II SA/Ke 199/07
WyrokWSA w Kielcach2007-05-08
Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, której jej udział w tej nieruchomości odpowiada mniejszej powierzchni, może być uznana za osobę bezrobotną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytkowej przekraczającej 2 ha przeliczeniowe nie może być uznana za osobę bezrobotną, nawet jeśli jej udział w tej nieruchomości odpowiada mniejszej powierzchni. Prawo do współposiadania i korzystania z całej rzeczy wspólnej przez każdego ze współwłaścicieli, niezależnie od wielkości udziału, wyklucza możliwość uzyskania statusu bezrobotnego w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. Z. statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,69 ha przeliczeniowych, co wyklucza przyznanie jej statusu bezrobotnego zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia. Skarżąca zarzuciła błędną ocenę materiału dowodowego, wskazując, że jej udział w spadku po mężu wynosi 1/3, co daje 0,70 ha przeliczeniowych. Po złożeniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, które potwierdziło jej udział w 1/3, skarżąca podtrzymała swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dniu [...] Nr [...] w sprawie odmowy uznania za osobę bezrobotną w dniu 1 grudnia 2006r., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, iż organ I instancji uznał, że zainteresowana w dniu rejestracji nie spełniała warunków koniecznych do uzyskania statusu bezrobotnego. W odwołaniu od tej decyzji M. Z. podniosła, że nie jest właścicielką gospodarstwa rolnego, przekraczającego 2 ha przeliczeniowe, bowiem jest spadkobierczynią gospodarstwa rolnego po mężu R. Z. w 6/8 części, co stanowi 2,10 ha przeliczeniowych. Spadkobiercami są również dzieci: M. i A., zatem jest ona właścicielką tylko 1/3 części, co stanowi 0,70 ha przeliczeniowych. Do dnia dzisiejszego nie przeprowadziła postępowania spadkowego. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za osobę bezrobotną nie może być uznana osoba, która jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny /Dz. U. Nr 16, poz.93 ze zm./ o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Z przedłożonej przez M. Z. decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2006 wynika, że współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,69 ha przeliczeniowych są: M. Z. w 6/8 części, A. K. w 1/8 części i M. J. w 1/8 części.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że skoro udział M. Z. w w/w gospodarstwie wynosi 2,02 ha przeliczeniowych to nie spełnia ona przesłanek umożliwiających uznanie jej za osobę bezrobotną a podniesione przez nią w odwołaniu argumenty nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Dla potwierdzenia nabycia określonego udziału w spadku przez dzieci niezbędne jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku, a takiego M. Z. nie posiada.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M. Z. zarzucając dokonanie przez organ błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżąca wskazała, że decyzja określająca wymiar podatku nie może przesądzać o tym, iż jest ona wyłączną właścicielką gospodarstwa rolnego lub posiadaczką samoistną a jedynie na jej podstawie można przyjąć, iż figuruje ona w rejestrach dla celów podatkowych. Zarzuciła, iż już w wypisie z rejestru gruntów nie figuruje ona lecz jej zmarły w 1996r. mąż, który nie sporządził testamentu. W związku z tym zarzuciła, iż nie jest dla niej niezrozumiałe, dlaczego organ uznał, że jest jedyną spadkobierczynią po zmarłym mężu, a nie bierze pod uwagę dzieci z którymi dziedziczy ona w częściach równych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoja dotychczasową argumentację.
W dniu 27 kwietnia 2007r. M. Z. złożyła do akt sprawy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po R. Z., z którego wynika, że spadek ten jak i wchodzące w jego skład gospodarstwo rolne nabyła w 1/3 części i w związku z tym wskazała, że przypadający na nią udział wynosi 0,67 ha, a zatem należy jej się zasiłek dla bezrobotnych, gdyż wykazała, że nie posiada gospodarstwa rolnego powyżej 2 ha.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy / Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późniejszymi zmianami/ za osobę bezrobotną może być uznana osoba, która nie jest właścicielem lub samoistnym posiadaczem nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik, w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha. Co prawda wprost z przepisu tego nie wynika, czy może być uznana za bezrobotnego osoba, która jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha w sytuacji, gdy jej udział w tym gospodarstwie odpowiada gruntom o mniejszej niż 2 ha powierzchni użytków rolnych, jednakże na podstawie wykładni całego tego przepisu, zdaniem sądu, należy dojść do przekonania, iż w takiej sytuacji, to jest gdy udział współwłaściciela w nieruchomości rolnej odpowiada mniejszej niż dwa hektary powierzchni to i tak nie może on być uznany za osobę bezrobotną. Za taką wykładnią przemawia okoliczność, iż ustawodawca wyłączył również możliwość uzyskania statusu bezrobotnego przez współmałżonka a także domownika gospodarstwa rolnego o powierzchni 2 ha użytków rolnych a więc w takich sytuacjach, gdy w przeliczeniu na jedną osobę powierzchnia użytków rolnych z reguły będzie mniejsza niż 2 ha. Nadto wskazać należy, że współwłasność jest instytucją prawa cywilnego, uregulowaną w dziale IV kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 206 tego kodeksu każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Uprawnienie współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej / rzeczą w rozumieniu tego przepisu może być także nieruchomość/ polega na tym, że jak każdy inny właściciel może on posiadać całą rzecz i korzystać z niej. Jest to więc wspólne uprawnienie, bo żadnemu współwłaścicielowi nie przysługuje z tytułu udziału we własności prawo do wyłącznego korzystania / posiadania/ z jakiejś określonej części rzeczy.
W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest to, że M. Z. z tytułu spadkobrania po mężu jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni całkowitej około 6 ha i przeliczeniowej 2,69 ha. Natomiast okoliczność, jaki jest jej udział w tym gospodarstwie i jakiej faktycznie odpowiada powierzchni pozostaje bez znaczenia podobnie jak podana przez nią na rozprawie przed sądem okoliczność, iż gospodarstwo to leży odłogiem. Skarżąca bowiem nie może być uznana za osobę bezrobotną nie z tego tytułu, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha lecz z tego tytułu, że jest współwłaścicielką takiego gospodarstwa.
Dlatego też chociaż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest prawidłowe, podobnie jak i ustalenia tego organu odnośnie udziału skarżącej w gospodarstwie rolnym, i przypadającej na nią, stosownie do tego udziału, powierzchni użytków rolnych, to jednak nie miało to ani też nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, decyzja bowiem odmawiająca M. Z. przyznania statusu bezrobotnych jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło