II SA/Ke 198/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J.K. kwotę 257 ( dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] o odmowie przyznania renty strukturalnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął w dniu 7 września 2010r. wniosek J. K. o przyznanie renty strukturalnej. Jako osobę przejmującą gospodarstwo rolne wnioskodawca podał G. B., której planował przekazanie swojego gospodarstwa umową darowizny na powiększenie innego gospodarstwa. We wniosku J. K. zadeklarował do przekazania gospodarstwo rolne o powierzchni 3,0261 ha, w skład którego wchodzą działki o nr: 47, 165, 235, 314, 324, 422, 492, 494 położone w obrębie B., gmina B.. Dalej Dyrektor powołując treść § 19 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 stwierdził, że z przedłożonych przez wnioskodawcę wypisów z ewidencji gruntów z dnia 18 sierpnia 2010r. wynika, iż gospodarstwo J. K. stanowi powierzchnię 3,0261 ha, w tym powierzchnia użytków rolnych to 2,9796 ha. Na działce ewidencyjnej nr 165 o powierzchni całkowitej 0,6203 ha występują grunty zadrzewione i zakrzaczone na powierzchni 0,0229 ha, natomiast działka ewidencyjna nr 314 o powierzchni całkowitej 0,0236 ha w całości stanowi drogę. Powierzchnia z powyższych działek 0,0465 ha nie stanowi użytków rolnych. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego błędnej interpretacji Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. co do obszaru nie będącego użytkiem rolnym przedmiotowego gospodarstwa rolnego, organ odwoławczy powołując treść § 68 ust. 1 i 2, i pkt. 3 ppkt 7 Załącznika nr 6 do powyższego Rozporządzenia drogi wskazał, że powierzchnia zakwalifikowana w ewidencji gruntów jako dr - 0,0236 ha i Lz-RIIIB - 0,0229 ha nie spełnia definicji użytku rolnego. Zatem powierzchnia użytków rolnych gospodarstwa rolnego wnioskodawcy po odliczeniu obszaru działki nr 314 (0,0236 ha) i powierzchni działki nr 165 (0,0236 ha) nie użytkowanej rolniczo stanowi powierzchnię 2,9796 ha. Nie został więc spełniony warunek wynikający z § 4 pkt 5 Rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007r., dotyczący łącznej powierzchni gospodarstwa rolnego producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie renty strukturalnej. W skardze na powyższą decyzję J. K. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na całkowicie błędnym ustaleniu iż powierzchnia użytków rolnych jego gospodarstwa wynosi 2,9796 ha i przez to nie spełniam warunku, o którym mowa w § 4 pkt 5 Rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007r., gdy tymczasem w rzeczywistości powierzchnia ta wynosi co najmniej 3,0032 ha. Ponadto zarzucił całkowicie błędną wykładnię przepisów Rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności § 68 odczytywanego łącznie z wnioskami wynikającymi z załącznika Nr 6 do tego Rozporządzenia, w tym z zapisu zawartego w pkt 3 ppkt 7 lit a in fine oraz naruszenie art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2001r. o rentach strukturalnych w rolnictwie, który definiuje gospodarstwo rolne jako gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, skoro bowiem podatek rolny od jego nieruchomości niezmiennie od wielu lat naliczany był od obszaru użytków rolnych o fizycznej powierzchni 3,0261 ha (dowód: nakaz płatniczy za 2006r.) to obniżenie tej powierzchni na potrzeby tego postępowania uznać należy za niedopuszczalne i naruszające ww. przepis. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu J. K. podał, że od chwili przejęcia w dniu 20 kwietnia 1998r. gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,0261 ha prowadził gospodarstwo o takiej właśnie powierzchni. Powierzchnia ta nigdy nie była przedmiotem jakichkolwiek sporów. Od tego czasu opłaca również podatek rolny od gruntów rolnych o ww. powierzchni. Dlatego nie może zrozumieć, dlaczego organy ustaliły, zwłaszcza w oparciu o przepisy o podatku rolnym, że powierzchnia ta jest inna niż ta ustalona przez organ pobierający podatki - organ, który przepisy te stosuje na co dzień i w oparciu o nie ustalił, iż powierzchnia jego gospodarstwa wynosi 3,0261 ha. Dodał, że wydając zaskarżone decyzje całkowicie zignorowano fakt, że przedmiotowa droga jest drogą wewnętrzną, służącą mu do dojazdu do pól uprawnych i zastosowanie do niej powinien mieć wskazane na wstępie skargi przepisy. Prawidłowa interpretacja tych przepisów prowadzić winna do konkluzji, iż działka 314 stanowiąca wewnętrzną drogę służącą do komunikacji wewnątrz gospodarstwa (dojazdowi do pól) nie stanowi drogi w rozumieniu przepisów podatkowych a jej powierzchnia winna być zaliczona do przyległego jej gruntu rolnego i podobnie jak ten grunt opodatkowana podatkiem rolnym. Tak też sytuację tę interpretowały i interpretują nadal organy podatkowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza sprawa dotyczy renty strukturalnej. Warunki jej przyznania reguluje § 4 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.07.109.750). Jednym z warunków przyznania tej renty jest przekazanie gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha (§ 4 pkt. 5 ww. rozporządzenia). Rozstrzygające w sprawie organy przyjęły, iż użytki rolne stanowią w gospodarstwie rolnym skarżącego powierzchnię poniżej 3 ha i dlatego nie spełnia on warunków do przyznania renty strukturalnej. Tymczasem wnoszący skargę twierdzi, że jego gospodarstwo rolne ma powierzchnię użytków rolnych wynoszącą ponad 3 ha. Istotą sprawy jest zatem rozstrzygnięcie, jaką powierzchnię użytków rolnych ma gospodarstwo rolne skarżącego. Zgodnie z § 68. ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 , 454 ze zm.) użytki rolne dzielą się na: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy. Opierając się na danych zawartych w znajdującym się w aktach sprawy wypisie z rejestru gruntów, organy ustaliły, iż skarżący posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 3,0261 ha, w skład którego wchodzą wymienione użytki rolne i mają one powierzchnię 2,9796 ha. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się decyzja-nakaz płatniczy wydany przez Burmistrza Miasta i Gminy B., z którego wynika, że gospodarstwo rolne skarżącego liczy 3,0261 ha, a użytki rolne stanowią w nim 3,0032 ha. Taka też powierzchnia została wskazana jako podstawa opodatkowania podatkiem rolnym tj. podatkiem od użytków rolnych. W uzasadnieniu decyzji ani organ I ani II instancji nie odniósł się do ustaleń przyjętych za podstawę wydania decyzji przez organy podatkowe i to pomimo wiedzy, iż organy te ustaliły powierzchnię użytków rolnych skarżącego na powyżej 3 ha. Nadto organy nie wyjaśniły w sposób należyty, czy wchodząca w skład gospodarstwa rolnego skarżącego działka nr 314 o powierzchni 0,0236 ha jest drogą, czy też wskazaną powierzchnię należy zaliczyć do użytków rolnych. Zgodnie bowiem z pkt. 3 ppkt 7 Załącznika nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – drogi to grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958). W szczególności do dróg zalicza się grunty zajęte pod: drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne, drogi w osiedlach mieszkaniowych, jak również drogi dojazdowe obiektów użyteczności publicznej oraz do gruntów rolnych i leśnych; grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego. Ta ostatnia zasada współgra z treścią art. 1 ustawy o drogach publicznych który stanowi, że "drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych". Drogi publiczne to zgodnie z art. 2 wskazanej ustawy drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne, a drogi wewnętrzne, zgodnie z art. 8 ustawy to drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego i twierdzi, że wchodząca w skład jego gospodarstwa rolnego działka nr 314 służy mu do wewnętrznej komunikacji w obrębie jego gospodarstwie. Dlatego uważa on, że działka nr 314 nie jest ani drogą publiczną ani też drogą wewnętrzną i jej powierzchnię należy wliczyć do przyległego do niej użytku gruntowego, w tym wypadku użytku rolnego. Wskazane okoliczności nie zostały wyjaśnione przez rozstrzygające w sprawie organy. W szczególności nie wyjaśniły one, dlaczego teren znajdujący się w obrębie gospodarstwa rolnego skarżącego potraktowały jako teren "publiczny" dostępny dla każdego – bo tylko taki teren jest zaliczany do dróg publicznych (patrz definicja z art. 1 ustawy o drogach publicznych), a nie uznały go za teren służący do wewnętrznej komunikacji w obrębie gospodarstwa rolnego skarżącego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy odmawiając przyznania J.K. renty strukturalnej nie wyjaśniły wszelkich wątpliwości zachodzących w niniejszej sprawie, co stanowi naruszenie art. 7 kpa, 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Mając to wszytko na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) dalej p.p.s.a. uchylił decyzje organu I i II instancji. Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono od organu zwrot kosztów postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić, czy działka nr 314 jest drogą w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, czy też nie ma ona takiego charakteru i służy jedynie wewnętrznej komunikacji dla samego skarżącego, a następnie jeszcze raz w sposób prawidłowy określi powierzchnię użytków rolnych skarżącego.