II SA/Ke 197/06
WyrokWSA w Kielcach2007-01-18
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Danuta Kuchta, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek skierować kierowcę na badania lekarskie w sytuacji, gdy Prokurator Rejonowy, opierając się na opiniach biegłych, zgłosił zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, mogące wpływać na zdolność do prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek skierować kierowcę na badania lekarskie, gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości co do jego stanu zdrowia, zwłaszcza gdy wniosek taki pochodzi od Prokuratora i jest poparty opiniami biegłych. Bezpieczeństwo ruchu drogowego ma charakter nadrzędny, a celem badań jest ostateczne usunięcie wątpliwości co do zdolności kierowania pojazdami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o skierowaniu R. F. na badania lekarskie w związku z zastrzeżeniami Prokuratora Rejonowego co do jego stanu zdrowia psychicznego. Skarżący kwestionował zasadność tych zastrzeżeń, powołując się na nowe opinie lekarskie i zarzucając działania organów wymiaru sprawiedliwości. Sąd administracyjny oceniał legalność decyzji organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przyznano adwokatowi M. D. wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. D. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
II SA /Ke197/06
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R. F. od decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] w sprawie skierowania skarżącego R. F. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wnioskiem z dnia [...] Prokuratora Rejonowa zwróciła się do Starosty Powiatowego o skierowanie na badania lekarskie R. F., posiadającego prawo jazdy kategorii B. Prokurator wskazał, że biegli lekarze sądowi w opinii sądowo - psychiatrycznej stwierdzili, że R. F. cierpi na przewlekłe psychotyczne zaburzenia psychiczne o obrazie zespołu urojeniowego, wobec czego zachodzi przesłanka z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym ( ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. Dz. U. z 2005r Nr 108, poz. 908) do wszczęcia postępowania w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami.
W następstwie powyższego Starosta decyzją z dnia [...] skierował R. F. na badania lekarskie.
Decyzja ta na skutek złożonego od niej odwołania została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchylona w całości, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, celem uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w znacznym stopniu.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uprzednim uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] skierował R. F. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy.
Od decyzji tej R. F. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując w nim, iż na co dzień korzysta z różnych pojazdów, " a nadmiar troski o jego bezpieczeństwo jest niezbyt czytelny, z uwagi na jego cudowne ozdrowienie bez podejmowania jakiegokolwiek leczenia".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji wskazało, iż dokonując na podstawie art. 138 kpa, prawnej i merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, podziela stanowisko organu pierwszej instancji i stwierdza, że decyzja ta nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Zgodnie bowiem z art. 182 k.p.a., prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Postępowanie wszczęte na żądanie prokuratora jest postępowaniem wszczętym z urzędu, a organ administracji jest związany wnioskiem prokuratora i nie może odmówić wszczęcia postępowania. Z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (ustawa z dnia 20 czerwca 1997r. Dz. U. z 2005r Nr 108, poz. 908) - wynika obowiązek organu do skierowania na badania lekarskie w sytuacji zastrzeżeń co do stanu zdrowia osoby uprawnionej do kierowania pojazdami. A ponieważ zastrzeżenia takie wynikają wprost z wniosku Prokuratora Rejonowego i dodatkowo zostały poparte opinią sądowo - psychiatryczną oraz opinią psychologiczną, z których wynika, że stan zdrowia R. F. może budzić po stronie organów uzasadnione wątpliwości co do jego zdolności w zakresie prowadzenia pojazdów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach wniósł R. F.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wadliwie oceniono na podstawie opinii biegłego sądowego z 2002r., iż istnieją zastrzeżenia, co do jego stanu zdrowia w zakresie zdolności do prowadzenia pojazdów samochodowych. Zarzucił poza tym, że w przedmiotowej opinii zawarte są fakty nieprawdziwe, a jest to następstwem przedstawiania przez skarżącego w środkach masowego przekazu dowodów o przestępstwach popełnianych przez organy wymiaru sprawiedliwości. Ponadto zdaniem skarżącego skierowanie go na badania jest dla niego bardzo niebezpieczne, ponieważ nie ma gwarancji, iż zostanie wystawione zaświadczenie zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Kierując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domaga się on natomiast jedynie przestrzegania prawa przez organy, które rozpatrywały jego skargę. Od roku 2002 zaszło bowiem szereg zdarzeń, które potwierdzają działania zmierzające do psychicznego zaszczucia go i odebrania środków do życia poprzez odebranie wcześniej nabytych uprawnień. Jest on w posiadaniu dokumentów świadczących o nagonce na jego osobę. Ponadto R. F. dołączył do skargi opinię lekarską, która jego zdaniem przeczy twierdzeniom zawartym we wcześniejszych wydawanych względem niego opiniach lekarskich.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymało argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wskazał, iż jest sprawa oczywistą, wynikająca z ogółu przepisów - Prawo o ruchu drogowym, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Wezwanie kierującego do sprawdzenia stanu zdrowia w myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym jest dopuszczalne wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia, co do jego stanu zdrowia. W ocenie Kolegium, w przypadku R. F. z przyczyn wyżej opisanych, takie właśnie zastrzeżenia się nasuwają. Bezpieczeństwo ruchu drogowego ma bowiem charakter nadrzędny. Wobec tego zachodzi uzasadniona potrzeba skierowania skarżącego na badania lekarskie, aby specjaliści w przedmiocie oceny stanu zdrowia kierowcy pod względem jego przydatności do kierowania pojazdami - wypowiedzieli się celem uniknięcia ewentualnych tragicznych następstw wszelkiego zaniedbania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Zarówno organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji prawidłowo wskazały podstawę prawną, na której oparły swe rozstrzygnięcie.
Z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 Nr.108 poz. 908) - wynika, że badaniu lekarskiemu, przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Przepis ten nakłada na właściwy organ administracji publicznej obowiązek skierowania na specjalistyczne badania lekarskie, w przypadku pojawienia się zastrzeżeń co do stanu zdrowia osoby, która nabyła wcześniej uprawnienia do kierowania pojazdem mechanicznym.
Natomiast z art. 182 k.p.a. wynika, że prokuratorowi przysługuje prawo zwrócenia się do właściwego organu o w szczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.
Ponieważ Prokurator Rejonowy powziął na podstawie przedłożonych mu specjalistycznych opinii lekarskich, uzasadnione wątpliwości co do zdolności w zakresie kierowania pojazdami przez R. F., zwrócił się do Starosty o skierowanie go na takie właśnie badania.
Z przedmiotowych opinii wynika, że skarżący cierpi na zaburzenia psychiczne o obrazie zespołu urojeniowego, nie ma poczucia choroby i poczucia leczenia.
Co prawda R. F. przedstawił kolejną opinię sądowo psychiatryczną z 2005 r., sporządzoną w sprawie, w której był obwiniony o wykroczenie polegające na wypuszczaniu ścieków komunalnych do przydrożnego rowu, z której wynika, że na podstawie jednorazowego badania psychiatrycznego biegły sądowy nie znalazł podstaw do rozpoznania u niego choroby psychicznej, jednakże z uwagi na to, iż opinia ta jest zupełnym przeciwieństwem opinii przedłożonych przez Prokuratora Rejonowego, tym bardziej zachodzi potrzeba skierowania skarżącego na badania. Pozwolą one bowiem na ostateczne usunięcie istniejących wątpliwości co do możliwości kierowania pojazdami przez R. F. w jego obecnym stanie zdrowia.
Jest rzeczą niewątpliwą, że przepisy zarówno kodeksu postępowania administracyjnego, jaki i ustawy o ruchu drogowym nakładają na organy administracji publicznej obowiązek czuwania nad tym, aby uprawnienia do prowadzenia pojazdów posiadały osoby spełniające wszystkie przewidziane w tym zakresie wymagania. Przy czym chodzi tu o posiadanie odpowiednich uprawnień nie tylko w momencie ubiegania się o nie, ale również przez cały czas korzystania z nich.
Skoro pojawiły się zastrzeżenia co do zdolności w zakresie prowadzenia pojazdów przez R. F., Prokurator Rejonowy słusznie postąpił zwracając się do Starosty Powiatowego z wnioskiem o skierowanie go na specjalistyczne badania w tym przedmiocie. Starosta natomiast wydał prawidłową decyzję kierując skarżącego na takie badania.
Nie istniały zatem żadne podstawy, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło taką decyzję. Jak słusznie zauważył organ, bezpieczeństwo ruchu drogowego ma zawsze charakter nadrzędny. Wobec tego niezbędne jest, aby biegli wypowiedzieli się w przedmiocie stanu zdrowia kierowcy pod względem jego przydatności do kierowania pojazdami. Pozwoli to bowiem na zachowanie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nawet uniknięcie ewentualnych tragicznych w skutkach następstw zaniedbań organów administracji publicznej.
Skoro zatem kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał na rzecz adwokata reprezentującego skarżącego z urzędu od Skarbu Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w oparciu o art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270) oraz w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.: w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło