II SA/Ke 209/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania . I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 209/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po dokonaniu czynności kontrolnych w sprawie odwołania A. C., na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez działającego z upoważnienia Rady Miejskiej Kierownika Działu Usług i Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 31 stycznia 2000 r., dotyczącej przyznania A. C. pomocy społecznej w postaci obiadów wydawanych bezpłatnie w dni robocze w barze "J." dla jednej osoby w okresie od 3 stycznia do 30 czerwca 2000 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że w decyzji z dnia [...] zawarto m.in. pouczenie, że stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, w aktach sprawy natomiast brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez A. C. powyższej decyzji. W protokole z dnia 19 września 2006 r. sporządzonego na okoliczność korzystania przez zainteresowanego z pomocy w formie obiadów barowych w barze "J." w okresach od 1 października 1999 r. do 31 grudnia 1999 r., od 3 stycznia 2000 r. do 30 czerwca 2000 r. oraz od 1 lipca 2000 r. do 31 grudnia 2000 r., A. C. przyznał, że w powyższych okresach korzystał z pomocy w formie obiadów w tym barze w dni robocze, kwitował odbiór abonamentów obiadowych w Rejonie Opiekuńczym "B." oraz, że otrzymał m.in. decyzję z dnia [...] Z uwagi na brak zwrotnego poświadczenia odbioru powyższej decyzji Kolegium jednak uznało, że nie można przyjąć ponad wszelką wątpliwość, że została ona doręczona stronie bezpośrednio po wydaniu. Podaniem z dnia 2 czerwca 2006 r. A. C. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie m.in. o sporządzenie i doręczenie mu uwierzytelnionych odpisów decyzji przyznających mu posiłki w Barze "J." w okresie od stycznia 1999 r. do lutego 2003 r. Uwierzytelnione kserokopie decyzji, w tym decyzji z dnia [...]. A. C. otrzymał w dniu 6 lipca 2006 r. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, przewidziany w art. 129 § 2 kpa upłynął z dniem 20 lipca 2006 r., z tą datą decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący złożył dopiero dnia 7 listopada 2006 r., a więc po terminie. Organ odwoławczy wskazał także, że A. C. wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jednakże nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 i 2 kpa). W tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 7 lutego 2007 r. postanowienie odmawiające przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżący w odwołaniu podniósł, że nie został pouczony o możliwości wniesienia odwołania od tej decyzji, o której dowiedział się dopiero z pisma Dyrektora MOPR z dnia 26 października 2006 r., jednakże przesłane mu uwierzytelnione odpisy decyzji zawierały stosowne pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania, zaś pismo z dnia 19 czerwca 2006 r., przy którym zostały przesłane odpisy decyzji nie miało przymiotu decyzji i jako zwykłe pismo, nie mające waloru aktu administracyjnego nie zawierało pouczenia o środkach zaskarżenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Autor skargi zarzucił niniejszemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7,9,10,73 i 112 k.p.a. Skarżący wskazał, iż w protokole z dnia 19 września 2006 r. wbrew jego twierdzeniom przyjęto, że postanowienie zostało mu doręczone we właściwym czasie, a notatkę sporządzono wykorzystując fakt, że zgubił okulary i nie mógł jej przeczytać. W rzeczywistości odpis decyzji z dnia [...] otrzymał dopiero w dniu 6 lipca 2006 r., jednakże nie zawierał on pouczenia o przysługującym prawie wniesienia odwołania, natomiast o możliwości wniesienia odwołania dowiedział się z pisma Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 26 października 2006 r. Zaraz też wniósł o przywrócenie terminu i odwołanie. Skarżący podkreślił, że w sprawie chodzi o naprawienie szkody - choćby symbolicznie - poprzez przyznanie równowartości posiłków w dniu świąteczne i niedziele w barze "J.", w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2000 r., w które to dni zmuszono go do "głodówki". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 u.p.p.s.a.). Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, że stosownie do treści art. 135 u.p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to nałożenie na sąd obowiązku wyjścia poza granice skargi i podjęcie z urzędu odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Sąd może zatem objąć kontrolą inne postanowienie wydane w granicach sprawy, mimo że nie zostało ono objęte skargą. W niniejszej sprawie chodzi o postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lutego 2007 r. dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie A. C. złożył na nie skargę, jednak postanowieniem z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie II SA/Ke 208/07 tut. Sądu, została ona odrzucona ze względów formalnych. Ponieważ odrzucenie skargi niweczy wszystkie skutki prawne związane z jej wniesieniem, nie było - w ocenie Sądu - przeszkody do objęcia kontrolą w niniejszym postępowaniu obu postanowień, tj. postanowienia SKO z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazane rozstrzygnięcia zostały podjęte w granicach tej samej sprawy i są ze sobą integralnie związane. Koniecznym następstwem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie z dnia [...] leży zatem u źródła rozstrzygnięcia objętego skargą w sprawie niniejszej i dlatego kontrola tego ostatniego może prowadzić w ramach art. 135 u.p.p.s.a. do wzruszenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonych postanowień, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się przy ich podejmowaniu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 kpa) mogących mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a.). Jak wynika z uzasadnień obu rozstrzygnięć objętych kontrolą, organ odwoławczy uznał, iż termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] biegnie A. C. od daty doręczenia mu w dniu 6 lipca 2006 r. uwierzytelnionej kserokopii tej decyzji. Odmowa przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania (postanowienie z dnia [...].) nastąpiła natomiast wskutek braku spełnienia przesłanek z art. 58 § 1 kpa. Organ kolegialny uznał bowiem, że wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu tj. brak stosownego pouczenia co do prawa wniesienia odwołania, w istocie nie miała miejsca. A. C. otrzymał bowiem uwierzytelniony odpis decyzji, zawierający pouczenie o prawie i sposobie wniesienia odwołania. Dostarczona kserokopia jest zaś - jak potwierdził MOPR - wierną kopią oryginalnej decyzji. Skarżący mógł zatem - w ocenie organu zawartej w postanowieniu z dnia [...] - wnieść odwołanie w terminie, stosując się do prawidłowego pouczenia. Do takiego stanowiska nie sposób się przychylić. Nie uwzględnia ono bowiem specyficznych okoliczności faktycznych, w jakich nastąpiło doręczenie A. C. kserokopii decyzji z dnia [...]. W ocenie wniosku o przywrócenie terminu nie można pominąć bowiem faktu, że odpis ten został doręczony skarżącemu na jego pisemne żądanie, po 6 latach od dnia podjęcia decyzji, a nie w sposób określony w art. 109 k.p.a., tj. z urzędu, bezpośrednio po zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Nie można zatem przyjąć za organem, że dokonane w ten sposób doręczenie powinno powodować powstanie u skarżącego przekonania, że od tej daty biegnie dla niego 14-dniowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji, przewidziany w art. 129 § 2 kpa - nawet jeżeli w uwierzytelnionym odpisie decyzji zawarte zostało tak jak w jej oryginale, pouczenie o środkach zaskarżenia. Skoro w stanie faktycznym sprawy organ uznał, że doręczenie uwierzytelnionego odpisu decyzji miało wywołać skutek w postaci doręczenia w rozumieniu art. 109 § 1 kpa i co za tym idzie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego, to przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, większą uwagę należało przywiązać do wyjaśnienia kwestii związanej z prawidłowym pouczeniem i nadania jej właściwego znaczenia prawnego. Mimo bowiem, że odbitka kserograficzna zawierała - tak jak i oryginał decyzji - pouczenie o sposobie zaskarżenia decyzji, to fakt doręczenia jej po tak długim okresie od jej wydania mógł budzić wątpliwości co do tego, czy pouczenie to nadal pozostaje aktualne. Zresztą z treści pisma przewodniego z dnia 19 czerwca 2006r. zdaje się wynikać, że organ I instancji, doręczając A. C. na jego żądanie kserokopie decyzji, nie czynił tego po to, aby otworzyć mu termin do ich zaskarżenia. Niewątpliwie wyżej wskazane okoliczności mogą świadczyć o tym, że skarżący bez własnej winy uchybił 14-dniowemu terminowi do zaskarżenia decyzji, czego nie zauważył i nie ocenił organ odwoławczy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, postanowienie z dnia [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zapadło z naruszeniem art. 58 § 1 w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa, wyrażającym się niewłaściwą i niepełną oceną okoliczności faktycznych sprawy, a konsekwencją tej wadliwości było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, naruszające art. 134 kpa. Uchybienia te, jako że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodowały konieczność uchylenia obu postanowień, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c u.p.p.s.a. Stosownie do art. 152 u.p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne zatem pozostaje ponowne rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosku A. C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, o jakich była mowa wyżej. Od rozstrzygnięcia bowiem tej wstępnej kwestii zależą dalsze losy odwołania, a w szczególności to, czy są podstawy do wydania rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 134 kpa.