II SA/Ke 208/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...] orzekającej o udzieleniu J. S. pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności /zasiłek celowy/ w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia 01.01.2008 r. do 29.02.2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na stosowne przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm./ oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" /Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259/ wskazał, że aby uzyskać świadczenie w postaci bezpłatnych posiłków, dochód na osobę nie może przekroczyć kwoty 715,50 zł. Z akt sprawy wynika, iż J. S. pobiera świadczenie rentowe z ZUS-u. W styczniu 2008r., tj. miesiącu, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej, zainteresowana osiągnęła dochód w wysokości [...]zł, zatem spełniła ona kryterium dochodowe do przyznania pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że nie jest to świadczenie o charakterze obligatoryjnym, co nie oznacza jednak zupełnej dowolności w jego przyznawaniu. Organ obowiązany jest bowiem każdorazowo ocenić sytuację życiową wnioskodawcy i w zależności od tego przyznać pomoc, bądź też jej odmówić. Podział środków, którymi dysponuje dany ośrodek pomocy społecznej na świadczenia o charakterze uznaniowym, jakim jest zasiłek celowy na dożywianie, winien uwzględniać konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Oznacza to, że osobom znajdującym się w podobnej sytuacji życiowej i osiągającym porównywalne dochody, winny być przyznane świadczenia w takiej samej wysokości. Organ odwoławczy podał również, że wysokość przyznawanej pomocy determinowana jest środkami finansowymi posiadanymi przez gminę na ten cel. MGOS na świadczenia w ramach pomocy w zakresie dożywiania w 2008r. dysponuje łączną kwotą 252.198 zł, z czego 227.300,00 zł jest przeznaczone na dożywianie dzieci i młodzieży w szkołach. Do rozdysponowania pomiędzy pozostałych potrzebujących pozostaje więc kwota 24.898 zł. W styczniu 2008r. o wsparcie finansowe na zakup żywności ubiegało się 19 osób, zaś ośrodek mógł przeznaczyć na ten cel 2074,00 zł. Ponadto w piśmie z dnia 17 marca 2008r. organ I instancji wyszczególnił, iż w miesiącu styczniu 2008r. o wsparcie finansowe na zakup żywności ubiegało się 19 osób znajdujących się w 6 rodzinach. Pomoc przyznano: w wysokości 200 zł 6 - osobowej rodzinie /2 rodziców i 4 nieletnich dzieci/, w której dochód na 1 członka rodziny wynosi 361,45 zł, w wysokości 150,00 zł 5 - osobowej rodzinie /rodzice i 3 nieletnich dzieci, w tym 2 przewlekle chorych/, w której dochód na osobę w rodzinie wynosi 364,79 zł, w wysokości 70,00 zł 4 - osobowej rodzinie o dochodzie 474,20 zł na osobę w rodzinie, 2-osobowej rodzinie o dochodzie 352,30 zł na osobę w rodzinie oraz 1 osobie psychicznie chorej o dochodzie 508,30 zł. W związku z powyższym SKO stanęło na stanowisku, że organ I instancji przyznając J. S. zasiłek celowy w wysokości [...] zł miesięcznie nie naruszył granic uznania administracyjnego oraz konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa. Ze sprawozdania organu I instancji wynika, iż w miesiącu styczniu 2008r. pomoc na za zakup żywności w najwyższej wysokości, tj. 200 zł, otrzymała 6-osobowa rodzina, której dochód na jednego członka rodziny jest tylko nieco wyższy od dochodu zainteresowanej. Zatem w przeliczeniu na 1 członka rodziny pomoc ta wyniosła ok. 33 zł na miesiąc. Innej osobie samotnie gospodarującej pomocy na zakup żywności udzielono w wysokości 70 zł. Tak więc przyznany skarżącej zasiłek celowy jest wyższy od zasiłków przyznanych innym osobom, korzystającym z tej formy pomocy. Organ II instancji dodatkowo wskazał, że J. S. w miesiącach od stycznia do marca 2008r. została również objęta pomocą w formie zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii braku pomocy ze strony MGOPS-u Kolegium zauważyło, iż J. S., korzysta z jego pomocy od 1986r., tylko w 2007 r. otrzymała pomoc w łącznej kwocie [...]zł. Z kolei, co do zarzutu, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie wskazano kryterium dochodowe, od którego uzależnione jest przyznanie pomocy na dożywianie Kolegium uznało, że pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno przy wysokości kryterium dochodowego 477 zł jak i 715,50 zł J. S. spełnia kryterium dochodowe kwalifikujące do otrzymania pomocy w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. S. podkreśliła, że ona chciała uzyskać pomoc z ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zarzuciła, że zgodnie z przepisami art. 3, 4, 5, 6, 14 ust. 2, art. 8, 9 tej ustawy powinna dostać tyle pieniędzy ile by MOPS zapłacił za jej obiady. Zaznaczyła, że ustawa o pomocy społecznej jedynie wspomaga w/w ustawę, bo z niej bierze się głównie kryterium dochodowe 150%. Podniosła, że nie wzięto pod uwagę jej stanu zdrowia, faktu że jest na specjalnej diecie oraz tego, że pobiera rentę w wysokości [...]zł, z której musi miesięcznie zapłacić za mieszkanie około [...] zł, gaz i światło około [...]zł, na leki o d [...] do [...] zł, a przecież jeszcze potrzebuje na ubranie i inne niezbędne rzeczy. W dalszej części skargi J. S. zanegowała prawidłowość przyznawania pomocy w MOPS i wyraziła krytyczne uwagi na temat działalności tego ośrodka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie odżywiania" /Dz. U. nr 267 poz. 2259/ zwanej dalej ustawą w związku z w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. nr 64 poz.593 ze zm./ pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwoty 477 zł. Zatem kryterium dochodowe kwalifikujące osobę samotnie gospodarującą do udzielenia pomocy w ramach przedmiotowego programu wynosi 715, 50 zł. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca, wykazując dochód wysokości [...]zł, spełniła kryterium dochodowe uprawniające ją do otrzymania zasiłku celowego w ramach w/w programu. Skarżąca kwestionuje natomiast wysokość przyznanego jej miesięcznie świadczenia. W związku z tym podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku celowego przyznawanego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organy administracji mają możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia zależnie od okoliczności sprawy i posiadanych środków na zaspokojenie potrzeb osoby uprawnionej do uzyskania pomocy. Jednakże uznaniowość nie oznacza swobody organu orzekającego. Organ ma bowiem stosownie do art. 7 kpa załatwić sprawę zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Organ uznając więc konieczność udzielenia pomocy skarżącej, co w niniejszej prawie nie budzi wątpliwości, obowiązany jest poczynić ustalenia, jakimi środkami finansowymi dysponuje w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych w tym ramach programu pomoc państwa w zakresie dożywiania, jaka jest średnia wysokość udzielanych zasiłków celowych w skali danego miesiąca na jednego uprawnionego oraz ile osób w danym miesiącu z tej formy pomocy korzysta. Powyższe ustalenia winny mieć poparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wyjaśnione fakty należy również przytoczyć w uzasadnieniu decyzji oraz wskazać jaki mają wpływ na indywidualną sprawę. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych przepisów, a zaskarżona decyzja zawiera wskazane kryteria. Z analizy akt sprawy wynika, że organ w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły, iż zasiłek celowy w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zostały skarżącej przyznane w wysokości [...] zł. Kwestionowana decyzja wydana została więc w granicach uznania administracyjnego. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że przyznając skarżącej w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zasiłek celowy w zakresie, jaki nie odpowiadał jej oczekiwaniom, organy postąpiły w sposób dowolny i bez logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Niemożność uwzględnienia wniosku w całości podyktowana była bowiem możliwościami finansowymi jakimi dysponował Miejsko –Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej . Nie jest zasadny zarzut J. S., że powinna jej zostać przyznana pomoc w wysokości odpowiadającej kwocie, którą zapłaciłby organ za kupione dla niej obiady, ponieważ zarówno w wymienionych przez skarżącą przepisach, jak i w żadnych innych ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie przewiduje takiego rozwiązania. Odnośnie zarzutu, że organy nie wzięły pod uwagę miesięcznych wydatków jakie ponosi skarżąca, podkreślić należy, że celem pomocy społecznej nie jest zaspakajanie wszelkich potrzeb lecz wspieranie osób znajdujących się w trudnych warunkach w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Jest to więc pomoc dla zainteresowanego w jego dążeniu do polepszenia swojej sytuacji życiowej, co nie może oznaczać bezwarunkowego zaspokajania wszystkich jego potrzeb i akceptowania przez organy postawy roszczeniowej. Co się tyczy pozostałych kwestii podniesionych w skardze, to zawierają one wiele ogólnych uwag krytycznych dotyczących działalności organu ds. pomocy społecznej, które nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.