II SA/Ke 198/25

WyrokWSA w Kielcach2025-08-07

Skład orzekający: Jacek Kuza, Beata Ziomek, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej zmiany stosunków wodnych na gruncie, uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o wydanie nieruchomości, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej zmiany stosunków wodnych na gruncie było prawidłowe, ponieważ ustalenie przebiegu granicy nieruchomości w toczącej się sprawie cywilnej o wydanie nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii uniemożliwia prawidłowe rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie merytorycznej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej zmiany stosunków wodnych na gruncie. SKO zawiesiło postępowanie, uznając, że sprawa cywilna o wydanie nieruchomości, tocząca się przed Sądem Rejonowym, stanowi zagadnienie wstępne. Skarżący Z. i S. G. zarzucili nieuwzględnienie wcześniejszych ustaleń dotyczących zmiany kierunku spływu wód i szkód na ich działce. Skarżący M. i W. Ł. zarzucili naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, kwestionując zasadność zawieszenia postępowania. Sąd oddalił skargi, uznając zawieszenie za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Renata Detka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skarg Z. G., S. G., W. Ł. i M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2025 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargi. Zaskarżonym postanowieniem z 19 lutego 2025 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium" lub "SKO"), po rozpatrzeniu wniosków Z. i S. G. oraz M. i W. Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy własne postanowienie z 16 stycznia 2025 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie z odwołania Z. i S. G. od decyzji Wójta Gminy G. z 26 maja 2023 r., którą odmówiono nakazania M. i W. Ł. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i nr [...] (dawna działka nr [...]), związanym ze zmianą stanu wody na gruncie - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. o sygn. akt I C [...] w przedmiocie wydania nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium ustaliło, że na wniosek Z. G. z 7 marca 2014 r., będącej współwłaścicielką działki nr [...] obręb G., Wójt Gminy G. wszczął postępowanie w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na gruncie, związanego z nawiezieniem ziemi i podwyższeniem terenu przez właścicieli działek nr [...] i nr [...]. W decyzji z 26 maja 2023 r., o jakiej mowa wyżej, organ I instancji przyjął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, że zmiana stanu wody na działkach nr [...] i [...] powoduje szkody wyłącznie w obrębie tych działek i nie wpływa negatywnie na nieruchomość sąsiednią. Szkody stwierdzono wyłącznie na murku ogrodzeniowym, który w całości znajduje się na terenie nieruchomości M. i W. Ł.. Tym samym organ I instancji uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zawieszając postępowanie odwoławcze w postanowieniu z 16 stycznia 2025 r. Kolegium wskazało, że toczące się postępowanie przed Sądem powszechnym o wydanie nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w sprawie zakłócenia stosunków wodnych. Rozpoznając sprawę wskutek złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym postanowieniem, SKO przywołało treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., będącego podstawą prawną zawieszenia postępowania odwoławczego, a następnie wskazało, że decyzją z 8 grudnia 2023 r. uchyliło opisaną wyżej decyzję Wójta Gminy G. z 26 maja 2023 r. w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bowiem nie zostało bezsprzecznie ustalone miejsce szkodliwego odziaływania, które powstało na skutek działania właścicieli działek nr [...] i nr [...]. Z mapy sytuacyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę na zlecenie Sądu Rejonowego w K. w sprawie o sygn. IC [...] wynika, że powierzchnia zajętej części działki (znajdującej się za ogrodzeniem oddzielającym działki nr [...] i nr [...]) wynosi 40 m2 i najprawdopodobniej ogrodzenie nie na całej długości jest zlokalizowane na gruncie, co do którego oddalono wniosek Z. i S. G. o zasiedzenie. Na skutek sprzeciwu M. i W. Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 22 lutego 2024 r. o sygn. akt II SA/Ke [...] uchylił ww. decyzję Kolegium z 8 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Stosując się do wytycznych WSA, Kolegium w trybie art. 136 k.p.a., zleciło Wójtowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego z udziałem biegłej z uwagi na konieczność zaktualizowania stanu faktycznego na gruncie. Z opinii wynika, że po 6 latach od wykonania pomiarów nie jest możliwa jednoznaczna odpowiedź, dotycząca zmian stosunków wodnych szkodliwie oddziałujących na grunt sąsiedni. Biegła stwierdziła, że wobec toczącego się postępowania w sprawie zwrotu zajętego przez Z. i S. G. pasa gruntu działki nr [...], ostateczną ocenę zmiany stosunków wodnych na granicy ww. działek należy rozpatrywać "po przesunięciu granicy z nieruchomości należących do Z. i S. G. oraz M. i W. Ł., bowiem istotne znaczenie będzie miał stan działki nr [...] w części przylegającej do działki nr [...]. Z uwagi na pozostające wątpliwości, Kolegium zwróciło się ponownie w trybie art. 136 k.p.a. do organu pierwszej instancji, by z uwagi na wyczerpanie środków dowodowych i pozostanie niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przesłuchano strony. Z protokołów przesłuchania stron wynika, że przed Sądem Rejonowym w K. toczy się postępowanie w przedmiocie wydania przez Z. i S. G. dla M. i W. Ł. spornego pasa gruntu, na którym usytuowane jest ogrodzenie. Zgodnie ze stanowiskiem stron, sprawa ta, o sygn. akt IC [...], jest na etapie końcowym. Kolegium oceniło, że ww. sprawa o wydanie nieruchomości, na której znajduje się sporne ogrodzenie, stanowi zagadnienie prejudycjalne dla rozpatrzenia niniejszej sprawy i wydania merytorycznej decyzji. Dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji niezbędne jest bowiem prawomocne rozstrzygniecie sprawy o wydanie nieruchomości i tym samym ustalenie przebiegu granicy nieruchomości, na której znajduje się sporne ogrodzenie. Dopiero wówczas "biegła hydrolog będzie mogła określić szkodliwe odziaływanie antropogenicznej zmiany powierzchni działki nr [...] na grunty sąsiednie, bowiem będzie to uzależnione od zagospodarowania odzyskanej części działki nr [...] przez jej właścicieli i czy zostanie zachowany ukształtowany w zlewni powierzchniowej naturalny kierunek spływu wód opadowych i roztopowych zapewniający skuteczne odprowadzanie wód w kierunku południowym." Skargi na powyższe postanowienie Kolegium wnieśli Z. i S. G. oraz M. i W. Ł.. Z. i S. G. w swojej skardze przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania i zarzucili nieuwzględnienie ustaleń zawartych w decyzji Wójta Gminy G. z 30 grudnia 2014 r., nakładającej na właścicieli działek nr [...] i nr [...] wykonanie urządzeń wodnych zapobiegających powstawaniu szkód i strat w czasie okresowego zatapiania działki nr [...]. Skarżący wskazali, że przed nawiezieniem ziemi na ww. działki spływ wód roztopowych i opadowych odbywał się w kierunku południowym do Strugi Warkocz, a obecnie woda spływa w kierunku wschodnim i południowo-wschodnim powodując szkody na ich działce. Woda spływa wzdłuż cokołu i powoduje nadmiernie nasiąkanie, a w okresie zimowym - wskutek destrukcyjnej działalności mrozu - spękania cokołu, a w konsekwencji jego całkowite zniszczenie. Ponadto wody roztopowe i opadowe przepływające na ich działkę z terenu działek nr [...] i [...] gromadzą się również w obrębie należącego do nich budynku mieszkalnego, co również może powodować szkody i straty w garażu i podpiwniczeniu budynku. Z powodu trwającego postępowania w sprawie "domniemanej" zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie było możliwe ostateczne rozstrzygnięcie sprawy zakłócania stosunków wodnych na gruncie. Mimo to decyzją z 26 maja 2023 r. Wójt odmówił nakazania właścicielom działki sąsiedniej przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W ubiegłym roku skarżący wykonali remont garażu oraz podpiwniczenia domu, który wciąż jest narażony na potencjalne zatopienia wodami roztopowymi i opadowymi z terenu działek nr [...] i [...]. W razie powstania jakichkolwiek szkód i strat będą zmuszeni ubiegać się o odszkodowanie od Wójta Gminy G., który "nie wiadomo dlaczego" zmienił swoje stanowisko dotyczące zakłócenia stosunków wodnych na analizowanym terenie. M. i W. Ł. w swojej skardze zarzucili z kolei: I. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie obrazę art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez podejmowanie przez Kolegium działań "w kierunku próby dokonywania ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia zmiany stanu wody na gruncie i wynikających z tego ewentualnych negatywnych skutków ze szkodą dla gruntów sąsiednich, nie w dacie dokonania zmian stanu wody na gruncie, a w dacie mającej miejsce po 10 latach od przedmiotowych zmian stanu wody na gruncie!." (podkreślenie i pogrubienie oryginalne); II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zawieszenie niniejszego postępowania pomimo braku spełnienia jakiejkolwiek przesłanki ku temu; - art. 7, art. 9, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w istotnej części pozyskany przez organ I instancji zgodnie z zaleceniami SKO, poprzez negowanie ustaleń dokonanych przez geodetów i nieuznawanie prawa własności do nieruchomości w oparciu o prawomocny tytuł prawny i związany z nim wyrok Sądu Rejonowego o odmowie stwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku zasiedzenia przez właścicieli gruntu sąsiedniego. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO w K. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że nie ma związku między rozstrzygnięciem w tej sprawie, a toczącym się postępowaniem o wydanie nieruchomości, gdyż uprzednio sąd oddalił wniosek Z. i S. G. o zasiedzenie pasa gruntu, na którym posadowione jest ogrodzenie. Zdaniem skarżących, postanowienie o wydaniu lub odmowie wydania nieruchomości nie będzie miało żadnego wpływu na przysługujące prawo własności. Dodali, że niezrozumiałym jest orzekanie przez Kolegium w sprawie nieobjętej postępowaniem, bowiem dotyczącej zdarzenia przyszłego, mającego dopiero nastąpić po upływie co najmniej 10 lat od zdarzenia objętego postępowaniem odwoławczym. Skarżący wskazali, że uprzednio SKO uchyliło postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania celem przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego uznając brak konieczności w zakresie określenia przebiegu granic działki nr [...]. Tym samym wystarczające dla organu II instancji było określenie przebiegu tych granic przez uprawnionych geodetów. W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym datowanym na 5 sierpnia 2025 r. skarżący W. Ł. i M. Ł. podtrzymali stanowisko zaprezentowane w swojej skardze dołączając kopię wyroku Sądu Rejonowego w K. z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I C [...], uwzględniającego ich powództwo o wydanie nieruchomości i nakazującego S. G. i Z. G. wydanie powodom pasa gruntu o pow. 0,0040 ha, stanowiącego część działki oznaczonej nr [...] położonej w G. , oraz usunięcie fragmentu istniejącego na tej działce ogrodzenia. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargi w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia postanowienia Kolegium, a także poprzedzającego je postanowienia tego organu, wydanych w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Ramy prawne sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia wyznaczają przepisy art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a.", oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.), dalej "ustawa Prawo wodne z 2001 r." Przepisy tej ostatniej ustawy mają zastosowanie w sprawie na podstawie art. 545 ust. 4 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960) z uwagi na datę wszczęcia postępowania administracyjnego (przed 1 stycznia 2018 r.). Kwestię związaną z zastosowaniem w stanie sprawy art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 9/24, uchylającym decyzję kasacyjną Kolegium z 8 grudnia 2023 r., opisaną w zaskarżonym postanowieniu. Organy prawidłowo zresztą orzekały w sprawie na podstawie tego właśnie przepisu. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stosownie zaś do art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z treści tego przepisu wynika zatem, że do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej toczącej się na jego podstawie koniecznym jest nie tylko ustalenie, że doszło do zakłócenia przez właściciela nieruchomości stanu wody na gruncie, ale także, czy zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie, a jeśli tak, w jakim zakresie. Od ustalenia zakresu szkodliwego oddziaływania uzależnione jest bowiem zastosowanie konkretnych środków zaradczych i nałożenie na właściciela nieruchomości, który naruszył stosunki wodne odpowiednich obowiązków, mających na celu bądź przywrócenie stanu poprzedniego bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie da się rozstrzygnąć o szkodliwym oddziaływaniu na działkę sąsiednią nr [...] należącą do Z. i S. G., zmian stanu wody na gruncie spowodowanych przez właścicieli działek nr [...] i [...], bez prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny przebiegu granicy pomiędzy tymi nieruchomościami, gdyż szkody spowodowane zakłóceniem stosunków wodnych dotyczą przede wszystkim podmakania ogrodzenia i niszczenia jego podmurówki. Z akt administracyjnych wynika, że M. i W. Ł. poprzez nawiezienie ziemi na swoje działki i podwyższenie powierzchni terenu spowodowali zmianę kierunku i natężenia spływu wód w północnej części nieruchomości, co skutkowało zalewaniem działki nr [...]. W toku tej sprawy, właściciele działek nr [...] i [...] usunęli część nasypu i wykonali rów odwadniający wzdłuż nieruchomości, co ograniczyło, lecz nie wyeliminowało szkodliwego oddziaływania na działkę sąsiednią. Funkcjonalność wykonania tego rowu była konsekwentnie kwestionowana przez biegłą hydrogeolog K. C. zarówno w opinii z sierpnia 2018 r., jak i w jej późniejszych uzupełnieniach (z kwietnia, maja i października 2019 r., z 30 stycznia, 15 kwietnia, 10 sierpnia i 11 grudnia 2020 r., z 15 lutego i 28 czerwca 2021 r.). W międzyczasie strony zgłaszały również kwestie związane z wybudowaniem w pasie drogi krajowej nr [...] zatoki przystanku autobusowego oraz sporem co do przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] M. i W. Ł. a działką nr [...] Z. i S. G.. Do akt złożone zostało prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w K. sygn. akt II Ca [...], oddalające apelację Z. i S. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z 22 maja 2019 r. sygn. akt I Ns [...] oddalającego ich wniosek o zasiedzenie części nieruchomości, na której posadowione zostało ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Organy miały także wiedzę o tym, że przed tym samym Sądem Rejonowym toczy się pomiędzy stronami postępowanie cywilne o sygn. akt I C [...] (w treści uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w K., sygn. akt II Ca [...], wskazano, że sprawa I C [...] dotyczy wydania nieruchomości). Z mapy z 6 grudnia 2017 r., sporządzonej w tym postępowaniu przez biegłego geodetę A. N., złożonej do akt administracyjnych, wynika, że ogrodzenie, na które szkodliwie oddziałuje dokonana zmiana stosunków wodnych na gruncie, znajduje się w obrębie działki nr [...] M. i W. Ł.. W takich okolicznościach organ I instancji postanowieniem z 31 maja 2022 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie do czasu "prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie rozgraniczenia działek nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości G.", jednak Kolegium uchyliło to postanowienie wskazując, że pomiędzy stronami nie toczy się postępowanie o rozgraniczenie, a do rozstrzygnięcia sprawy nie jest konieczne zawieszenie postępowania, tylko dokładne i precyzyjne zrealizowanie dotychczasowych zaleceń Kolegium zawartych w podjętych wcześniej decyzjach kasacyjnych, co do zakresu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (w tym co do zasięgu szkodliwego oddziaływania oraz ustalenia, czy ogrodzenie posadowione jest w całości na gruncie, którego nie nabyli przez zasiedzenie Z. i S. G.). Po uchyleniu przez SKO postanowienia o zawieszeniu postępowania złożona została do akt opinia biegłego geodety – protokół wyznaczenia punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...], [...] a [...], [...] obręb 0003 G. wraz ze szkicem granicznym, z którego wynika, że ogrodzenie pomiędzy działkami stron znajduje się w zasadzie w całości na działce nr [...] (za wyjątkiem niewielkiego fragmentu w części południowej, gdzie granica przebiega przez środek ogrodzenia). W tym stanie faktycznym organ I instancji wydał 26 maja 2023 r. decyzję odmawiającą nakazania M. i W. Ł. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, zaś w następstwie rozpatrzenia odwołania Kolegium podjęło decyzję kasacyjną z 8 grudnia 2023 r., uchyloną następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie II SA/Ke [...]. Po wydaniu wyroku przez WSA w Kielcach po raz kolejny wypowiedziała się w sprawie biegła hydrogeolog K. C., która w piśmie z 24 października 2024 r. stwierdziła, że po ponad 6 latach tj. od lipca 2018 r., kiedy zostały wykonane pomiary na potrzeby opinii nie jest możliwa jednoznaczna odpowiedź dotycząca zmiany stosunków szkodliwie oddziałujących na grunt sąsiedni. Biegła wskazała, że uczestnicząca w oględzinach Z. G. stwierdziła, że w tym okresie nie zdarzyło się zalanie działki nr [...], ale podmurówka ogrodzenia od strony zachodniej jest w gorszym stanie niż była. Zdaniem biegłej, wobec prowadzonego postępowania dotyczącego wydania nieruchomości "ostateczną ocenę zmiany stanu stosunków wodnych na granicy nieruchomości objętych postępowaniem należy rozpatrywać po przesunięciu granicy nieruchomości należących do Z. i S. G. oraz M. i W. Ł. bowiem istotne znaczenie będzie miał w tym przypadku stan działki [...] w części przylegającej do działki nr [...] należącej do Z. i S. G.." Biegła stwierdziła również, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie przebiegu granicy "z uwagi na zróżnicowaną w ocenie geodetów powierzchnię dz. [...] zajętej przez Z. S. G., nie jest możliwe określenie szkodliwego oddziaływania antropogenicznej zmiany powierzchni działki [...] na grunty sąsiednie bowiem będzie to uzależnione od zagospodarowania odzyskanej części działki [...] przez jej właścicieli i czy zostanie zachowany ukształtowany w zlewni powierzchniowej naturalny kierunek spływu wód opadowych i roztopowych zapewniający skuteczne odprowadzenie wód w kierunku południowym." W tak ustalonych okolicznościach sprawy, zawieszenie przez Kolegium postępowania odwoławczego było prawidłowe, przy czym podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może być zaprezentowane wyżej stanowisko biegłej, lecz konieczność prawomocnego rozstrzygnięcia o przebiegu granicy między działkami stron, co nastąpi w sprawie o wydanie nieruchomości toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. I C [...]. Orzekając w tego rodzaju sprawach, zwłaszcza gdy przedmiotem złożonego pozwu jest wydanie przygranicznego pasa gruntu, tak jak w tym przypadku, ustalenie przez sąd powszechny granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami stanowi niezbędną przesłankę rozstrzygnięcia o zasadności powództwa. Z kolei dla Kolegium, orzekającego jako organ odwoławczy w sprawie administracyjnej o naruszenie stosunków wodnych na gruncie, ustalenie przez sąd przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] w sprawie IC [...], ma niewątpliwie charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż przesądzi o treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego w tym zakresie, w jakim Z. i S. G. upatrują szkodliwego oddziaływania, spowodowanego zakłóceniem spływu wód opadowych i roztopowych przez M. i W. Ł., w podmywaniu podmurówki ogrodzenia, usytuowanego – jak twierdzą – na ich nieruchomości. Przypomnieć należy, że kontrolowanym postanowieniem Kolegium zawiesiło postępowanie odwoławcze, toczące się na skutek odwołania wniesionego od decyzji Wójta Gminy G. z 26 maja 2023 r., odmawiającej nakazania M. Ł. i W. Ł. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, powstałym wskutek zmiany stanu wody na gruncie. Przesłanką odmowy było ustalenie, że skoro szkody (pęknięcia) stwierdzono wyłącznie na murku ogrodzeniowym, który w całości znajduje się na terenie działki nr [...] należącej do M. Ł. i W. Ł., to nie ma podstaw do przyjęcia, że spowodowana przez nich zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie. Ocena tego stanowiska przez organ odwoławczy nie będzie możliwa bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest ustalenie granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami stron, stanowiące przesłankę wydania wyroku w toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. sprawie cywilnej o wydanie nieruchomości. W tym kontekście, podstawy do zawieszenia postępowania odwoławczego nie można upatrywać w przywołanym wyżej stanowisku biegłej, jak uczyniło to Kolegium w zaskarżonym postanowieniu. Na tę okoliczność słusznie zwracają uwagę skarżący W. i M. Ł. w swojej skardze, co jednak nie zmienia faktu, że zawieszenie postępowania odwoławczego jest prawidłowe i odpowiada treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jednak z innym uzasadnieniem niż zostało zaprezentowane w postanowieniu objętym skargą. Zarzut naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie mógł więc skutkować uwzględnieniem skargi, gdyż nawet przy przyjęciu, że do naruszenia tego przepisu doszło w sposób opisany w skardze, to naruszenie nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Z powodów zaprezentowanych wyżej nie są także zasadne pozostałe zarzuty skargi M. i W. Ł., dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4, art. 7, 9, 75 § 1 i 80 k.p.a. Jeśli chodzi o przywołany w tej skardze argument, że kwestia zawieszenia postępowania administracyjnego była wcześniej przedmiotem oceny Kolegium, które postanowieniem z 4 października 2022 r. uchyliło postanowienie organu I instancji w tym przedmiocie, należy wskazać, że postanowienie z 4 października 2022 r. nie jest przedmiotem kontroli sądowej w aktualnie rozpatrywanej sprawie, a rozstrzygnięcie, jakie wówczas zapadło nie może rzutować na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Podkreślić także należy, że wiążące dla organu odwoławczego ustalenie przebiegu granicy prawnej między stronami może nastąpić jedynie w sprawie I C [...] o wydanie nieruchomości (w tym przypadku przygranicznego pasa gruntu), a nie w prawomocnie zakończonej sprawie o zasiedzenie (sygn. akt Sądu Okręgowego w K. - II Ca [...], sygn. akt Sądu Rejonowego w K. – I Ns [...]). W sprawie o zasiedzenie sąd bada przede wszystkim okoliczność samoistnego posiadania danej nieruchomości (jej części) przez okresy wymagane w art. 172 § 1 lub § 2 Kodeksu cywilnego. Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. w sprawie II Ca [...] wynika, że właśnie ta przesłanka nie została spełniona. W sprawie o zasiedzenie oba orzekające Sądy I i II instancji ustaliły wprawdzie, że przy budowie ogrodzenia Z. i S. G. przekroczyli granicę ewidencyjną z działką nr [...], jednak wobec niewątpliwego sporu między stronami w tym zakresie, przebieg granicy zostanie ustalony wiążąco w postępowaniu o wydanie nieruchomości. Wyjaśnić jednocześnie należy, że sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem poddanego mu pod osąd aktu wedle stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydania. Tym samym okoliczność złożenia przez skarżących W. i M. Ł. kopii wyroku Sądu Rejonowego w K. z 30 czerwca 2025 r., jaki zapadł w sprawie I C [...] po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie miała wpływu na wynik niniejszej sprawy. Argumenty wskazane w skardze Z. i S. G., dotyczące opisu zakłócania stosunków wodnych na gruncie oraz występujących w związku z tym szkód na ich działce, nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu, gdyż nie odnoszą się do przedmiotu sądowej kontroli w tej sprawie, którym jest postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargi jako niezasadne należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło