II SA/Ke 201/05
WyrokWSA w Kielcach2005-08-11
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Wojewoda) prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Wójta Gminy) o sprzeciwie w sprawie wykonania robót budowlanych, nie wyjaśniając skarżącemu formy wymaganej dokumentacji i nie badając właściwości organu pierwszej instancji do wydania decyzji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 7 i 9 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie udzielił skarżącemu niezbędnych wyjaśnień co do formy oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo że skarżący wielokrotnie wykazywał brak wiedzy w tym zakresie. Ponadto, Wojewoda nie zbadał z urzędu właściwości Wójta Gminy do wydania decyzji na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, w szczególności w kontekście zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. i wygaśnięcia porozumień między starostą a gminą.Stan faktyczny
J. O. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wymianie desek w ścianie szczytowej budynku. Wójt Gminy Z. nałożył obowiązek dostarczenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, czego J. O. nie uczynił w terminie, co skutkowało sprzeciwem Wójta. Wojewoda utrzymał decyzję Wójta w mocy, mimo że skarżący podnosił brak wyjaśnień co do formy oświadczenia i kwestionował prawo do dysponowania nieruchomością. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa do utrzymania domu w należytym stanie technicznym oraz brak wyjaśnień co do formy oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz J. O. zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 201/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant: Referent stażysta Izabela Suchenia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11.08.2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz J.O. 20,00 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku
Decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu odwołania J. O. od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] znak: [...] zgłaszającej sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych związanych z remontem istniejącego budynku mieszkalnego, polegającym na wymianie desek w ścianie szczytowej tego budynku położonego na działce Nr 860/1 w miejscowości K. gm. Z. Wojewoda na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż pismem z dnia 22 września 2003 r. J. O. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wymianie desek kryjących szczyt domu. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy Z. działając na podstawie art. 30 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 123 kpa nałożył na zgłaszającego obowiązek dostarczenia w terminie do 30 listopada 2003 r. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. J. O. w wyznaczonym terminie nie dostarczył oświadczenia ,w związku z czym decyzją z [...] Wójt Gminy Z. działając na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 kpa zgłosił sprzeciw w sprawie wykonania robót. Zawarte w odwołaniu od tej decyzji zarzuty Wojewoda uznał za niezasadne a jedynie wskazał, iż organ I instancji powołał niewłaściwą podstawę działania - art. 30 ust.1 pkt 2 zamiast art. 30 ust. 2, co jednak nie miało istotnego wpływu na ocenę poprawności decyzji. Dodatkowo Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winno spełniać wymogi Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120 poz. 1127). Stąd też znajdujące się w aktach sprawy akty notarialne oraz postanowienie o nabyciu spadku nie są prawidłowymi załącznikami do zgłoszenia robót budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody J. O. zarzucił, iż decyzja ta jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy pozbawia go wynikającego z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego prawa utrzymania domu w należytym stanie technicznym. Nadto zarzucił, iż wymaga się od niego "dostarczenia prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane", ale nikt nie wyjaśnił mu, w jakiej formie. Nieruchomość, na której znajduje się dom jest spadkiem, do którego jemu przysługuje udział wynoszący 2/3.
W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 1 § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 162 poz. 1926) właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym ostatnim organy administracji publicznej miedzy innymi czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Organ I instancji w swoim postanowieniu z dnia [...] nałożył na skarżącego obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powołując się jedynie w uzasadnieniu na przepisy art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2. W postanowieniu tym nie pouczono skarżącego w jakiej formie ma być to oświadczenie a mianowicie, że powinno ono być złożone według stosownego wzoru. W odpowiedzi na to zobowiązanie skarżący złożył szereg dokumentów, w tym również oświadczenie, ze nieruchomość jest spadkiem po jego matce. Z akt sprawy nie wynika, aby działający jako organ I instancji Wójt Gminy Z. przed zgłoszeniem sprzeciwu pouczył J. O. o tym, w jakiej formie oświadczenie powinno być złożone.
W odwołaniu od decyzji Wójta J. O. między innymi zarzucił, że po stronie organu I instancji brak było "chęci wyjaśnienia mu i wytłumaczenia prawa", że jest starszym człowiekiem i że nie ma pieniędzy na adwokata. Do odwołania ponownie dołączył szereg dokumentów w celu wykazania swojego prawa do nieruchomości z tytułu spadkobrania. Świadczyło to o tym, iż skarżący nadal nie wie, w jakiej formie powinien złożyć oświadczenie, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ II instancji w takiej sytuacji winien był, stosownie do art. 9 k.p.a. pouczyć go w jakiej formie oświadczenie to ma być złożone i zakreślić termin do jego złożenia. Zamiast tego Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję i dopiero w jej uzasadnieniu wskazał, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być złożone według wzoru określonego w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 120 poz. 1127). Naruszając przepis art. 9 k.p.a. organ II instancji naruszył także wynikające z art. 7 k.p.a. zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz prawdy obiektywnej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 za 2002 r. poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, z urzędu należy podnieść, iż organ II instancji nie wyjaśnił także, czy w niniejszej sprawie Wójt Gminy Z. był właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.
Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek z dnia 22 września 2003 r. a więc już po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80 poz. 718). Ustawą tą został znowelizowany między innymi art. 82a Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu poczynając od dnia 11 lipca 2003 r. starosta nie może powierzyć gminom w drodze porozumienia sprawy z zakresu swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego organem administracji architektoniczno - budowlanej I instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 jest starosta.
W art. 7 powołanej wyżej ustawy z 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80 poz. 718) w jej ust. 5 wskazano, iż porozumienia z gminami o prowadzenie spraw z zakresu właściwości starosty jako organu administracji architektoniczno - budowlanej, obowiązujące w dniu w życie ustawy wygasają z dniem 31 grudnia 2003 r. Problem jednak w tym, że z decyzji Wójta Gminy Z. wydanej w dniu [...] nie wynika, aby zgłaszając sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych działał na podstawie porozumienia powierzającego mu przez starostę sprawy z zakresu administracji architektoniczno - budowlanej. Z akt sprawy nie wynika, aby takie porozumienie było w ogóle zawarte a jeśli tak, to czy obowiązywało w dniu 31 grudnia 2003 r. (data wydania decyzji przez Wójta Gminy Z.). Mogło ono bowiem wcześniej wygasnąć lub zostać rozwiązane.
Wojewoda badając prawidłowość zaskarżonej odwołaniem decyzji tę okoliczność winien był wyjaśnić.
Dlatego też zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 103 poz. 1270 ze zm.), zaś o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło