II SA/Ke 195/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi H.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda działając na podstawie art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a po rozpatrzeniu odwołania H. B. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...], w której Prezydent Miasta K., zobowiązał H. B. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 12 sierpnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. w kwocie 5290,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż H. B. zarejestrowała się w Miejskim Urzędzie Pracy w K. w dniu [...] i z dniem tym została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 12 sierpnia 2009 r. W dniu 7 czerwca 2010 r. do Miejskiego Urzędu Pracy w K. wpłynęło zaświadczenie Urzędu Miasta w K., z którego wynikało, że H. B. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 16 listopada 1998 r. i wpis ten został wykreślony z dniem [...]. W dniu 21 lipca 2010 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję na mocy, której orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] na mocy, której H. B. uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...] z prawem do zasiłku od dnia 12 sierpnia 2009 r. i odmówił uznania jej za osobę bezrobotną. W wyniku wniesionego odwołania organ odwoławczy uchylił przedmiotową decyzję, zobowiązując organ pierwszej instancji do wydania orzeczenia zarówno co do statusu bezrobotnego, jak i zasiłku dla bezrobotnego. W dniu [...] organ pierwszej instancji odmówił uznania H. B. za bezrobotną i odmówił przyznania jej prawa do zasiłku, a następnie w dniu [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję zobowiązującą H. B. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 12 sierpnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. w kwocie 5290,00 zł. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast jak wynika z treści art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy za nienależnie pobrane świadczenie uważa się: 1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach, 2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów, albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca składając w dniu rejestracji "oświadczenie rejestrowane", nie wskazała, iż posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a zatem świadomie wprowadziła w błąd Urząd Pracy. Wojewoda wyjaśnił, iż H. B. wiedziała, że status bezrobotnego może uzyskać osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto Wojewoda podkreślił, iż to na osobie chcącej zarejestrować się jako bezrobotna ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich dokumentów związanych z nabyciem powyższych uprawnień. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że zasiłek pobrany przez H. B. za okres od 12 sierpnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie, o którym mowa w art. 76 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i podlega zwrotowi. Nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. pani H. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody. H. B. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy – kpa, a zwłaszcza art. 8, 9, 77, 80, 145 § 1 pkt. 5 oraz nie ustosunkowanie się w pełni do przedstawionych przez nią wyjaśnień zawartych w pismach z dnia 9 września i 9 listopada 2010 r. Skarżąca w treści skargi wyjaśniła, że pod koniec 1998r. nosiła się z zamiarem rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie handlu na giełdzie rolnej w K., ale pomimo uzyskania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, działalności tej nie rozpoczęła, ponieważ czynsz najmu jaki jej zaproponowano był nie do przyjęcia. Skarżąca podkreśliła, iż zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie zawierało żadnej informacji, iż podmiot ma powiadomić organ rejestrowy o zmianach w prowadzeniu działalności gospodarczej. W 2010 roku, po zaciągnięciu dużego kredytu bankowego H. B. chciała rozpocząć działalność handlową, w związku z czym zwróciła się do Urzędu Miasta z wnioskiem o rejestrację tej działalności. Dowiedziała się wówczas, że posiada już zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej w K. H. B. po złożeniu oświadczenia, że nie prowadziła wcześniej działalności gospodarczej, otrzymała nowe zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła, że w dniu [...] Prezydent Miasta K. wydał decyzję, w której postanowił wykreślić ją z ewidencji działalności gospodarczej w K. przy ul. M. 4 z dniem [...] W uzasadnieniu decyzji podano, że "skreślenie wpisu nastąpiło w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej". Zdaniem skarżącej jest to oczywista nieprawda bowiem nie można czegoś zaprzestać, nie zaczynając. H. B. dodała, że organem, który wydał decyzję w dniu 04.08.2009r. uznając ją za osobę bezrobotną był Prezydent Miasta K., czyli ten sam organ, który dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 18.11.1998r. Skarżąca nie rozumie zatem, co nie było znane temu organowi w dniu 04.08.2009r. W związku z powyższym uważa, że uchylenie prawomocnej decyzji z dnia 04.08.2009r. zostało dokonane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skarżąca podkreśliła w skardze, że zarzut posiadania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 1998r. jest jedynym zarzutem mającym wpływ na pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej. Zauważyła także, że podniesiony przez Prezydenta Miasta K. zarzut świadomego wprowadzenia w błąd Urzędu Pracy jest absurdalny z kilku powodów. Po pierwsze - składając takie oświadczenie występowałaby przeciwko sobie, pozbawiając się prawa do zasiłku, o który się równocześnie zwracała. Po drugie - nie istniał żaden racjonalny powód, aby ukrywać wpis dotyczący czegoś, czego nie było w rzeczywistości. Po trzecie - oświadczenie o wpisie składała w Urzędzie Pracy czyli w komórce, której organem jest Prezydent Miasta K., który ten wpis wydał. Po czwarte - w okresie od 1998r. do 2010r. korzystała w pewnych okresach z zasiłku dla bezrobotnych. Wtedy jednym z warunków uzyskania zasiłku było niewykonywanie działalności gospodarczej. Była przekonana, że identycznie jest również w 2009 roku. Dlatego też w dobrej wierze, bez zastanowienia podpisała oświadczenie, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, rozumiejąc przez to, jak poprzednio, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Po piąte – o tym, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej od 1998r. dowiedziała się w czasie zgłaszania działalności handlowej w D. w 2010 roku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda , nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej daje p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w taki sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalność orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawą decyzji z dnia [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] uznającej H. B. z dniem [...] za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 12 sierpnia 2009 r. był m.in. przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dalej ustawa o promocji zatrudnienia (Dz. U. Nr 69/08 poz. 415 ze zm.), zgodnie z którym przez bezrobotnego należy rozumieć taką osobę, która jest zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m. in. nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Wojewoda jako organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż w dniu rejestracji tj. [...] w Miejskim Urzędzie Pracy w K. H. B. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej figurujący w tej ewidencji od 16 listopada 1998 r. pod numerem [...], gdyż wpis ten został wykreślony dopiero z dniem [...]. Jest to okoliczność bezsporna, wynikająca ze złożonego do akt sprawy pisma Kierownika Referatu Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta K. z dnia 31 maja 2010 r., znak SO.III.6414-651/10, jak i potwierdzona przez skarżącą w treści skargi. Niewątpliwym w związku z tym pozostaje także fakt, iż skarżąca wypełniła oświadczenie rejestrowe z dnia [...] niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, skoro w pkt. 11 wskazanego oświadczenia podała, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. To oświadczenie natomiast stało się podstawą przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłku takiego nie może otrzymać osoba, która nie jest bezrobotna, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 41 ustawy o promocji zatrudnienia, przez zasiłek należy rozumieć zasiłek dla bezrobotnych. Z brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f powołanej ustawy wynika natomiast, że status bezrobotnego może otrzymać osoba, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Osoba taka nie może pracować zarobkowo, jak i prowadzić innej działalności zarobkowej, a tym bardziej działalności gospodarczej. Należy jednocześnie wskazać, iż H. B. w dniu rejestracji została poinformowana o tym, że status bezrobotnego posiada osoba, która m.in. nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (karta akt adm. nr 1a-b - część II pkt 12). Skarżąca potwierdziła fakt zapoznania się z treścią "Informacji dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy", która zawierała powyższe pouczenie i otrzymała jeden egzemplarz w/w informacji. W tym samym dniu H. B. podpisała również oświadczenie o takiej samej treści (karta akt adm. nr 3a-b -pkt 11). Należy uznać zatem, że skarżąca miała świadomość konsekwencji wynikających z jednoczesnego posiadania statusu osoby bezrobotnej i wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a zasłanianie się niepamięcią o posiadaniu takiego wpisu w dniu rejestracji w MUP w K., nie może być uznane za podstawę uchylenia decyzji organu I instancji. Z przedstawionych okoliczności wynika, że z uwagi na posiadanie w dniu rejestracji tj. 4 sierpnia 2009r., wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, H. B. nie spełniała warunków do uznania jej za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto wymaga wskazania, iż z art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia wynika, iż posiadanie statusu bezrobotnego nie jest powiązane z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, lecz z okolicznością formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Dlatego nie ma znaczenia, czy skarżąca rzeczywiści prowadziła w dniu rejestracji działalność gospodarczą. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. III SA /Lu 454/09). Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w stosunku do skarżącej H. B. zachodzą przesłanki wskazane w art. 76 ust 1 i 2 przedmiotowej ustawy, a zasiłek pobrany przez skarżącą w okresie 12 sierpnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie i podlega zwrotowi. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie mogły one zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy szczegółowo rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy i rzetelnie odniósł się do zarzutów skarżącej, wobec czego naruszenie art. 77 kpa nie znajduje podstaw. Wojewoda oparł swoje twierdzenia na dokumentach zebranych w sprawie, natomiast twierdzenia skarżącej nie zostały niczym poparte. Nie można uznać także zarzutu skarżącej, iż Wojewoda nie odniósł się w pełni do jej wyjaśnień zawartych w pismach z dnia 9 września i 9 listopada 2010 r. Organ odwoławczy szeroko przedstawił i ocenił stan faktyczny sprawy i odniósł się do twierdzeń skarżącej, w szczególności w zakresie wyjaśnienia zasad wydawania decyzji w sprawach dotyczących bezrobotnych oraz uzasadnienia obowiązków bezrobotnego co do przedstawienia wszelkich dokumentów związanych z nabyciem uprawnień. W związku z tym, że to na skarżącej, jako osobie chcącej się zarejestrować jako bezrobotna ciążył obowiązek powiadamiania urzędu pracy o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na możliwość uzyskania statusu bezrobotnego, w tym w szczególności o posiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie miało w sprawie znaczenia, czy organ miał, bądź mógł uzyskać informacje na temat tego wpisu. Dodatkowo organ odwoławczy w nawiązaniu do treści odwołania złożonego przez H. B. poinformował o możliwości złożenia odrębnego wniosku o odroczenie, rozłożenie na raty albo umorzenie nienależnie pobranego świadczenia w oparciu o art. 76 ust 7 ustawy o promocji zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.