II SA/Ke 203/20

WyrokWSA w Kielcach2020-06-30

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk - Moskal, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie statutu jednostki pomocniczej gminy (osiedla) może zostać uznana za nieważną z powodu braku przeprowadzenia obowiązkowych konsultacji społecznych z mieszkańcami przed jej podjęciem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie statutu jednostki pomocniczej gminy, która nie została poprzedzona obowiązkowymi konsultacjami społecznymi z mieszkańcami, narusza prawo w sposób istotny. Brak przeprowadzenia takich konsultacji, zgodnie z wymogami ustawy o samorządzie gminnym i przepisami wykonawczymi, skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w całości. Dodatkowo, nałożenie w statucie obowiązku nadzoru nad gospodarką finansową jednostki pomocniczej na skarbnika gminy, który jest pracownikiem urzędu, stanowi przekroczenie delegacji ustawowej i również jest podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej zaskarżył uchwałę Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej z dnia 29 maja 2007 r. nr X/53/2007 w sprawie uchwalenia statutu osiedla. Zarzucono istotne naruszenie prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia obowiązkowych konsultacji społecznych z mieszkańcami przed podjęciem uchwały, przekroczenie delegacji ustawowej poprzez użycie sformułowania "w szczególności" przy określaniu zadań osiedla i jego zarządu, oraz nałożenie w statucie obowiązku nadzoru nad gospodarką finansową na skarbnika gminy. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej na uchwałę Rady Miasta Skarżyska - Kamiennej z dnia 29 maja 2007 r. nr X/53/2007 w przedmiocie uchwalenia statutu osiedla stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Dnia 29 maja 2007 r. Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej podjęła uchwałę nr X/53/2007 w sprawie Statutu Osiedla – jednostki pomocniczej gminy Skarżyska-Kamiennej. Statut Osiedla Bór w gminie Skarżysko-Kamiennej stanowi załącznik nr 1 do tej uchwały (§ 1 uchwały, dalej jako "Statut"). W § 3 Statutu postanowiono, że Osiedle i jego organy dbają o zaspokajanie zbiorowych potrzeb Wspólnoty mieszkańców Osiedla. W § 4 Statutu wskazano, że w zakresie ogólnospołecznej i integracyjnej funkcji Osiedla jego zadania obejmują w szczególności zadania określone w punktach od 1 do 10. Z kolei zgodnie z § 21 ust. 1 Statutu, Zarząd Osiedla wykonuje uchwały Rady Osiedla i zadania Osiedla nie zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rady Osiedla. W § 21 ust. 2 Statutu określono, co w szczególności należy do zadań Zarządu Osiedla. Nadto w § 34 ust. 1 Statutu postanowiono, że nadzór nad działalnością Osiedla sprawuje Rada Miasta, Prezydent Miasta, a w zakresie spraw finansowych Skarbnik Miasta Skarżyska-Kamiennej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł na powyższą uchwałę Prokurator Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej zarzucając: - istotne naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 tj. ze zm.) poprzez niepoddanie projektu statutu jednostki pomocniczej gminy Skarżyska-Kamiennej obowiązkowym konsultacjom społecznym z mieszkańcami osiedla, w sposób, który powinien zostać uprzednio określony w uchwale Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej regulującej zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami poszczególnych osiedli Gminy Skarżyska-Kamiennej, podczas, gdy wyżej wskazane przepisy wymagają przed podjęciem uchwały w przedmiocie nadania statutów jednostkom pomocniczym gminy przeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych; - istotne naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i określeniem w § 4 załącznika do uchwały kompetencji należących do Osiedla poprzez użycie zwrotu "w szczególności" , podczas, gdy ustawa o samorządzie gminnym nakłada na radę gminy obowiązek określenia w statucie w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu, zadań i form działania jednostki pomocniczej oraz jej organów, - istotne naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i określeniem w § 21 ust. 2 załącznika do uchwały kompetencji należących do Zarządu Osiedla poprzez użycie zwrotu "w szczególności", podczas, gdy ustawa o samorządzie gminnym nakłada na Radę Gminy obowiązek określenia w statucie w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu, zadań i form działania jednostki pomocniczej oraz jej organów, - istotne naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 33 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nałożenie w § 34 ust. 1 załącznika do uchwały na Skarbnika Miasta Skarżyska-Kamiennej obowiązku kontrolowania gospodarki finansowej jednostek pomocniczych gminy podczas, gdy Rada Gminy nie jest upowazniona do nakładania obowiązków na pracownika Urzędu Gminy, jakim jest skarbnik gminy. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł w szczególności, że zaskarżona uchwała dotycząca statutów jednostek pomocniczych Gminy Skarżysko-Kamienna powinna zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy miał być uregulowany statutem. Z pisma otrzymanego w dniu 4 grudnia 2019 r. z Urzędu Miasta Skarżyska- Kamiennej wynika, że przed podjęciem uchwały nr X/53/2007 w sprawie uchwalenia Statutu Osiedla - jednostki pomocniczej gminy Skarżyska-Kamiennej, Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej nie podjęła uchwały w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych. ani nie przeprowadziła niniejszych konsultacji społecznych z mieszkańcami poszczególnych osiedli, co prowadzi do wniosku, że do podjęcia zaskarżonej uchwały doszło z istotnym naruszeniem prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Prokurator wskazał nadto, że z istotnym naruszeniem prawa został podjęty przepis § 4 Statutu w zakresie użytego w nim słowa “w szczególności". We wskazanym przepisie Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej określiła, że do zakresu działań Osiedla należą w szczególności sprawy opisane w pkt 1-10 tego paragrafu. Podobnie Rada Miasta określiła zadania Zarządu Osiedla w § 21 ust. 2 załącznika do uchwały. Użycie przez Radę Miasta słowa “w szczególności" przekracza delegację ustawową, którą niejako otrzymała Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej w art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy określa odrębnym statutem organizację i zakres działania jednostki pomocniczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 35 ust. 3 tej ustawy statut jednostki pomocniczej określa w szczególności elementy wskazane w pkt 1-5 tego ustępu. Zatem użycie przez ustawodawcę w przytoczonym wyżej przepisie art. 35 zwrotu "w szczególności" oznacza, że poza wskazanymi obligatoryjnymi regulacjami statut jednostki pomocniczej gminy, jakim jest osiedle, może zawierać regulacje dodatkowe. Z powyższego nie można jednak wysnuć wniosku, że rada gminy uprawniona jest do określenia kompetencji osiedla, jego organów tj. m.in. zarządu osiedla również w formie katalogu otwartego. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, użycie przez Radę Miasta Skarżyska-Kamiennej zwrotu "w szczególności" przy określaniu zadań Osiedla (§ 4 załącznika do uchwały ) oraz Zarządu Osiedla (§ 21 ust. 2 załącznika do uchwały) stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej nałożyła w akcie prawa miejscowego obowiązki na pracownika Urzędu Gminy, do czego nie była uprawniona. Skarbnik gminy, jak wskazał skarżący, jest pracownikiem urzędu gminy i w zakresie swoich obowiązków odpowiada przed wójtem gminy. Urząd gminy nie wykonuje jakichkolwiek kompetencji wójta wynikających z ustawy o samorządzie gminnym. Urząd gminy jedynie od strony administracyjnej i technicznej zapewnia prawidłowe wykonywanie powierzonych wójtowi kompetencji. Nałożenie w uchwale, będącej aktem prawa miejscowego, na skarbnika gminy obowiązków przekracza delegację ustawową udzieloną organowi stanowiącemu gminy i pozostaje w sprzeczności z art. 33 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie, albowiem z treści uchwały i jej uzasadnienia wynika, że uchwała została podjęta po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami, w szczególności z Rada Osiedlową "Bór", a zatem został spełniony wymóg rzeczywistego omówienia z mieszkańcami. Organ wskazał, że szczegółowa regulacja procedury przeprowadzenia konsultacji społecznych w Gminie Skarżysko-Kamienna uregulowana została uchwałą nr LIV/109/2020 Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej podjętą dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Konsultacji Społecznych. Ponadto zaskarżona uchwała nigdy nie była kwestionowana przez organy nadzoru, ani pod względem formalnym ani merytorycznym. Odnośnie § 4 i § 21 ust. 2 Statutu organ podniósł, że ustawa nie określa expressis verbis ani zadań ani kompetencji jednostek pomocniczych. Sfera uprawnień tych organów leży w gestii rady gminy, która najlepiej zna ramy działania pozwalające na prawidłowe funkcjonowanie całej gminy. Rada miasta spełniła warunek obligatoryjnego zamieszczenia zadań jednostek pomocniczych w Statucie zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pismem z dnia 6 maja 2020 r. pełnomocnik organu przedstawił uchwałę Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej w sprawie Regulaminu Konsultacji Społecznych z dnia 4 listopada 2010 r., podnosząc, że jest aktualna na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały w dniu 29 maja 2007 r. Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zarówno skarżący jak i pełnomocnik organu wyrazili zgodę na taki tryb rozpoznania sprawy (pisma z dnia 26 maja 2020 r. i z dnia 10 czerwca 2020 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Nie jest sporne w sprawie, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm. - na datę podjęcia uchwały), dalej jako "u.s.g.", na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny, abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie osiedla Bór). Ponieważ zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, w razie stwierdzenia, że istotnie narusza prawo, treść art. 94 ust. 1 u.s.g. zezwala na stwierdzenie jej nieważności przez sąd administracyjny w całości lub w części, nawet jeżeli od czasu podjęcia uchwały upłynął rok. Zasadniczy zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 u.s.g. poprzez niepoddanie projektu statutu jednostki pomocniczej Gminy Skarżyska-Kamiennej obowiązkowym konsultacjom społecznym z mieszkańcami osiedla w sposób, który powinien zostać uprzednio określony w uchwale regulującej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami poszczególnych osiedli Gminy Skarżysko-Kamiennej. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela ugruntowane stanowisko WSA w Kielcach zaprezentowane w m.in. w sprawach zakończonych wyrokami tut. Sądu: z dnia 11 września 2019 r. - II SA/Ke 551/19, z dnia 23 stycznia 2020 r. - II SA/Ke 1077/19, z dnia 6 lutego 2020 r. - sygn. akt II SA/Ke 49/20, z dnia 12 lutego 2020 r. - sygn. akt II SA/Ke 55/20 (dostępne na www.orzeczenia.nsa gov.pl). W związku z powyższym skład orzekający, akceptując i uznając za własne argumentację prawną, jaka legła u podstaw ww. wyroków, posłuży się tą argumentacją w sprawie. Stosownie do treści art. 35 ust 1 u.s.g., organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut jednostki pomocniczej, jak stanowi art. 35 ust. 3 u.s.g., określa w szczególności: nazwę i obszar jednostki pomocniczej; zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej; organizację i zadania organów jednostki pomocniczej: zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji; zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Artykuł 5a ust. 1 u.s.g. stanowi, że w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (art. 5a ust. 2 u.s.g.). Jednym z przepisów, w którym ustawa o samorządzie gminnym wprowadza wymóg przeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych, jest art. 35 ust. 1 u.s.g. Uchwała dotycząca nadania statutu jednostki pomocniczej (sołectwa) powinna zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy ma być uregulowany statutem. Inaczej mówiąc, dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 tej ustawy, konieczne jest uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2018 r., III SA/Kr 288/18, lex nr 2451150 i powołane tam wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2012 r., II SA/Gd 458/12, WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., III SA/Kr 66/13 i NSA z dnia 3 września 2013 r., II OSK 652/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsultacje przeprowadza się zgodnie z postanowieniami uchwały rady gminy ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji. Wymagane jest bowiem przepisami prawa najpierw podjęcie uchwały w przedmiocie konsultacji z mieszkańcami, a następnie faktyczne przeprowadzenie takich konsultacji (zob. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2019 r., III SA/Kr 1322/18, Lex nr 2625329). O legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej odrębnym statutem, przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2003 r., zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa art. 5a ustawy o samorządzie gminnym, wskazuje na intencję ustawodawcy przypisania radzie gminy kompetencji do określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji zarówno w przypadkach konsultacji przewidzianych ustawą, jak i konsultacji "fakultatywnych", przeprowadzanych "w innych sprawach ważnych dla gminy" (U 10/01, OTK-A 2003, nr 3, poz. 23). W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2013r., II OSK 652/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2012 r., III SA/Gd 458/12 i wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., III SA/Kr 66/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), odczytuje się art. 35 ust. 1 u.s.g. w ten sposób, że brak przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostek pomocniczych poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały prowadzi do uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa, które skutkować musi stwierdzeniem nieważności całej uchwały. Przywołane wyżej poglądy orzecznictwa Sąd orzekający w tej sprawie podziela. W rozpoznawanej sprawie nie była sporna kwestia dotycząca ustawowego wymogu konsultacji z mieszkańcami osiedla "Bór" w gminie Skarżysko-Kamiennej. Nie ulega również wątpliwości, że w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały z dnia 29 maja 2007 r. nie obowiązywała w obrocie prawnym uchwała ustalająca zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, o jakiej mowa w art. 5a ust. 2 u.s.g. Nie można uznać, że uchwała nr LIV/109/2020 z dnia 4 listopada 2010 r. podjęta przez Radę Miasta Skarżyska-Kamiennej w sprawie wprowadzenia Regulaminu Konsultacji Społecznych obowiązywała na datę 29 maja 2007 r., skoro z treści tej uchwały wynika, że wchodziła w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego, nie wcześniej niż 1 stycznia 2011 r. (§ 4 tej uchwały). Sąd ustalił z urzędu, że ww. uchwała z dnia 4 listopada 2010 r. weszła w życie w dniu 1 stycznia 2011 r. Organ nie wskazał na żadną inną uchwałę regulującą zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy, która miałaby obowiązywać na dzień 29 maja 2007 r. i Sąd również ustalił, że we właściwym dzienniku urzędowym w takim przedmiocie uchwała nie została opublikowana. Z treści protokołu z sesji Rady Miasta Skarżyska-Kamiennej z dnia 29 maja 2007 r., na której podjęta została zaskarżona uchwała, również nie wynika, że projekt statutu sołectwa został poddany konsultacjom z mieszkańcami osiedla w trybie uchwały wydanej na podstawie art. 5a u.s.g. W niniejszej sprawie o braku konsultacji wymaganych w art. 35 ust. 1 u.s.g., przesądza więc niepodjęcie przez Gminę uprzedniej uchwały ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, o jakiej mowa w art. 5a ust. 2 u.s.g. Brak takiej uchwały oznacza, że nie ma jakichkolwiek kryteriów prawnych (a powinny one wynikać z takiej właśnie uchwały), wedle których można by stwierdzić, że konsultacje zostały przeprowadzone. Faktyczny sposób przeprowadzenia konsultacji nie może mieć bowiem charakteru dowolnego, a więc uzależnionego od pozaprawnej oceny organu gminy, który w danej sytuacji uznaje, że konsultacje winny przybrać taką, a nie inną formę, w zależności od aktualnego zapotrzebowania. Dlatego nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy twierdzenie organu, że konsultacje faktycznie zostały przeprowadzone. Nie poddaje się ono jakiejkolwiek weryfikacji prawnej. Kryteria takiej weryfikacji powinny zaś zostać określone w uchwale podejmowanej przez radę gminy na podstawie art. 5a ust. 2 u.s.g. Wymóg przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z tymi mieszkańcami proponowanych regulacji, a co najistotniejsze, jako faktyczne umożliwienie mieszkańcom wyrażenia opinii i zgłoszenia uwag do projektu statutu. W praktyce może się to odbywać np. poprzez wywieszenie wymaganych informacji, dotyczących miejsca udostępnienia projektu statutu oraz terminu, sposobu i formy zgłaszania uwag, na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na tablicach ogłoszeń znajdujących się w pobliżu miejsc zamieszkania mieszkańców danej jednostki pomocniczej, poprzez stronę internetową urzędu, BIP, a także w każdy inny zwyczajowo przyjęty sposób. Chodzi o stworzenie realnych możliwości sformułowania przez mieszkańców uwag lub propozycji, a potem także - rozważenie tych propozycji czy zastrzeżeń przez organ gminy. Wszystkie te elementy, zawierające zarówno zasady jak i tryb przeprowadzenia konsultacji społecznych, określać powinna uchwała podjęta w oparciu o art. 5a ust. 2 u.s.g. Ustalenie, że konsultacje zostały przeprowadzone w rozumieniu art. 35 ust. 1 u.s.g., może nastąpić wyłącznie poprzez stwierdzenie zgodności pomiędzy regulacjami uchwały, o jakiej mowa wyżej, a procedurą konsultacyjną faktycznie przeprowadzoną przez organ gminy. Z tych powodów Sąd ocenił jako zasadny zarzut skargi dotyczący istotnego naruszenia art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 u.s.g., stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w całości, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podnieść trzeba, że zasadny okazał się także zarzut dotyczący nałożenia w § 34 ust. 1 Statutu na Skarbnika Miasta Skarżyska-Kamiennej obowiązku sprawowania nadzoru na działalnością Osiedla "Bór" w zakresie spraw finansowych. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g., statut jednostki pomocniczej określa w szczególności zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Z przepisu jednoznacznie wynika, że nadzór, jaki w statucie jednostki pomocniczej należy określić nad działalnością organów jednostki pomocniczej, to nadzór organów gminy. Organami gminy są, zgodnie z art. 11a ust. 1 u.s.g., rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta). Skarbnik w gminie jest wyłącznie pracownikiem samorządowym. Zatem § 34 ust. 1 Statutu w stopniu istotnym narusza prawo. Nie można jednak podzielić zarzutów skargi odnośnie § 4 i § 21 ust. 2 Statutu. Istotnie, zgodnie z powoływanym wyżej art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 u.s.g., statut jednostki pomocniczej określa w szczególności organizację i zadania organów jednostki pomocniczej, a także zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że zadania sołectwa, sposób ich realizacji, w tym również zadania organów sołectwa, powinny zostać uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania sołectwa i jego organów. Wskazane tam słowa "w szczególności" doprecyzowują jednak jedynie kompetencje organów jednostki pomocniczej określone odpowiednio w § 3 i § 21 ust. 1 Statutu. Oznacza to, że kompetencje Osiedla wskazane w § 4 Statutu muszą mieścić się w ogólnie określonej normie kompetencyjnej wskazanej w § 3 Statutu, tj. dbania o zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców Osiedla. Natomiast w § 21 ust. 1 Statutu postanowiono, że Zarząd Osiedla wykonuje uchwały Rady Osiedla i zadania Osiedla niezastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rady Osiedla. Stąd zadania określone w § 21 ust. 2 Statutu muszą mieścić się w ramach zadań określonych w § 21 ust. 1 Statutu. Katalog zadań powierzonych Osiedlu i Zarządowi Osiedla w gruncie rzeczy jest ograniczony i uregulowany w zaskarżonym Statucie w sposób kompletny. Niemniej z powodów podanych wyżej skarga okazała się zasadna, ponieważ uchwała została podjęta z naruszeniem procedury podejmowania uchwał w przedmiocie statutu jednostki pomocniczej, dlatego orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło