II SA/Ke 203/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [....] po rozpoznaniu odwołania M.B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] orzekającej o cofnięciu M.B. posiadającemu prawo jazdy kategorii ABB1CE uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny. Komendant Miejskiej Policji działając na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) wydał w dniu [...] decyzję zawierającą skierowanie M.B. na badanie psychologiczne w związku ze sprawstwem wypadku drogowego w którym jest ranny i określił termin wykonania tego badania. Powyższe skierowanie zostało przekazane Prezydentowi Miasta, który w dniu 19 czerwca 2008r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wzywając jednocześnie stronę do złożenia wskazanych badań w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 140 ust 1 pkt 4 lit c w zw z art. 124 ust 1 pkt 3 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym cofnął M.B. uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z nie przedłożeniem żądanych badań psychologicznych w wyznaczonym terminie. W odwołaniu M.B. wnosił o uznanie zaskarżonej decyzji za bezpodstawną z uwagi na nieprawidłowości w działaniu organu I instancji w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, oraz wydania decyzji przez organ nieuprawniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując prawnej i merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji nie znalazło podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Organ odwoławczy za bezsporny uznał fakt, że M.B. nie poddał się badaniom w terminie 30 dni od otrzymania skierowania, ponadto nie odwołał się od decyzji - skierowania na badania psychologiczne, pomimo - jak wskazał organ – prawidłowego pouczenia o terminie wykonania badań oraz sposobie wniesienia odwołania od decyzji kierującej na badania psychologiczne. W ocenie organu odwoławczego w takim stanie faktycznym decyzja – skierowanie na badania psychologiczne jest ostateczna i nie może być wzruszona w trybie odwoławczym. Przytaczając treść art. 140 ust 1 pkt 4 lit b i lit c ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdził, że starosta jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w przypadku niepoddania się badaniu psychologicznemu, w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Równocześnie organ wskazał odwołującemu możliwość uzyskania decyzji o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez niewłaściwy organ Kolegium podniosło że zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998r. liczyły więcej niż 100.000 mieszkańców. Wyjaśniło, że prezydent miasta działającego na prawach powiatu łączy uprawnienia do realizacji zadań z zakresu samorządu gminnego i powiatowego, a zatem Prezydent Miasta jako starosta w znaczeniu funkcjonalnym jest uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.B. żądając jej zmiany poprzez orzeczenie, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest nieskuteczne. W uzasadnieniu autor skargi przedstawił okoliczności związane z wypadkiem samochodowym. Podniósł, że został skierowany na badanie psychologiczne w rok po zdarzeniu pomimo, że wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 marca 2008r. w sprawie sygn. akt IIK 1301/07 prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne zostało warunkowo umorzone. Zdaniem skarżącego brak zatem podstaw do traktowania go na równi ze sprawcą, skoro nie został przez Sąd skazany za spowodowanie wypadku. Wyjaśnił, że w zakreślonym terminie nie poddał się badaniom psychologicznym w związku z tym, że wyrok Sądu Rejonowego w R, z dnia 3 marca 2008r. w momencie wydania skierowania nie był prawomocny na skutek wniesionej przez prokuratora apelacji, a zatem uznał, że skierowanie na badania jest bezzasadne. Z tych samych powodów nie odwoływał się od decyzji Komendanta Miejskiej Policji w R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że warunkowe umorzenie postępowania w postępowaniu karnym nie oznacza uniewinnienia strony od zarzucanego jej czynu. M.B. został oskarżony o przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. (przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), zaś możliwość zaniechania skazania i wymierzenia kary sprawcy istnieje w sytuacji sprawcy winnego popełnienia przestępstwa, o czym decyduje Sąd na podstawie przesłanek przewidzianych w art. 66 § 1 k.k. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga M. B. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej takich naruszeń prawa nie wykazała. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stanowił art. 140 ust 1 pkt 4 lit c ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm. – zwanej dalej jako ustawa), w myśl którego decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Interpretacja art. 140 ust 1 pkt 4 lit c prowadzi do stwierdzenia, iż decyzja wydawana przez starostę ma charakter decyzji związanej, a więc organ jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, jeżeli zaistnieją przesłanki przewidziane w tym przepisie. W piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, że cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający. Wskazują na to jednoznacznie przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. W istocie obejmują sytuacje, gdy jest wielce prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia lub kwalifikacje - nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nie narażający kogokolwiek na szkodę. Wyliczenie ich w ust. 1 jest wyczerpujące, tylko one uzasadniają wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym lub tramwajem. ( por. R.A Stefański: Prawo o ruchu drogowym, Komentarz, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II. str. 800- 801 ). Tryb kierowania na badania psychologiczne w stosunku do kierowców będących sprawcą wypadku drogowego, w którym jest ranny (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), został uregulowany w przepisach art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy w zw. z § 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622 ze zm.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 3 badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący będący sprawcą wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny. Stosownie do treści § 2 ust 3 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy, skierowanie na badanie wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji. Wzór skierowania na badanie, o którym mowa w ust. 3 stanowiący 30 dniowy termin na zgłoszenie się na badania od dnia otrzymania skierowania określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji kopię decyzji o skierowaniu na badanie i skierowania na badanie przesyła niezwłocznie właściwemu staroście (§ 2 ust 5). W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie przesłanki do wydania skarżącemu decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit c ustawy zostały spełnione. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że skierowanie na badanie psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy wydał organ uprawniony w warunkach, gdy kierujący pojazdem był sprawcą wypadku drogowego, w którym był ranny. Fakt ten potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 marca 2008r., którym Sąd na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. umorzył warunkowo na okres próby dwóch lat postępowanie karne przeciwko M.B. prowadzone w związku z naruszeniem przez niego zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Jak wskazuje treść powołanych w podstawie wyroku przepisów sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia, uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego istnieje więc tylko w sytuacji, gdy popełnienie czynu i wina sprawcy nie budzą wątpliwości. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w R. oraz przepisów art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. kwestionowanie przez skarżącego okoliczności sprawstwa wypadku, w którym był ranny nie zasługują na uwzględnienie. W dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta, decyzja - skierowanie na badanie psychologiczne z dnia [...[ posiadała walor ostateczności i była wykonalna. Należy podkreślić, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie zawiera przepisów określających czy też pozwalających na określenie terminu ustawowego w jakim komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji wydaje takie skierowanie. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy wobec sprawcy wypadku, w którym był zabity lub ranny toczy się odpowiednie postępowanie, właściwy organ może wydać skierowanie na badanie psychologiczne najwcześniej z chwilą prawomocnie zakończonego postępowania. Jeżeli w wyniku prawomocnie zakończonego odpowiedniego postępowania stwierdzono sprawstwo wypadku drogowego, w którym był zabity lub ranny, wówczas okoliczność bycia sprawcą w takim wypadku jest przesądzona i nie może być skutecznie podważona w postępowaniu, którego przedmiotem jest skierowanie na badanie psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy. W świetle powyższych rozważań nawet gdyby uznać, że w dacie wydania skierowania na badanie psychologiczne wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 marca 2008r. nie był jeszcze prawomocny to i tak wobec przyznanego przez skarżącego faktu oddalenia apelacji Prokuratora podnoszony zarzut nie miałby istotnego znaczenia. W okolicznościach faktycznych danej sprawy niepoddanie się przez skarżącego badaniom w trybie art. 124 ust. 1 pkt 3 ustawy w określonym przez rozporządzenie terminie, wynikającym z ostatecznej decyzji – skierowania na badanie, obligowało Prezydenta Miasta do wydania decyzji w zakresie cofnięcia skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów. Mając powyższe na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a