II SA/Ke 196/10

WyrokWSA w Kielcach2010-04-21

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyla decyzje organu pierwszej instancji, ale nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, jest obarczona wadą skutkującą stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. musi nie tylko uchylić dotychczasową decyzję, ale również ponownie rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. Brak rozstrzygnięcia merytorycznego stanowi rażące naruszenie tego przepisu, a w konsekwencji obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności takiej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium i zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, która uchyliła szereg wcześniejszych decyzji Powiatowego Urzędu Pracy dotyczących przyznania, utraty statusu osoby bezrobotnej, prawa do stypendium i zasiłku. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych rozstrzygnięć, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji obu instancji z powodu wad proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty w części orzekającej o uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy i odmowie uznania za osobę bezrobotną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody z dnia 27 stycznia 2010r. znak: [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, prawa do stypendium, prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 30 listopada 2009r. znak: [...] w części orzekającej o: - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 9 maja 2005r. o przyznaniu od dnia 4 maja 2005r. prawa do stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego, z dnia 10 listopada 2005r. o utracie prawa do stypendium od dnia 4 listopada 2005r., z dnia 14 listopada 2005r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia od 4 listopada 2005r. - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 6 sierpnia 2003r. Sygn. akt II SA/Ke 196/10 - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 28 marca 2006r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, z dnia 2 maja 2007r. o utracie z dniem 30 kwietnia 2007r. statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 28 marca 2006r. - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 4 stycznia 2008r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, z dnia 11 kwietnia 2008r. o utracie z dniem 4 kwietnia 2008r. statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 4 stycznia 2008r. - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 1 lipca 2008r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, z dnia 23 lipca 2008r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lipca 2008r. z powodu podjęcia zatrudnienia, - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 1 lipca 2008r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wojewoda decyzją z dnia 27 stycznia 2010r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania E. R. utrzymał w mocy decyzję z dnia 30 listopada 2009r. znak: [...] Starosty, w której na podstawie art. 146 § 1, art. 151 § 2 i art. 104 k.p.a. orzeczono, że decyzje Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy z dnia 22.05.1995r. znak: [...], z dnia 5.06.1996r. znak: [...], z dnia 22.07.1996r. znak: [...], z dnia 6.12.1996r. znak: [...], z dnia 6.01.1998r. znak: [...], z dnia 23.02.1998r. znak: [...] oraz decyzje Powiatowego Urzędu Pracy: z dnia 18.05.2000r. znak: [...], z dnia 29.05.2001r. znak: [...], z dnia 24.07.2001r. znak: [...], z dnia 6.08.2003r. znak: [...], z dnia 3.10.2003r. znak: [...], z dnia 9.03.2004r. znak: [...] zostały wydane z naruszeniem prawa oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. o uchyleniu: - decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 9 maja 2005r. o przyznaniu od dnia 4 maja 2005r. prawa do stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego, z dnia 10 listopada 2005r. o utracie prawa do stypendium od dnia 4 listopada 2005r., z dnia 14 listopada 2005r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia od 4 listopada 2005r. - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 6 sierpnia 2003r. - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 28 marca 2006r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, z dnia 2 maja 2007r. o utracie z dniem 30 kwietnia 2007r. statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 28 marca 2006r. - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 4 stycznia 2008r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, z dnia 11 kwietnia 2008r. o utracie z dniem 4 kwietnia 2008r. statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 4 stycznia 2008r. - uchyleniu decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 1 lipca 2008r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, z dnia 23 lipca 2008r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lipca 2008r. z powodu podjęcia zatrudnienia, - odmowie uznania za osobę bezrobotną w dniu dokonania rejestracji, tj. 1 lipca 2008r.; W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż E. R. w dniu 16.07.2009r. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w celu zarejestrowania jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji E. R. zobowiązała się do przedłożenia dokumentu potwierdzającego rozpoczęcie i prowadzenie działalności gospodarczej. Decyzją z dnia 21.07.2009r. Burmistrz Miasta i Gminy P. orzekł o wykreśleniu wpisu ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...], dokonanego w dniu 11 maja 1990r. Z pisma ZUS Oddział w K. Inspektorat w O. z dnia 24.07.2009r. wynika, że E. R. w okresie od dnia 1.05.1990r. do dnia 30.09.1990r. oraz w okresie od dnia 15.03.1998r. do dnia 30.01.1999r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonując merytorycznej oceny decyzji organu I instancji Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym do dnia 26.10.2007r., warunków bezrobotnego nie spełnia osoba, która podjęła pozarolniczą działalność od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Analogiczne uregulowanie zawierała obowiązująca do 30.04.2004r. ustawa z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Po dniu 26.10.2007r. tenże przepis uzależniał nabycie statusu osoby bezrobotnej od spełnienia wymogu nie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Skoro E. R. zarejestrowała działalność gospodarczą w dniu 11.05.1990r. i wyrejestrowała w dniu 20.07.2009r., a nadto prowadziła w okresie od dnia 1.05.1990r. do dnia 30.09.1990r. oraz od dnia 15.03.1998r. do dnia 30.01.1999r. działalność gospodarczą, to w dniach kolejnych rejestracji posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą i w związku z tym nie spełniała określonych przepisami warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Zawarte w odwołaniu wyjaśnienia strony dotyczące niewiedzy co do złożenia podania o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej a także kwestionujące przyjęcie kontynuacji wpisu, w sytuacji kiedy organ dokonał nowego wpisu do ewidencji bez rozszerzania dotychczasowego, organ uznał za niezasługujące na uwzględnienie. Skargę na decyzję Wojewody z dnia 27.01.2010r. znak: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach E. R. wnosząc o jej uchylenie w części w jakiej utrzymała w mocy decyzję Starosty o uchyleniu decyzji z dnia 9.05.2005r., 10.11.2005r., 14.11.2005r., 28.03.2006r., 2.05.2007r., 4.01.2008r., 11.04.2008r., 1.07.2008r., 23.07.2008r. Skarżąca zarzuciła organowi: - błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia - błędną ocenę zebranego materiału dowodowego - naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 75 § 1, art. 8, 9 i 15 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. W ocenie autorki skargi, poza okresem wskazanym w zaświadczeniu ZUS brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, w związku z tym fakt zaprzestania prowadzenia przez nią działalności gospodarczej z dniem 30 września 1990r. nie budzi wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jak wynika z materiału dowodowego zaskarżona decyzja została podjęta po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. tj. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z dyspozycji powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może ograniczać się do uchylenia dotychczasowej decyzji, ale musi również na nowo rozstrzygnąć sprawę. Jest to w istocie jedna decyzja zawierająca dwa elementy. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (por. B.Adamiak, J.Borkowski, k.p.a. Komentarz Warszawa 2005r., str. 672-673). Podjęcie na podstawie wskazanego przepisu decyzji, w której uchyla się dotychczasową decyzję i nie orzeka o istocie sprawy stanowi rażące naruszenie tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 22.03.2000r. II SA/Gd 1196/98, Lex nr 44234, z dnia 26.09.2007r., I OSK 1926/06, Lex nr 441107). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem decyzja Starosty nie zawiera jednego z koniecznych elementów o jakich mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. , a jakim powinno być rozstrzygnięcie na nowo po uchyleniu decyzji dotychczasowej. Zaskarżoną decyzją, organ uchylił 9 ostatecznych decyzji z których każda mimo iż dotyczyła tego samego adresata - wskazywała odrębny stan faktyczny i odrębną podstawę prawną rozstrzygnięcia a zatem stanowiła odrębną sprawę administracyjną w rozumieniu przepisów kpa - i z tego względu każda z tych decyzji po uchyleniu wymagała odrębnego rozstrzygnięcia. Organ I instancji nie rozstrzygnął co do istoty sprawy w każdej sprawie administracyjnej, naruszając w ten sposób rażąco dyspozycję art. 151 pkt 2 kpa, zaś organ II instancji tego błędu nie dostrzegł. Takie działanie organów obu instancji administracyjnych stanowi naruszenie o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty w części wskazanej w pkt I. wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Oparcie wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. czyni przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów zawartych w skardze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło