji rentowej KRUS", która została potwierdzona pismem z 13 lutego 2026 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy w piśmie z 4 marca 2024 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Kielcach poinformowała skarżącego, że skierowanie na rehabilitację leczniczą, zawarte w Orzeczeniu Komisji Lekarskiej Kasy z 28 lutego 2024 r., nie może zostać zrealizowane, gdyż Lekarz Regionalny Inspektor Orzecznictw Lekarskiego KRUS orzekł przeciwwskazania do jej odbycia. W piśmie z 26 stycznia 2026 r. (data wpływu 30 stycznia 2026 r.) skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na ten wniosek, organ w piśmie z 13 lutego 2026 r. – które stało się przedmiotem skargi w niniejszej sprawie - ponownie poinformował skarżącego o powodach braku możliwości skierowania go na rehabilitację leczniczą oraz dodatkowo poinformował, że od pisma z 4 marca 2024 r. nie przysługiwało ani odwołanie, ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 2025 poz. 1770), Kasa podejmuje działania na rzecz osób wykazujących całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, ale rokujących jej odzyskanie w wyniku leczenia i rehabilitacji leczniczej, albo zagrożonych całkowitą niezdolnością do pracy w gospodarstwie rolnym. Działania, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności: kierowanie na rehabilitację leczniczą do zakładów rehabilitacyjnych (art. 64 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). Z kolei w myśl art. 64 ust. 6 powyższej ustawy skierowania na rehabilitację leczniczą lub turnusy regeneracyjne stanowią: 1. prawomocne orzeczenie lekarza rzeczoznawcy Kasy lub orzeczenie komisji lekarskiej Kasy, wydane w postępowaniu orzeczniczym dla ustalenia prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników, zawierające wskazania do rehabilitacji leczniczej, albo 2. wniosek sporządzony przez lekarza prowadzącego leczenie - pozytywnie zaopiniowane przez lekarza regionalnego inspektora orzecznictwa lekarskiego Kasy, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 4. Należy stwierdzić, że sprawy związane ze skierowaniem na rehabilitację leczniczą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. W sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, ani postanowienie podlegające kontroli sądu administracyjnego, Skarżone pismo nie jest również innym niż określone w pkt 1-3 art. 3 § 2 p.p.s.a., aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej to wyłącznie takie, które skierowane są do zindywidualizowanego adresata znajdującego się w konkretnej sytuacji oraz odnoszą się do uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa i tym samym w sposób prawnie wiążący wpływają na sytuację prawną określonego podmiotu bądź przez to, że same tę sytuację wyznaczają, bądź przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością (zob. postanowienie WSA w Opolu z 12 marca 2013 r., II SA/Op 1/3, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zatem, wbrew twierdzeniom skargi, nie została ona wniesiona na żadną z form działalności administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., lecz na pismo organu stanowiące zawiadomienie o przyczynach odmowy realizacji rehabilitacji oraz o braku możliwości ponownego rozpatrzenia kwestii tej odmowy. Zawiadomienie z 13 lutego 2026 r. stanowi jedynie czynność informacyjną. Nie nakłada ono bowiem na skarżącego jakichkolwiek obowiązków ani nie modyfikuje jego sytuacji prawnej, poza zawiadomieniem o odmowie realizacji rehabilitacji, po przeprowadzonych czynnościach orzeczniczych w 2024 r. Przepisy art. 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wyraźnie określają, w jakich sprawach Prezes KRUS wydaje decyzje i jaki jest tryb odwoławczy. Jak stanowi art. 36 ust. 3 ww. ustawy, od decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-9 i 12, a także w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponadto jak wyraźnie stanowi art. 4778 § 2 pkt 4c dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. (Dz.U. z 2026 poz. 26) zmieniającej ustawę Kodeks postępowania cywilnego z dniem 13 kwietnia 2026 r., do właściwości sądów rejonowych należą sprawy: dotyczące odmowy skierowania na rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej. Reasumując, wywiedziona skarga podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.