II SA/Ke 196/25
WyrokWSA w Kielcach2025-08-27
Skład orzekający: Krzysztof Armański, Beata Ziomek, Andrzej Mącznik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów jest zgodne z prawem, mimo zarzutów o brak wpływu na osiągnięcie tego poziomu i możliwość odstąpienia od kary na podstawie art. 189f K.p.a.?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ciąży na przedsiębiorcy odbierającym odpady na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości i jest obowiązkiem bezwzględnym. Kara pieniężna za nieosiągnięcie tego poziomu jest związana i nie podlega miarkowaniu ani odstąpieniu, gdyż przepisy szczególne (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.) określają sposób jej wymiaru, wykluczając zastosowanie art. 189d i 189f K.p.a. Zarzuty spółki dotyczące braku wpływu na poziom recyklingu oraz konieczności odstąpienia od kary zostały oddalone.Stan faktyczny
E. Spółka jawna została ukarana karą pieniężną w wysokości 35.432,00 zł przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach za nieosiągnięcie w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na terenie miasta i gminy Pińczów. Spółka odebrała 351,20 Mg odpadów, z czego poddała recyklingowi jedynie 1,39%, podczas gdy wymagany poziom wynosił 35%. Spółka kwestionowała karę, wskazując na brak wpływu na jakość segregacji odpadów i brak narzędzi prawnych do egzekwowania recyklingu od podmiotów wytwarzających odpady.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę E. Spółki jawnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 lutego 2025 r. o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Andrzej Mącznik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi E. Spółka jawna w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 lutego 2025 r. znak: SKO.OŚ-60/5323/255/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę.
Decyzją z 27.02.2025 r. znak: SKO.OŚ-60/5323/255/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane też dalej "SKO" lub "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania E Sp.j. (zwanej dalej "Spółką") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Pińczów z 24.10.2024 r. znak: RM.7032.2.42.2024 w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 35.432,00 zł za brak osiągniętego w 2023 r. poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, o którym mowa w art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych z terenu miasta i gminy Pińczów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 127 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i w to miejsce orzekło o nałożeniu na przedsiębiorcę E Spółka Jawna kary pieniężnej w wysokości 35.432,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w odniesieniu do odebranych odpadów komunalnych z terenu miasta i gminy Pińczów.
SKO, uzasadniając podjęcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. rozstrzygnięcia reformatoryjnego, wskazało na brak podstaw do określania w sentencji decyzji terminu na uiszczenie kary, skoro wynika on wprost z art. 9zd ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i podawania numeru konta bankowego w sentencji decyzji, jako że przepisy nie określają takiego wymogu. Podobnie zapis o egzekucji administracyjnej kary pieniężnej w przypadku jej nieuiszczenia w terminie, zdaniem Kolegium nie powinien się znaleźć w sentencji decyzji. Organ pierwszej instancji nieprecyzyjnie także określił jakiego poziomu spółka nie osiągnęła w 2023 r.
W pozostałym zakresie organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji. Powołał się na przepisy art. 9g pkt 1, art. 3b ust. 1 pkt 3, art. 3b ust. 1a, art. 9x ust. 2 i 3 ustawy z dnia z dnia 13.09.1997 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 399), zwanej dalej "u.c.p.g.", a także na sposób obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz warunki zaliczania masy odpadów komunalnych do masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3.08.2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1530), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 3.08.2021 r.". Z powyższych uregulowań wynika, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany osiągnąć w 2023 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35% wagowo. W myśl art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 2 obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7.10.2023r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (MP z 2022 r., poz. 1009), jednostkowa stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 wyniosła 300,17 zł za Mg.
Powyższe oznacza zdaniem organu, że skoro ww. uregulowania wskazują przesłanki i wysokość ustalenia kary za nieosiągnięcie poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, to brak jest podstaw do zastosowania dyrektyw wymiaru kary administracyjnej określonych w art. 189d K.p.a.
Ze sprawozdania przekazanego przez Spółkę do Bazy Danych o Odpadach w 2023 r. wynika, że Spółka odebrała od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na terenie gminy Pińczów 351,20 Mg odpadów komunalnych, z czego do recyklingu przekazała 4,8721 Mg, tj. 1,39% (4,8721 Mg/351,200Mg x 100 %= 1,39 %). Zgodnie zaś z powołanymi przepisami Spółka zobowiązana była przekazać co najmniej 35% wagowo. Różnica pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem recyklingu w 2023r. wyniosła 33,61%, (35% - 1,39% = 33,61%). Tym samym brakująca masa odpadów komunalnych wyrażona w Mg wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wyniosła 118,04 Mg, czyli (33,61% x 351,20Mg = 118,04 Mg). Mając zatem na względzie stawkę 300,17 zł/Mg należy stwierdzić, że kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia za 2023 r. w przypadku skarżącej spółki wynosi 35.432,07zł, tj. (300,17 zł/Mg x 118,04Mg = 35.432,07 zł). Zasadnie przy tym, zdaniem SKO, organ pierwszej instancji zaokrąglił ustaloną karę do pełnych złotych, tj. do kwoty 35.432,00 zł.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki, za chybiony organ uznał zarzut braku zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się bowiem do przesłanek warunkujących odstąpienie w myśl art. 189f § 1 K.p.a. od nałożenia kary pieniężnej, jednakże uznał, że wagi naruszenia prawa nie można uznać za znikomą. Jako uzasadnienie odmowy zastosowania odstąpienia od wymierzania kary w tej sprawie wskazał on, iż nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu recyklingu w wysokości 33,61%, przy osiągniętym poziomie w wysokości 1,39%, nie może być uznane za znikome, gdyż w jego ocenie jest to naruszenie znaczne. Zdaniem Kolegium o znikomym naruszeniu prawa przemawiającym za odstąpieniem od nałożenia kary przy zaprzestaniu naruszania prawa (np. w kolejnym roku) można mówić, kiedy osiągnięty przez przedsiębiorcę poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia jest bliski 35% bądź nastąpiły obiektywne, nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły spółce osiągnięcie wymaganego poziomu. W przedmiotowej sprawie takich okoliczności trudno się doszukać. Nadto w orzecznictwie wskazuje się, że podmiot taki jak skarżąca Spółka, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży, podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Kolegium podkreśliło też, że w niniejszej sprawie oceniane są działania strony podejmowane w celu osiągnięcia poziomów recyklingu, a nie zasady działania instalacji, do których trafiają odpady, czy też możliwości wskazania przez instalacje rzeczywistych poziomów recyklingu dla partii odpadów odebranych z konkretnego terenu i przekazanej przez konkretnego dostawcę. Nie jest również rolą organu w sprawie o wymierzenie przedsiębiorcy odbierającemu odpady z powodu nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, badanie konstrukcji umów zawieranych z kontrahentami. To przedsiębiorca decydując się na zawieranie umów z właścicielami nieruchomości na odbiór odpadów o danej treści i zawierających skonstruowane z reguły przez przedsiębiorcę zapisy, bierze na siebie odpowiedzialność za osiągnięcie wymaganych ustawowo poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Omawiane regulacje służą szeroko pojętej ochronie środowiska. Ferowany przez Spółkę pogląd, jakoby stwierdzone naruszenie "nie stanowiło zagrożenia ani dla środowiska ani dla życia i zdrowia ludzi, jak również nie wywołało negatywnych skutków w zakresie dóbr prawnie chronionych", nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ i w roku 2023 cele ochrony środowiska nie zostały osiągnięte.
Dodatkowo Kolegium zauważyło, że w sprawie nie zostało wydane postanowienie z § 2 art. 189f K.p.a., wydanie którego nie jest obligatoryjne. Nadto, jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2022r. w sprawie o sygn. akt II GSK 376/22, istnienie w sprawie potrzeby rozważenia zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary określonych w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. wykluczało zastosowanie art. 189f § 2 i § 3 K.p.a., gdyż te ostatnie przepisy mają zastosowanie w przypadkach innych, niż wymienione w art. 189f § 1 K.p.a.
W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Spółka zarzuciła decyzji SKO naruszenie przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 oraz art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 35 432,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych;
2/ naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieodstąpienie od wymierzenia kary w sytuacji gdy waga stwierdzonych naruszeń ma charakter znikomy, a w szczególności brak osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu nie nastąpił z winy spółki E , która nie ma odpowiednich instrumentów prawnych tak jak gmina aby przymusić podmioty gospodarcze działające na jej terenie do bardziej wydajnego segregowania odpadów.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p. p. s. a. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Uzasadniając swe stanowisko Spółka, powołując się na art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. podniosła, że prowadzi kampanię informacyjną poprzez m.in. dołączanie ulotek informujących o prawidłowej segregacji odpadów. Nie posiada innych instrumentów prawnych ponieważ całym system odbioru odpadów tworzy gmina poprzez m.in. Regulamin. Bezpośrednim powodem braku osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu jest natomiast jakość odbieranych frakcji segregowanych. W odbieranych workach jest to co zgodnie z odpowiednim rozporządzeniem powinno się w nim znaleźć, ale po przejściu przez linię sortowniczą frakcji możliwych do oddania do recyklera jest niewiele. Dziś to recyklerzy stawiają wysokie warunki co do jakości przyjmowanych odpadów. Muszą to być frakcje bez jakichkolwiek zanieczyszczeń, jak najwyższej jakości. Dodatkowo dyktują oni warunki samego transportu czy przygotowania odpadów, które są wręcz niemożliwe do spełnienia w obecnym czasie. Sytuacja na świecie, ceny paliw i energii sprawiają, iż recyklerzy zmniejszają ilość przyjmowanych odpadów, zaniżają ceny a wprowadzone Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 17.12.2021 r. w sprawie szczegółowych warunków zaliczenia masy odpadów opakowaniowych do poddanych recyklingowi powoduje, iż mimo przekazania przesortowanych odpadów na odpowiednie frakcje surowcowe, z przekazanej ilości odejmowane są jeszcze znaczne procenty na zanieczyszczenia, choć już były one gruntownie doczyszczone i odpowiednio przygotowane. Z wiedzy i doświadczenia Spółki wynika również, że odpady typu metale, papier czy plastik są oddawane samodzielnie przez przedsiębiorców do punktów skupu, co pozbawia ją jako firmę odbierającą odpady znacznej ilości odpadów osiągających wysoki poziom recykligu. Sama Gmina zarówno w jednym jak i drugim przypadku nie jest w takiej sytuacji jak firma odbierająca, ponieważ ma możliwość zaliczenia tych odpadów przy wyliczaniu gminnego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recykligu w swoim sprawozdaniu. Spółka prywatna takiej możliwości nie ma. Spółka widzi zatem olbrzymi problem w wywiązaniu się z ustawowych zapisów dotyczących osiągnięcia odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recykligu. Mimo należytego wykonywania usługi, tj. zgodnie z przepisami prawa, wykonawca jest narażony na ponoszenie ujemnych konsekwencji prawnofinansowych. Restrykcyjne przepisy rozporządzenia z dnia 3.08.2021 r. dodatkowo utrudniają ten proces. Powołując się na zapisy § 4 ust. 3, § 5 ust. 1 i ust. 2 oraz § 7 ust. 1 tego rozporządzenia skarżąca podniosła, że z przyczyn natury faktycznej oraz prawnej wykonawca w rzeczywistości ma bardzo niewielki wpływ na osiąganie odpowiednich poziomów recyklingu. W ocenie skarżącej ziściły się zatem podstawy do zastosowania art. 189f K.p.a. i odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, która w obecnym stanie faktycznym oraz prawnym nie spełnia swojej podstawowej funkcji. Zdaniem Spółki problem ma charakter globalny i sam ustawodawca również ten problem dostrzegł wprowadzając w tym zakresie odpowiednie regulacje prawne. Organ w przedmiotowej sprawie również obowiązany jest ocenić jaki wpływ na zaistniałe zdarzenie miał wykonawca i czy nie należałoby jednak odstąpić od wymierzenia tej kary w szczególności, że obiektywnie zachodzą ku temu wszelkie podstawy faktyczne oraz prawne. Organ obowiązany jest ustalić przede wszystkim wagę naruszenia prawa. Ochrona środowiska i gospodarka odpadami są zadaniami własnymi gminy. Wobec tego nie powinno być tak, że gmina przerzuca pełną odpowiedzialność w tym zakresie na podmioty gospodarcze odbierające odpady, które nie mają narzędzi prawnych aby skutecznie egzekwować odpowiedni poziom recyklingu od podmiotów wytwarzających odpady komunalne. W ocenie Spółki tylko odpowiednie uświadamianie społeczeństwa i prowadzenie kampanii środowiskowych w tym zakresie może przynieść w przyszłości oczekiwane rezultaty. W przeciwnym razie recykling jest fikcją, a przepisy nakładające kary pieniężne na podmioty je odbierające nie będą spełniać swojej zakładanej funkcji dyscyplinującej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa lub 3b ust. 1 u.c.p.g. Poziom ten dla roku 2023 został określony w art. 3b pkt 1 pkt 3 u.c.p.g. i wynosi co najmniej 35% wagowo. Nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., obliczanej zgodnie z art. 9x ust. 3 tej ustawy, czyli jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
W świetle powyższych przepisów na skarżącej Spółce jako podmiocie odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości ciążył m.in. obowiązek osiągnięcia w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Niespornym jest, że Spółka nie osiągnęła określonego w ustawie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów komunalnych, osiągając w 2023 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu tych odpadów w wysokości 1,39%. Organy dokonały prawidłowych i niekwestionowanych wyliczeń w tym zakresie w oparciu o metodologię przedstawioną w rozporządzeniu z dnia 3.08.2021 r. i w oparciu o zgromadzone dane, w tym łączną masę odebranych przez Spółkę w 2023 r. odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych z terenu Gminy Pińczów, tj. 351,20 Mg, a także łączną masę takich odpadów poddanych w roku 2023 recyklingowi i przygotowanych do ponownego użycia, tj. 4,8721 Mg. Różnica pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem recyklingu w 2023 r. wyniosła zatem (procentowo) 33,61%, a w konsekwencji brakująca masa odpadów komunalnych wyrażona w Mg wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wyniosła 118,04 Mg (33,61% x 351,20 Mg). Brak było zarzutów odnośnie sposobu wyliczenia w oparciu o te dane wysokości kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez Spółkę w 2023 roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Jednostkowa stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 została określona w załączniku nr 2 obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7.10.2023r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (MP z 2022 r., poz. 1009) i wynosi 300,17 zł za Mg. Tym samym kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia za 2023 r. wyniosła, po zaokrągleniu, 35.432,00 zł, tj. 300,17 zł/Mg x 118,04Mg.
Istota zarzutów skargi sprowadzała się natomiast do tego, że Spółka – zdaniem jej samej – ma bardzo niewielki wpływ na wykonanie obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 u.c.p.g. i podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z tego przepisu, a w szczególności prowadziła działania informacyjne i edukacyjne w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, zwłaszcza w zakresie selektywnego ich zbierania. Skarżąca zwróciła uwagę na jakość odbieranych frakcji segregowanych, uprzywilejowaną pozycję gminy, fakt samodzielnego oddawania przez przedsiębiorców do punktów skupu odpadów typu metale, papier czy plastik, co pozbawia odbierającą znacznej ilości odpadów osiągających wysoki poziom recyklingu, jak również na restrykcyjne przepisy rozporządzenia z dnia 3.08.2021 r. Okoliczności te, zdaniem skarżącej, należało także uwzględnić w kontekście analizy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej.
W ocenie Sądu zarzuty Spółki nie zasługują na uwzględnienie.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że obowiązek osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obciąża przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, i jest to obowiązek niezależny od takiego samego obowiązku ciążącego na gminie czy innych przedsiębiorcach również odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Przesłanką wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g. W konsekwencji organ właściwy nie bada zawinienia zobowiązanego czy też sytuacji rynkowej. Podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Gdyby przyjąć za słuszne stanowisko o braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych odpadów komunalnych, wówczas w praktyce mogłoby się okazać, że przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Nakładanie kary za delikt administracyjny stałoby się wyjątkiem od reguły odstępowania od jej wymierzania. Przedsiębiorca zawsze mógłby się powołać na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu (por. m.in. wyroki NSA z dnia 17.10.2023 r., sygn. III OSK 2849/21, z 23.07.2025 r., sygn. III OSK 3455/23, wyroki WSA w Bydgoszczy z 9.04.2025 r., sygn. II SA/Bd 897/24, z 9.04.2024 r., sygn. II SA/Bd 122/24, wyrok WSA w Łodzi z 17.04.2024 r., sygn. II SA/Łd 90/24, wyrok WSA w Gliwicach z 26.06.2025 r., sygn. II SA/Gl 202/25).
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. ma charakter związany. Oznacza to, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku z art. 9g pkt 1 w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. organ co do zasady zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w tym przepisie. Poza tym kara pieniężna z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. należy do kategorii kar bezwzględnie określonych i jest - w odniesieniu do deliktów z art. 9x ust. 2 pkt 1 - obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 ww. ustawy. Wobec tego wymierzona skarżącej administracyjna kara pieniężna nie podlega miarkowaniu w zależności od okoliczności stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 189d K.p.a. nie ma zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Takim przepisem odrębnym jest art. 9x ust. 3 u.c.p.g., który ściśle określa sposób wyliczenia kary, nie pozostawiając w tym względzie organom orzekającym żadnego luzu decyzyjnego, wobec czego na wymiar kary nie mogą mieć wpływu inne okoliczności niż wymienione w tym unormowaniu.
Nie wystąpiły również w sprawie żadne okoliczności, o których mowa w art. 189f K.p.a., tj. okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej i poprzestanie na pouczeniu. Nie zaszła przede wszystkim okoliczność, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym odstąpienie od nałożenia kary jest uzasadnione w sytuacji, gdy naruszenie prawa było znikome. Wprowadzenie poziomów recyklingu ma na celu ochronę środowiska, a w konsekwencji zapobieżenie jego degradacji, co niewątpliwie ma wpływ na społeczność lokalną i ponadlokalną. Środowisko jest dobrem wspólnym podlegającym ochronie. Celem regulacji statuujących sporną karę administracyjną jest zaś ograniczenie negatywnego oddziaływania na jego elementy przyrodnicze, poprzez wprowadzenie obowiązku osiągnięcia określonych limitów recyklingu. Osiągnięty przez Spółkę poziom recyklingu w relacji do wymaganego ma istotne znaczenie w kontekście oceny "znikomości" naruszenia. Poziom recyklingu wymagany wynosił 35% masy odebranych odpadów komunalnych, a faktycznie wskaźnik ten wyniósł w sprawie 1,39%, a więc był wręcz rażąco niższy od wymaganego. Należy przy tym mieć na uwadze, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów, przy czym poziom ten ma charakter wymaganego minimum. A zatem zarówno przedsiębiorcy jak i gminy powinni dążyć do tego, aby te poziomy osiągnąć w jak najwyższym stopniu.
Brak było podstaw do zastosowania art. 189f § 2 K.p.a, gdyż ze względu na przedmiot kary tj. nieosiągnięcie konkretnego poziomu recyklingu w roku 2023, tj. w zamkniętym przedziale czasowym, nie jest możliwe zaprzestanie naruszenia prawa. Poza tym, jak słusznie zauważył organ, istnienie w sprawie potrzeby rozważenia zaistnienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary określonych w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., wykluczało zastosowanie art. 189f § 2 i § 3 K.p.a., gdyż te ostatnie przepisy mają zastosowanie w przypadkach innych niż wymienione w art. 189f § 1 K.p.a.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło