II SA/Ke 208/25
WyrokWSA w Kielcach2025-05-28
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym są uzasadnione, jeśli brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej przeciwwskazania do szczepienia lub odroczenia terminu jego wykonania?Ratio decidendi
Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa i jest wymagalny, gdy nie istnieją udokumentowane przeciwwskazania lekarskie do jego wykonania lub długotrwałego odroczenia. Brak takiego udokumentowania, mimo wezwań do wykonania obowiązku, oznacza, że zarzuty dotyczące braku wymagalności są niezasadne, a postępowanie egzekucyjne jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący G. M. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku szczepień ochronnych jego małoletniej córki, podnosząc m.in. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepień. Organ egzekucyjny (PPIS) oddalił zarzuty, a organ odwoławczy (ŚPWIS) utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 24 lutego 2025 r. znak: NEP.906.6.2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 24 lutego 2025 r. [...] Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ŚPWIS"), po rozpoznaniu zażalenia G. M., utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Busku-Zdroju ("PPIS") z
9 stycznia 2025 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zgodnie z dyspozycją art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 132, dalej "u.p.e.a.") wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym tytułem wykonawczym z 28 października 2024 r. nr [...] (doręczonym 6 grudnia 2024 r.). Zobowiązany w piśmie z 10 grudnia 2024 r. prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu w administracji zarzucił brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.), podnosząc, że: "u małoletniej K. M. żadne przeciwskazania do obowiązujących szczepień ochronnych nie zostały wykluczone. Lekarz POZ nie określi zatem wymagalności obowiązku, a dziecko w ogóle nie zostało zakwalifikowane do zabiegu szczepiennego. Jest to rażące naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń
i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284, ze zm.), zwanej dalej "ustawą". PPIS postanowieniem z 9 stycznia 2025 r., na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., zgłoszone zarzuty oddalił w całości.
Odnosząc się do braku wymagalności obowiązku, ŚPWIS wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym, ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu i określają wszystkie istotne cechy tego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2302/18, ŚPWIS wyjaśnił, że na skarżącym, jako rodzicu małoletniej K. M., spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza, sprawującego nad nim opiekę zdrowotną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Podkreślił, że Minister Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 2077, ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem", określił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zgodnie zaś z art. 17 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, a w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Lekarz, który przeprowadza konsultację specjalistyczną, zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień. Tak więc o istnieniu przeciwwskazań do obowiązkowego szczepienia orzeka posiadający wiadomości specjalne w tym zakresie lekarz, a nie rodzic, czy też urzędnik.
ŚPWIS podkreślił, że w aktach sprawy nie ma potwierdzonych i prawidłowo udokumentowanych przeciwskazań lekarskich, które od prawnego obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym mogłyby skarżącego zwolnić. Nadmienił, że w karcie uodpornienia małoletniej K. M. w części "Przeciwwskazania do szczepień" brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych.
Po przeanalizowaniu akt sprawy ŚPWIS stwierdził, że obowiązek wynikający wprost z przepisów prawa, tj. ww. ustawy oraz ww. rozporządzenia jest wymagalny, co uzasadniają również okoliczności takie jak: zachowanie procedur administracyjnych przez wierzyciela, formalny charakter tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, tj. PPIS w Busku-Zdroju.
W świetle powyższego ŚPWIS stwierdził, że obowiązek szczepień został nałożony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a jego wymagalność nie budzi wątpliwości. Zatem podniesiony przez stronę zarzut nie znajduje uzasadnienia w świetle akt sprawy.
Organ odwoławczy dodał, że na każdym etapie prowadzonego postępowania PPIS należycie i w sposób wyczerpujący informował o podejmowanych działaniach, przysługujących stronie prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach prawnych i zdrowotnych wynikających z braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych u dziecka. PPIS przedstawił aspekty prawne prowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych, egzekwowania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym i podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Niewątpliwie również PPIS uprawniony był do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, w tym wystosowania upomnienia z 23 września 2024 r. i wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z 28 października 2024 r., w którym określono obowiązek poddania małoletniej K. M. szczepieniom ochronnym, wskazując jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ustawy oraz § 2 i § 3 rozporządzenia.
W ocenie ŚPWIS, wierzyciel w sposób indywidualny i jednostkowy ustosunkował się do podnoszonych przez stronę zarzutów, odnosząc się bezpośrednio do małoletniej K. M. i wydał postanowienie z 9 stycznia 2025 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., ŚPWIS wskazał, że zarówno podstawa prawna obowiązku, jak i jego treść zostały wskazane w tytule wykonawczym precyzyjnie, w sposób umożliwiający stronie wywiązanie się z niego bez konieczności sięgania do innych przepisów czy dokumentów, a właściwym organom sprawne przeprowadzenie egzekucji. Organ w tytule wykonawczym przytoczył treść nakazu. W sposób jednoznaczny i zrozumiały w części B pkt 5 tytułu wykonawczego podał, iż treścią obowiązku jest: "Wykonanie obowiązku szczepień ochronnych u małoletniej K. M. ur. [...] r. przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, śwince i różyczce". Zgodnie z prawnymi wymogami określił również podstawę tego obowiązku, wskazując na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ustawy oraz § 2 i § 3 rozporządzenia.
G. M. w skardze na powyższe postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucił naruszenie:
1) art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącego;
2) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości z obowiązkiem określonym w tytule wykonawczym;
3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 1a u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu, poprzez brak zamieszczenia nr PESEL zobowiązanego;
4) art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zażalenia skarżącego, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela;
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak indywidualnego kalendarza szczepień, ponadto brak jest w aktach sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, które potwierdzałoby, że dziecko zostało zakwalifikowane do obowiązkowych szczepień ochronnych;
6) art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,
7) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień.
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57d (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1
i § 2 p.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć stosownie do treści art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 (art. 5 ust. 2 ustawy).
Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4, poświęconym szczepieniom ochronnym. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, a także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa Minister ds. zdrowia w drodze rozporządzenia (art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy).
W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie zacytowanego wyżej art. 17 ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast
z treścią art. 17 ust. 2 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy).
W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).
Przytoczone wyżej regulacje stanowiły podstawę uznania istnienia obowiązku poddania małoletniej córki skarżącego szczepieniom ochronnym, za którego realizację odpowiedzialni są jego rodzice, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy. Z przepisów tych można bowiem wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, podobnie jak inne wyroki powoływane niżej).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie powyższego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.
W stanie faktycznym sprawy poza sporem pozostaje, że małoletnia córka skarżącego nie została zaszczepiona przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, śwince i różyczce w wymaganym prawnie zakresie, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 17 ust. 10 ustawy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty uodpornienia (k. 5 akt admin.) wynika, że dziecko - do daty wydania zaskarżonego postanowienia - było poddawane obowiązkowym szczepieniom ochronnym do 18 miesiąca życia. Ostatnie szczepienie małoletnia otrzymała bowiem 26 marca 2019 r.
Nie ma racji skarżący, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje. Podstawa prawna tego obowiązku została należycie wskazana w tytule wykonawczym (k. 29 akt admin.). W części B pkt 1 tytułu wskazano bowiem jako podstawę prawną - akt normatywny tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy oraz § 2 i § 3 rozporządzenia. W pkt 5 części B wskazano również, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa, które przytoczono.
Wbrew twierdzeniom skargi, obowiązek ten jest również wymagalny.
Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 4 kwietnia 2024 r. (k. 6 akt admin.) Centrum Medyczne [...] w K. W. zawiadomiło PPIS w Busku-Zdroju, że ojciec małoletniej nie wyraża zgody na szczepienie dziecka oraz nie przedstawia dokumentacji medycznej zwalniającej z obowiązkowego szczepienia. W aktach nie ma żadnej dokumentacji, aby przed tą datą rodzice zgłosili się z dzieckiem na lekarskie badanie kwalifikacyjne, choć zalegali z obowiązkowymi szczepieniami. Z kolei z pisma skarżącego skierowanego do PPIS 4 lipca 2024 r. (k. 9 akt admin.) wynika, że wierzyciel pismem z 5 czerwca 2024 r. wzywał stronę do dopełnienia obowiązku zaszczepienia. Wezwanie do szczepienia zostało skierowane do zobowiązanego również pismem z 22 lipca 2024 r. (k. 10 akt admin.). Natomiast z ww. pisma skierowanego do wierzyciela przez Centrum Medyczne [...] w K. W. wynika, że małoletnia nie została poddana obowiązkowym szczepieniom, gdyż ojciec dziecka zgłasza się na wizyty lekarskie lecz odmawia wykonania szczepień obowiązkowych. Dodano, że ojciec nie zgłosił się aby podpisać brak zgody na szczenienia, zaś lekarz prowadzący stwierdził brak przeciwwskazań do wykonania szczepienia.
Wobec tego PPIS wystawił zobowiązanemu upomnienie z 23 września 2024 r. (k. 13 akt admin.), doręczone 27 września 2024 r. Następnie skierował do ŚPWIS wniosek z 28 października 2024 r. (k. 18 akt admin.) o wszczęcie egzekucji administracyjnej, w ramach której sporządzony został tytuł wykonawczy.
W toku postępowania egzekucyjnego skarżący złożył zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Art. 33 § 2 u.p.e.a. wskazuje w pkt. 1 - 6 dopuszczalne podstawy zarzutu. Wierzyciel wypowiada się co do wniesionych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a.).
Wniesione przez skarżącego zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.); braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.), naruszenia art. 29 ust. 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. - niewłaściwie podana podstawa prawna obowiązku przez ograniczenie jedynie do wskazania art. 17 ust. 1 ustawy oraz błędne wskazanie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
W odniesieniu do tego ostatniego zarzutu należy wskazać, że okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że został wystawiony z naruszeniem powyższego przepisu, nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Dla rozstrzygnięcia zasadności omawianego zarzutu istotnym jest natomiast fakt, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują zarzutu opartego na niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów przewidzianych w art. 27 tej ustawy. Z tego tylko powodu tak sformułowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony przez wierzyciela. Niemniej w części B pkt 1 tytułu wykonawczego wskazano jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy oraz § 2 i § 3 rozporządzenia, a w części B pkt 5 tytułu opisano treść obowiązku.
Pozostałe zarzuty sprowadzały się do twierdzenia, że organ egzekucyjny oraz wierzyciel pominęli, że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Takie same argumenty zostały również przedstawione w skardze.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19), elementem obowiązku szczepienia ochronnego jest poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu,
o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy. Tylko w tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie.
Z akt sprawy nie wynika, aby lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia stwierdził długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Brak jest w aktach administracyjnych zaświadczeń lekarskich o stwierdzonych przeciwskazaniach, dających podstawę do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Skarżący nie przedstawił dowodu, że stawił się wraz z córką w poradni specjalistycznej, albo że umówiony został termin konsultacji w tej poradni. Warto także zauważyć, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązek szczepień powstał już w pierwszej dobie życia dziecka tj. 2 października 2017 r. (pojedyncza dawka przeciw gruźlicy), a do daty podjęcia zaskarżonego postanowienia (24 lutego 2025 r.), czyli w ciągu blisko 8 lat, małoletnia została poddana szczepieniom przewidzianym w rozporządzeniu jedynie do 18 miesiąca życia, mimo braku przeciwskazań do szczepień o charakterze długotrwałym. Znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna wskazuje, że ojciec dziecka zgłaszał się na wizyty lekarskie, lecz odmawiał wykonania szczepień obowiązkowych.
Prawidłowo zatem organy oceniły jako niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku.
Nie ma również racji skarżący, podnosząc w skardze, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia jego wymagalności przez lekarza. Jak powiedziano wyżej, wynikający z ustawy obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym aktualizuje się (staje się wymagalny) w dacie osiągnięcia określonego wieku (oznaczonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych) i dopiero stwierdzenie zaświadczeniem lekarskim przeciwskazań do zaszczepienia dziecka powoduje, że termin wykonania tego obowiązku może zostać odroczony. Art. 17 ust. 2 ustawy wskazuje, że warunkiem zaszczepienia dziecka jest uprzednie wykonanie badania lekarskiego kwalifikacyjnego, aby wykluczyć przeciwskazania do wykonania szczepienia. Lekarz nie jest natomiast uprawniony do wystawienia zaświadczenia o wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, którego brak w dokumentacji medycznej zarzuca skarżący. Może on jedynie wydać zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). Jak już powiedziano, w dokumentacji medycznej nie ma żadnego zaświadczenia lekarskiego, które byłoby podstawą do długotrwałego odroczenia obowiązku szczepień, a tym samym do odroczenia jego wymagalności.
Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7a, art. 15, art. 77, art. 81a, art. 107 § 3 i art. 144 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ II instancji w sposób wyczerpujący i niezbędny dla rozstrzygnięcia ustalił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia, odnosząc się zarówno do zarzutów zażalenia jako i do wszystkich kwestii mających znaczenie dla wyniku sprawy.
Nie jest prawdą, że organ odwoławczy naruszył art. 34 § 2 pkt 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie wniesionych zarzutów i ograniczył się do stwierdzenia, że podziela stanowisko wierzyciela. Wskazuje na to lektura zaskarżonego postanowienia, którego treści skarżący zdaje się nie zauważać formułując omawiany zarzut.
Nie ma racji skarżący, że organ naruszył art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez brak uprzedniego doręczenia mu upomnienia zawierającego dane określone § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie danych zawartych w upomnieniu tj. brak zamieszczenia PESEL zobowiązanego. Zarzucany brak numeru PESEL w upomnieniu kierowanym do skarżącego nie stanowi o istotnej wadliwości tej czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest - co istotne - kwestionowany fakt, że skierowane do strony upomnienie zostało jej skutecznie doręczone 27 września 2024 r. (k. 14 akt admin.). Nie ma wątpliwości, że skarżący na skutek doręczenia mu upomnienia uzyskał wiedzę na temat przedmiotu obowiązku i innych jego elementów, co było niezbędne dla skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to posiada wszystkie elementy, które miały znaczenie dla skuteczności wszczętego postępowania egzekucyjnego, a skarżący został w upomnieniu wskazany w sposób, który pozwala jednoznacznie stwierdzić, o jaką osobę (o kogo konkretnie) chodzi. Skarżący wiedział, jaki organ i w jakiej sprawie do niego występuje. Upomnienie zawiera bowiem prawidłowe dane osobowe skarżącego, tj. jego imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania. W tym kontekście Sąd uznał, że podstawowy cel upomnienia, jakim jest zapewnienie prawidłowości pouczenia zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia, został niewątpliwie zrealizowany (por. m.in. wyroki: WSA w Gdańsku z 15 maja 2025 r., III SA/Gd 141/25; WSA w Łodzi z 28 marca 2024 r., III SA/Łd 830/23).
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. O nietrafności tego zarzutu świadczą rozważania przedstawione wyżej. Słusznie bowiem organy przyjęły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skoro w aktach nie ma dowodu na to, że przeprowadzone badania kwalifikacyjne dały podstawę do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego małoletniej, to obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy jest wykonalny i podlega egzekucji.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło