II SA/Ke 207/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. II SA/Ke 207/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 marca 2008r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15.01.2008r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] wszczętego na wniosek Prokuratury Rejonowej– na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art.144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone w zakresie wniosku A.K. W uzasadnieniu organ wskazał, że na wniosek Z. K. /współwłaściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]/ zostało wszczęte w dniu 23.03.2006r. postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego murowanego budynku mieszkalnego z pomieszczeniem handlowym, usytuowanego na tej nieruchomości. Postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5.09.2007r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 15.06.2007r. odmawiającą wyłączenia z użytkowania przedmiotowego obiektu, gdyż nie zachodziła groźba bezpośredniego zawalenia się tego budynku. Następnie na wniosek Prokuratury Rejonowej z dnia 12.11.2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął kolejne postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], w szczególności, czy ze względu na stan techniczny budynek ten stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, o czym zawiadomił strony pismem z dnia 15.11.2007r. W trakcie tego postępowania A. K. w dniu 7.12.2007r. złożyła pisemny wniosek o umorzenie postępowania w trybie art.105 § 1 kpa. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku organ I instancji postanowieniem z dnia 15.01.2008r. na podstawie art. 105 § 2 kpa odmówił umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Prokuratury Rejonowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. K. podnosząc, że PINB prowadził już postępowanie w przedmiocie ustalenia stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] zakończone ostateczną decyzją z dnia 15.06.2007r. Prokuratura Rejonowa we wniosku z dnia 12.11.2007r. nie wskazała nowych okoliczności uzasadniających wszczęcie kolejnego postępowania, informując jednocześnie, że prowadzone śledztwo przez Prokuraturę w sprawie przedmiotowego budynku w celu zbadania, czy stwarza on zagrożenie dla mieszkańców zostało umorzone. Ponadto A. K. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu niezgodność z przepisami kpa. Rozpatrując zażalenie organ II instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Organ I instancji jako podstawę odmowy umorzenia postępowania podał art.105§ 2 kpa. Zastosowanie tego przepisu mogłoby mieć miejsce gdyby o umorzenie postępowania administracyjnego wystąpił podmiot, z którego inicjatywy zostało ono wszczęte - Prokuratura Rejonowa. Natomiast organ I instancji nie wszczynał żadnego postępowania na wniosek A. K. Jej wniosek z dnia 7.12.2007r. organ I instancji winien potraktować jako stanowisko strony w sprawie nie zaś jako wszczęcie odrębnego postępowania. Organ II instancji podkreślił, że umorzenie postępowania administracyjnego stanowi formę zakończenia postępowania administracyjnego i zawsze następuje w drodze decyzji, jak stanowi art. 105 § 1 kpa. Jeśli natomiast organ dojdzie do przekonania, że nie występują przesłanki do umorzenia postępowania, wydaje merytoryczną decyzję, kończącą postępowanie. Odmowa umorzenia postępowania może nastąpić jedynie w przypadku określonym w przepisie art. 105 § 2 kpa. Zgodnie z treścią ww. przepisu organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało wszczęte postępowanie, a nie sprzeciwiają się temu inne strony postępowania oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem publicznym. Jeśli zatem Organ I instancji doszedł do przekonania że na obecnym etapie brak jest podstaw do umorzenia postępowania powinien był prowadzić postępowanie a A. K. udzielić pisemnej odpowiedzi. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że wydanie zaskarżonego postanowienia nie miało uzasadnienia prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła A. K. Zarzuty skargi sprowadzają się do tego, że w ocenie skarżącej prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku jest dotknięte wadą prawną, ponieważ zostało ponownie wszczęte na podstawie art.61 kpa, pomimo tego, że postępowanie odnośnie stanu technicznego tego budynku zostało już zakończone ostateczną decyzją z dnia 5.09.2007r. Zdaniem skarżącej ponownie postępowanie w tej sprawie mogło zostać prowadzone w trybie przepisów o wznowieniu postępowania tj. art.145 kpa i 149 kpa. Wszczęcie ponownie postępowania w trybie art.61 kpa sprawia, że jako strona postępowania została pozbawiona swoich praw, a w szczególności została pozbawiona wyjaśnień, co do przyczyn ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wyjaśnił, że nie niezasadny jest zarzut prowadzenia postępowania administracyjnego obarczonego wadą prawną. Przedmiotowe postępowanie zostało bowiem wszczęte na podstawie art. 61 kpa, a nie zostało wznowione w trybie art. 145 kpa. W trakcie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 5.09.2007r. ustalono, że stan techniczny budynku przy ul. [...] w [...] nie stwarza bezpośredniego zagrożenia jego zawalenia się. W ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej jakoby została pozbawiona przysługujących jej jako stronie praw w trakcie postępowania administracyjnego, ponieważ pismem z dnia 12.01.2008r. organ odwoławczy odpowiedział na jej zarzuty oraz wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 15.01.2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Jak wynika z akt sprawy A. K. i Z. K. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Na nieruchomości tej znajduje się murowany budynek mieszkalny z pomieszczeniem handlowym, w którym A. K. prowadzi działalność gospodarczą. W marcu 2006r. na wniosek Z. K. zostało wszczęte przez PINB postępowanie w sprawie stanu technicznego w/w budynku / k. k-I 4 akt I instancji/. Postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5.09.2007r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji podjętą na podstawie art.68 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, odmawiającą wyłączenia z użytkowania przedmiotowego budynku. Prokurator Rejonowy w dniu 13.11.2007r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane z 1994r.,celem ustalenia czy ze względu na stan techniczny budynek przy ul. [...] stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Właśnie w trakcie postępowania toczącego się z wniosku Prokuratora Rejonowego, A. K. w piśmie z dnia 7 grudnia 2007r. wniosła o umorzenie tego postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 § 1 kpa z uwagi na wydanie już w takiej samej sprawie ostatecznej decyzji w dniu 15.06.07r./ skarżąca podała datę decyzji organu I uznając ją za ostateczną, a nie datę decyzji organu odwoławczego/. Organ I instancji postanowieniem z dnia 15.01.2008r. na podstawie art. 105 § 2 kpa odmówił A. K. umorzenia postępowania, ponieważ nie jest była ona stroną na wniosek, której wszczęto postępowanie. Odnosząc się do powyższego stanu sprawy na wstępie należy zaznaczyć, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (art. 104 § 1 i 2 kpa). Z różnych przyczyn ten cel nie zawsze może być osiągnięty. Postępowanie administracyjne może również zostać umorzone, co powoduje jego ostateczne zakończenie. Przepis art. 105 § 1 kpa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Ponadto organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, w sytuacji gdy wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem publicznym (art.105 § 2 kpa). Jak wynika z brzmienia przepisu, umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa jest obligatoryjne. Ustalenie istnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania stwarza po stronie organu obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie i to bez względu na to, czy strona złożyła wniosek o umorzenie postępowania z tej przyczyny czy też nie, ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W sytuacji zatem, gdy A. K. domagała się umorzenia postępowania na podstawie art.105 § 1 kpa twierdząc, że jest ono bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze rozstrzygnięcie tej samej sprawy ostateczną decyzją, organ I instancji powinien, tak jak to trafnie zauważył organ odwoławczy, potraktować jej pismo z dnia 7 grudnia 2007r. jako wyrażające stanowisko strony w sprawie, o czym powinien ją poinformować. Tymczasem organ I instancji wbrew oczywistej treści tego pisma, potraktował je jako wniosek strony domagającej się umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105§2 kpa., który przewiduje, jak wyżej to wskazano, zupełnie inne przesłanki umorzenia postępowania bądź odmowy umorzenia postępowania. Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny, stwierdzić należy, że w tych okolicznościach sprawy zastosowanie przez organ I instancji trybu przewidzianego w art. 105 § 2 kpa i wydanie postanowienia odmawiającego umorzenie postępowania nie było uzasadnione i dlatego słusznie organ odwoławczy wyeliminował je z obrotu prawnego i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej, to choć nie dotyczą one bezpośrednio zaskarżonego postanowienia, należy zauważyć, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 15.11.2007r. poinformował strony (w tym również A. K.) o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku Prokuratury Rejonowej oraz zawiadomił o przeprowadzeniu oględzin budynku przy ul. [...] w [...]. Ponadto Prokuratur Rejonowy nie składał wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, dlatego też organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art.145 kpa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).