II SA/Ke 203/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi H.W. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. nr: DSE3-K0908-KT8590-20/19 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, adresowanym do H.W., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan sprawy. Decyzją z dnia 2 października 2018 r., znak: [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji z dnia 7 czerwca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 3 kwietnia 2017r. o odmowie przyznania H.W. uprawnień kombatanckich. Powyższa decyzja została doręczona stronie w sposób określony w art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie dalej “k.p.a."), bowiem przesyłka zawierająca decyzję nie została podjęta przez stronę w terminie, była dwukrotnie awizowana i wróciła na adres organu. Pismem z dnia 14 grudnia 2018 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, skarżący zawiadomił organ, że czeka na informacje w swojej sprawie. Następnie pismem z dnia 20 grudnia 2018 r. H.W. poinformował organ, że przebywał na zaplanowanej wycieczce i z tego powodu nie mógł odebrać przesłanej do niego decyzji. Organ przesłał stronie kserokopię ww. decyzji w dniu 31 grudnia 2018 r. H.W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 15 stycznia 2019 r. Skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tych okolicznościach organ, na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3, art. 129 § 1 i 2 i art. 44 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę na ww. postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H.W., domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że pismem z dnia 16 sierpnia 2018r. został poinformowany przez organ o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w jego sprawie oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w terminie do dnia 15 września 2018 r., po którego upływie w ciągu 14 dni zostanie wydana decyzja. Zdaniem skarżącego, decyzja powinna zostać wydana do dnia 29 września 2018 r. Skoro zaś jej wydanie nastąpiło w dniu 2 października 2018 r., to organ przekroczył termin 14 dni, który wyznaczył. W związku z tym skarżący uznał, że jego wniosek o uznanie go za osobę represjonowaną został rozpatrzony pozytywnie. Dalej autor skargi podał, że wykupił wraz z żoną wycieczkę w terminie od 12 do 27 października 2018 r., zaś w podróży przebywał w dniach od 9 do 30 października 2018 r. Podniósł, że gdyby organ dotrzymał wyznaczonego terminu wydania decyzji, nie miałby żadnego problemu z odbiorem decyzji przed wyjazdem. W ocenie skarżącego, w związku z przekroczeniem terminu organ powinien poinformować go o przyczynie niedotrzymania terminu, czego nie uczynił. Wskazał, że w dalszym ciągu oczekiwał na zaległą pocztę od Urzędu. Natomiast organ wysłał skarżącemu kserokopię decyzji w dniu 31 grudnia 2018 r., w odpowiedzi na jego wniosek z dnia 20 grudnia 2018 r. Skarżący podniósł zatem, że kserokopię decyzji otrzymał w dniu 7 stycznia 2019 r. i zgodnie z zawartym w niej pouczeniem o możliwości zwrócenia się do organu w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniosek taki złożył w dniu 15 stycznia 2019 r. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie wskazując, że decyzja z dnia 2 października 2018 r. została doręczona prawidłowo, w sposób określony w art. 44 § 4 k.p.a., a strona nie wystąpiła z formalnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w konsekwencji czego organ zobligowany był do orzeczenia jak w sentencji zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga H.W. jest niezasadna, albowiem kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 12 lutego 2019 r., którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 2 października 2018 r. Zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Należy przy tym wskazać, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jednocześnie art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie decyzja organu, co do której skarżący zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, doręczona została skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a., tj. pismo pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, informując skarżącego dwukrotnie o możliwości jego odbioru. Pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym i możliwości jej odbioru w terminie 7 dni nastąpiło w dniu 9 października 2018 r., zaś powtórnego jej awizowania dokonano w dniu 17 października 2018 r. Skoro więc skarżący nie odebrał przesyłki, to stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a., uznać należało, że została ona skutecznie doręczona z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, na jaki przesyłka została pozostawiona w urzędzie pocztowym. W tej sprawie nastąpiło to w dniu 23 października 2018 r., zatem termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 6 listopada 2018 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wysłany przez skarżącego listem poleconym - za pośrednictwem placówki pocztowej - w dniu 15 stycznia 2019 r. i następnie wpłynął do organu w dniu 17 stycznia 2019 r. Wniosek ten zawiera jednoznacznie sformułowane żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia 2 października 2018 r. W treści tego wniosku strona nie zawarła prośby (wniosku) o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W powyższych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie zaistniały przesłanki - zgodnie z art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 129 § 2 k.p.a. - nakazujące organowi stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, podzielony przez Sąd orzekający w sprawie niniejszej, że przepis art. 134 k.p.a. należy odczytywać jako obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku formalnej kontroli wstępnej organ stwierdzi przesłanki do wydania takiego aktu. Postanowienie to jest zatem rozstrzygnięciem formalnym. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 392/18, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zamyka się droga do merytorycznego rozpoznania tego środka. Zatem w sytuacji, gdy uchybienie terminu bez wątpienia nastąpiło, jak w niniejszej sprawie, to przy braku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie tego terminu, a takiego na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie złożył, organ nie miał innej możliwości niż wydanie - na podstawie powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Fakt stwierdzenia zaistnienia takiej okoliczności jak uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wiąże bowiem organ administracji. Organ nie ma w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego. Zauważyć przy tym trzeba, że rozpoznanie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. z ochrony trwałości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 703/18, Lex nr 2568249). Z uwagi na powyższe nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi podnoszony przez H.W. że skoro kserokopia decyzji z dnia 2 października 2018 r. została doręczona skarżącemu na jego wniosek dopiero w dniu 7 stycznia 2019 r., to zgodnie z pouczeniem w niej zawartym złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 15 stycznia 2019 r. Wskazać należy, że czym innym jest zapoznanie się przez stronę z treścią decyzji na skutek otrzymania jej kopii (po uprzednim skutecznym doręczeniu tej decyzji stronie), czym innym zaś doręczenie decyzji, które wywołuje skutki prawnoprocesowe. Jak już wskazano wyżej, przedmiotowa decyzja z dnia 2 października 2018 r. została doręczona skarżącemu skutecznie w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że organ nie zachował terminu do wydania decyzji, który sam określił w zawiadomieniu z dnia 16 sierpnia 2018 r., a więc, że organ powinien był wydać decyzję do dnia 29 września 2018 r., gdyż wówczas strona nie miałaby problemu z odbiorem decyzji, również nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi. Wskazany przez organ 14-dniowy termin, w ciągu którego miała zostać wydana decyzja był terminem instrukcyjnym i miał na celu poinformowanie strony postępowania o przewidywanym okresie, w którym dojdzie do wydania decyzji. Ponadto data wydania decyzji nie przesądza o tym, którego dnia decyzja ta zostanie wysłana do strony, a tym bardziej tego, z jaką datą - za pośrednictwem poczty – będzie mieć miejsce próba doręczenia przesyłki. Skarżący skutecznie nie podważył ustalenia organu o prawidłowym doręczeniu mu przesyłki zawierającej decyzję z dnia 2 października 2018 r. Przesyłka była zaadresowana na prawidłowy adres strony, pod którym wcześniej korespondencja była przez nią odbierana. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana. Doręczyciel zaznaczył, że mieszkanie adresata było zamknięte. Nieobecność swoją i żony w miejscu zamieszkania (pod adresem do korespondencji z organem) potwierdził zresztą sam skarżący w skardze. Odnośnie zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Jak wynika z powołanych przepisów, wniosek o przywrócenie terminu kieruje się do organu, w tym przypadku do organu właściwego do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem wniosek taki zawarty w skardze do tut. Sądu i argumentacja na jego poparcie nie mogły odnieść zamierzonego skutku w tej sprawie, w której Sąd kontroluje wyłącznie zgodność z prawem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W świetle powyższego, ponieważ zarzuty skargi okazały się chybione, jak również z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzeczono jak w wyroku.