II SA/Ke 2/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2011 roku sprawy ze skargi S.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. II SA/Ke 2/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda, na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006r., Dz.U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji Wójta Gminy M. z dnia 20.09.2010r., orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości C. przy ulicy K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku K. M.. Rozstrzygając sprawę w oparciu o złożone odwołanie, organ odwoławczy podkreślił, że jednym z głównych zadań wynikających z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się ma obowiązek dokonać wymeldowania, a w przypadku nie wykonania tego obowiązku, zgodnie z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu zobligowany jest do wydania decyzji w tej materii. Organ podkreślił, że wydanie takiej decyzji musi być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, w trakcie którego obowiązkiem organu jest ustalenie stanu faktycznego, tj. czy nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu, a w przypadku twierdzącym, czy opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym i administracyjnym, tylko takie opuszczenie daje podstawy do wymeldowania osoby w trybie decyzji. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy, iż odwołujący nie zamieszkuje w spornym lokalu, który opuścił w dniu 14.12.2009r., zabierając jednocześnie swoje rzeczy osobiste oraz narzędzia. Fakt niezamieszkiwania S. P. w opisanym wyżej lokalu potwierdziły strony postępowania, a także przeprowadzona przez funkcjonariuszy Posterunku Policji w M. kontrola meldunkowa. Rozbieżne były natomiast stanowiska stron dotyczące dobrowolności opuszczenia lokalu bowiem odwołujący się oświadczył, że opuścił go ze względu na konflikty i awantury z byłą żoną. Organ podkreślił, że S. P. nie skorzystał z żadnych przysługujących środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, a zatem należy uznać, iż opuszczenie lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały było dobrowolne, bowiem zgodnie z orzecznictwem nie może być uznane za dobrowolne tylko takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, ale pod warunkiem, że podjęła przewidziane prawem środki służące obronie przysługujących jej praw do przebywania w lokalu. Reasumując, przedstawiony stan faktyczny w sposób jednoznaczny wskazuje, iż skarżący, opuszczając sporny lokal zerwał z nim wszelkie więzy, wobec czego przestał on być dla niego miejscem pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. To zaś zamieszkiwanie, to skoncentrowanie w nim swojego życia osobistego, rodzinnego i zawodowego. W tym stanie rzeczy, utrzymywanie zameldowania S. P. pod adresem: C., ulica K., stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. P., wnosząc o "uchylenie decyzji Wójta Gminy w M., utrzymanej w mocy przez Wojewodę w całości." W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi stronniczość w rozpoznaniu niniejszej sprawy przejawiającą się w braku reakcji na zauważone przez niego rozbieżności z zeznaniach, oraz odczuciu "niechęci" ze strony przesłuchującej go urzędniczki, nastawionej na wymeldowanie go z lokalu. Skarżący stwierdził także, iż nie jest prawdą, że opuścił mieszkanie dnia 14 grudnia 2009r., gdyż stało się to wcześniej. Ponadto jego wyprowadzenie się nie miało charakteru dobrowolnego, gdyż "usunął" się z lokalu "w drodze przymusu psychicznego" i zabrania kluczy. Miejsce wskazane przez niego do przesyłania korespondencji, to miejsce jego noclegu, a nie skoncentrowania swojego życia osobistego i rodzinnego. Ponadto, skarżący zaznaczył, że "wszczyna postępowanie sądowe mające na celu przywrócenie mu posiadania własności lokalu do stanu sprzed 21.12.2009r." Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących między innymi miejsca pobytu osób. Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma ono zatem nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności, prawidłowo także zastosował do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 15 ust.2 ustawy przyjmując, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w rozumieniu tego właśnie przepisu. Bezsporny w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż S. P. nie zamieszkuje w budynku, w którym był zameldowany, tj. w C. przy ulicy K.. Przyznaje to sam skarżący twierdząc nawet w skardze, że wyprowadził się wcześniej aniżeli podała to w toku postępowania K. M., czyli przed 14 grudnia 2009r. Z uwagi jednak na rejestrowy charakter zapisów w ewidencji ludności, najistotniejszą w sprawie jest bezsporna okoliczność, że S. P. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od dłuższego czasu, a okoliczności sprawy przekonują, że opuścił on miejsce stałego pobytu. Należy bowiem podkreślić, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie V SA 3078/00 (LEX nr 78937) Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie stwierdził, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. także wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/2000, LEX nr 49954 oraz dnia 18 kwietnia 2000r., sygn. Akt V SA 1424/99, LEX nr 79243). Z tych względów twierdzenia zawarte w skardze, że przyczyną wyprowadzenia się z lokalu, w którym był zameldowany S. P., był "przymus psychiczny" i "złożona sytuacja wynikła z prowadzonego postępowania rozwodowego" oraz zabranie kluczy do drzwi przez byłą żonę, pozostają bez znaczenia dla sprawy. Skoro do daty orzekania o wymeldowaniu skarżący nie podjął działań, o jakich mowa wyżej, organy administracji prawidłowo przyjęły, że zaistniały przesłanki do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. Aktualna deklaracja złożona w skardze, że postępowanie sądowe o przywrócenie posiadania zostanie przez skarżącego wszczęte w przyszłości, nie ma wpływu na wynik kontroli zaskarżonej decyzji, którą objęty jest wyłącznie stan faktyczny istniejący w dacie rozstrzygania sprawy przez organy administracji. Wobec wspominanego już rejestracyjnego charakteru postępowania o wymeldowanie, w sprawie nie mają także znaczenia pozostałe zarzuty skargi dotyczące – najogólniej rzecz biorąc – relacji S. P. z byłą żoną K. M.. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że poczynione przez organy administracji ustalenie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu, odpowiada zgromadzonym w sprawie dowodom i daje podstawę do wymeldowania w oparciu o przepis art. 15 ust.2 ustawy. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.