II SA/Ke 215/09
WyrokWSA w Kielcach2009-07-16
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził kontrolę na miejscu, nie powiadamiając strony o jej terminie, co mogło wpłynąć na ustalenie powierzchni działki rolnej i w konsekwencji na przyznanie płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania dotyczące udziału strony w postępowaniu. Organ II instancji błędnie powołał się na nieobowiązujący przepis unijny uzasadniając brak powiadomienia strony o kontroli. Zastosowanie miał przepis unijny dopuszczający możliwość zapowiedzenia kontroli, a strona złożyła żądanie czynnego udziału w postępowaniu, które zostało zignorowane. Brak obligatoryjnego powiadomienia strony o terminie kontroli i wynikająca z tego możliwa niedokładność w ustaleniu powierzchni działki rolnej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
T. G. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2007, deklarując powierzchnię 1,31 ha. Kontrola wykazała, że rzeczywista powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 0,95 ha, z uwagi na doliczenie części nieużytku. Po kolejnych kontrolach i wyjaśnieniach, organ odmówił przyznania płatności. Strona skarżąca zarzuciła m.in. przeprowadzenie kontroli niezgodnie z procedurami, brak dokumentacji fotograficznej, przeprowadzenie kontroli bez jej udziału oraz niezgodność wyników pomiarów. Sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na naruszenie przepisów postępowania dotyczących udziału strony w kontroli.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2009r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], odmawiającą T. G. przyznania płatności bezpośredniej na rok 2007.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, że we wniosku z dnia 15 maja 2007 r. o przyznanie płatności na 2007 rok, T. G. zadeklarował do płatności działkę rolną oznaczoną literą A o powierzchni 1,31 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie ewidencyjnym Ż., gmina P. (powiat [...], województwo [...]). W związku z nieprawidłowościami ujawnionymi podczas kontroli administracyjnej wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał T.G. do złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności. W odpowiedzi strona oświadczyła, że podtrzymuje złożoną we wniosku deklarację. W wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym T. G. w dniu 26 sierpnia 2007 r. kontrolerzy stwierdzili, że działka rolna A o zadeklarowanej powierzchni 1,32 ha ma powierzchnię jedynie 0,95 ha, gdyż do powierzchni rolnej producent doliczył część nieużytku (zadrzewienia).
W piśmie z dnia 13 września 2007 r. T.G. zgłosił zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu. Zarzucił również, że przedmiotowa kontrola odbyła się bez jego udziału. W związku z uwzględnieniem tych uwag Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR poinformowało wnioskodawcę, że w jego gospodarstwie zostanie przeprowadzona ponowna kontrola. W dniu 3 marca 2008 r. T. G. zgłosił się do Biura Powiatowego ARiMR i oświadczył, że mimo zapowiedzi nie przeprowadzono w jego gospodarstwie ponownej kontroli. Kontrola ta została przeprowadzona w dniu 23 kwietnia 2008 r. pod nieobecność T.G. W jej trakcie inspektorzy terenowi stwierdzili na działce rolnej A 1,00 ha użytków rolnych kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił T. G. przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. W wyniku odwołania T. G. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uzasadniając, że organ I instancji nie odniósł się do uwag producenta dotyczących kontroli na miejscu złożonych w dniu 26 maja 2008 r.
W toku ponownego postępowania Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w odpowiedzi na uwagi producenta dotyczące kontroli, zawarte w piśmie z dnia 26 maja 2008 r. uznał, że kontrola z dnia 23 kwietnia 2008 r. została przeprowadzona prawidłowo i nie widzi podstaw do zmiany jej wyników.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał wskazaną wyżej decyzję z dnia [...].
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170/08 poz. 1051 ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne w szczególności: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1, ze zm.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.).
Organ II instancji przytoczył również treść szeregu przepisów wymienionych aktów prawnych. Przypomniał m. in., że:
- zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. płatność jest przyznawana na wniosek rolnika. Określenie "na wniosek" oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jest bezpośrednio związany zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie jest wydawane w oparciu o zgromadzone we wniosku dane,
- w myśl art. 7 ust. 4 w/w ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. wysokość płatności w danym roku ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni,
- zgodnie z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności,
- zgodnie z art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych.
Następnie organ II instancji stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące dokonania błędnych pomiarów nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Ze względu na przytoczoną treść art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., nie było żadnych przeciwwskazań do użycia odbiornika GPS do pomiaru przedmiotowej działki. Biorąc bowiem pod uwagę jej wielkość i ukształtowanie, użycie tej metody gwarantowało znacznie większą dokładność pomiaru niż w przypadku sugerowanego pomiaru taśmą mierniczą. Organ wyjaśnił również, że do powierzchni uprawnionej do płatności nie można zaliczyć powierzchni nie użytkowanych rolniczo. Dlatego z płatności wykluczona została powierzchnia zadrzewiona stwierdzona przez kontrolerów.
Odnosząc się do zarzutu nie wykonania dokumentacji fotograficznej w czasie kontroli z dnia 23 kwietnia 2008 r. organ wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się płytę CD na której między innymi zamieszczono zdjęcie wykonane podczas kontroli na miejscu w dniu 23 kwietnia 2008 r. Celem sporządzenia tej dokumentacji było udokumentowanie stwierdzonych nieprawidłowości oraz faktu obecności inspektorów na działce.
W odpowiedzi na zarzut skarżącego zawarty w odwołaniu, dotyczący niepowiadomienia go o terminie przeprowadzenia kontroli, w związku z czym nie mógł w niej uczestniczyć, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. kontrole na miejscu są przeprowadzane bez uprzedzenia, a tylko jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli można o niej zawiadomić z wyprzedzeniem ograniczonym do koniecznego minimum, który to okres nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. O naruszeniu art. 10 § 1 kpa również nie może być mowy, bowiem w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Wynika stąd zdaniem organu, że postanowienia art. 10 § 1 kpa nie mają wyższości nad aktami prawnymi normującymi płatności rolne. Ponadto organ zauważył, że w myśl art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004.
Odnosząc się do zarzutu producenta, że składając wniosek zgłosił powierzchnię użytkowaną rolniczo w oparciu o dane zawarte w dokumentach, tj. w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] oraz na wyrysie z mapy ewidencyjnej wystawionym przez Starostwo Powiatowe, organ II instancji wyjaśnił, że zapisy w/w dokumentów nie odzwierciedlają z różnych przyczyn stanu faktycznego na gruncie. O kwalifikacji gruntu do płatności przesądza bowiem jego aktualne wykorzystanie, a nie rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnie działek rolnych należy bowiem określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Organ zauważył też, że T. G. nie podjął próby samodzielnego zmierzenia działki rolnej A, choć zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Następnie organ stwierdził, że ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wynosiła 0,31 ha., co stanowi 31 % powierzchni zatwierdzonej, to w myśl przytoczonego przepisu art. 138 ust. 1 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. powoduje to odmowę przyznania płatności ONW na 2007 rok.
W skardze na tę decyzję T. G. zarzucił, że:
1. za podstawę do odmowy przyznania mu płatności bezpośrednich za rok 2007 można by przyjąć jedynie kontrolę przeprowadzoną w 2007 r. Tymczasem w sprawie przyjęto kontrolę, którą przeprowadzono w 2008 r.,
2. wyniki przeprowadzonych pomiarów są niezgodne z ortofotomapą oraz różnią się między sobą aż o 19,5 % co nie jest do przyjęcia i całkowicie dyskwalifikuje przyjętą metodę pomiarów,
3. kontrole przeprowadzone na jego działce zostały przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami, ponieważ w czasie kontroli z dnia 26 sierpnia 2007 r. nie sporządzono wymaganej dokumentacji fotograficznej, a w czasie kontroli z dnia 23 kwietnia 2008 r. sporządzono tylko jedno zdjęcie, czego nie można uznać za dokumentację fotograficzną. Spór w sprawie dotyczy natomiast nie tego, czy nieużytek jest, lecz o jego wielkość, a z jednego zdjęcia przedstawiającego część nieużytku w żaden sposób nie można określić jego wielkości,
4. kontrolę na działce przeprowadzono bez jego obecności pomimo jednoznacznej deklaracji, że chce w niej wziąć udział. W ten sposób organ naruszył zasadę ogólną postępowania administracyjnego określoną w art. 10 kpa, gdyż nie zapewniono mu udziału w najważniejszym stadium, czyli przy dokonywaniu kontroli na gruncie,
5. nie brano pod uwagę prawomocnej decyzji Wójta Gminy określającej powierzchnię gruntu użytkowaną rolniczo, choć decyzja taka musiała być wydana w oparciu o pomiary wykonane przez geodetów i powinna być traktowana jak dokument urzędowy o jakim mowa w art. 244 § 1 kpc,
6. organ II instancji przekroczył określony w kpa miesięczny termin na załatwienie sprawy, ponieważ odwołanie zostało złożone w dniu 17 listopada 2008 r., a decyzję doręczono mu dopiero w dniu 16 lutego 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie w całości oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na zarzuty skargi dotyczące braku powiadomienia strony o terminie kontroli organ wyjaśnił, że w swojej skardze T.G. sam przyznał, iż w kwietniu 2008 r. zadzwonił do niego pracownik Oddziału Regionalnego ARiMR i ustalił z nim termin kontroli. Co prawda skarżący twierdzi, że termin ten został ustalony na 5 maja 2008 r. i nie został on dochowany, bo kontrolę przeprowadzono 23 kwietnia 2008 r. bez jego udziału, ale zarzut ten nie znajduje odzwierciedlenia w aktach spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna z przyczyny w niej wskazanej.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134§ 1p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przepisów postępowania dotyczące udziału strony w przeprowadzonym postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji została trafnie wskazana ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170/08 poz. 1051 ze zm.) przytaczana dalej jako ustawa o płatnościach (Dz. U. Nr 170/08 poz. 1051 ze zm.) wraz z wydanym na jej podstawie aktami wykonawczymi. Uzasadniając sposób przeprowadzenia w sprawie kontroli na miejscu, a ściślej przyczyny niepowiadomienia o niej strony, organ II instancji wskazał na przepis art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. wyjaśniając, że wynika z niego zasada niezapowiedzianego przeprowadzania kontroli na miejscu oraz możliwość wyjątkowego powiadomienia strony o jej terminie z przyczyn celowościowych. Organ wyraził też pogląd, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wyrażona w art. 10 § 2 kpa nie ma w sprawie dopłat zastosowania, ponieważ jej działanie wyłącza treść art. 3 ust. 1 w/w ustawy o płatnościach. Nie kwestionując co do zasady przedstawionej wykładni należy zauważyć, że wskazany przez organ przepis art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w dacie kontroli z dnia 23 kwietnia 2008 r. na podstawie której poczyniono ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia sprawy, z dniem 24 grudnia 2007 r. został skreślony przez art. 1 pkt 7 rozporządzenia nr 1550/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. (Dz.U.UE.L.07.337.79). Nie mógł więc uzasadniać braku powiadomienia T.G. o kontroli. Uzasadnienia takiego nie mógł również stanowić dodany z dniem 24 grudnia 2007 r. przez art. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia nr 1550/2007, art. 23a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w brzmieniu: "kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni". Zastosowanie bowiem w sprawie miał regulujący omawianą materię i uzupełniający w tym zakresie przepisy unijne przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach. Zgodnie z nim w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Żądanie o jakim mowa w przytoczonym przepisie zostało w niniejszej sprawie złożone i zignorowane przez prowadzący postępowanie organ, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W dniu 3 marca 2008 r. bowiem, do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo T,G., w którym: zakwestionował on wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2007 r. między innymi w części dotyczącej powierzchni działki rolnej A, domagał się przeprowadzenia ponownej kontroli oraz zażądał powiadomienia go o terminie kontroli, gdyż chce w niej uczestniczyć (k. 23 akt administracyjnych). Mimo tego prowadzący postępowanie organ nie powiadomił producenta rolnego o zleconej i przeprowadzonej w dniu 23 kwietnia 2008 r. kontroli, choć konieczność przeprowadzenia tej kontroli organ zaakceptował i w oparciu o jej wyniki poczynił w sprawie ustalenia będące podstawą zaskarżonej decyzji.
Oceny Sądu nie mógł zmienić powołany przez organ II instancji przepis art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach. Dotyczy on bowiem możliwości wykonywania czynności kontrolnych podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004. Tymczasem w niniejszej sprawie zawiadomienie rolnika o kontroli w ogóle nie nastąpiło. Wbrew twierdzeniom organu bowiem zawartym dopiero w odpowiedzi na skargę, nie znajduje oparcia w aktach sprawy sugestia, że T.G. został jednak powiadomiony o terminie kontroli z dnia 23 kwietnia 2008 r., co miał sam przyznać w swojej skardze. Z oświadczenia skarżącego zamieszczonego w jego skardze wynika, że w kwietniu 2008 r. zadzwonił do niego pracownik Oddziału Regionalnego ARiMR, z którym ustalił termin kontroli na 5 maja 2008 r. Mimo tego kontrolę przeprowadzono w innym, wcześniejszym terminie, o którym nie został powiadomiony. Wiarygodności takiemu twierdzeniu strony przydaje treść raportu z kontroli z dnia 23 kwietnia 2008 r., gdzie w polu 46 kontrolujący wskazali, iż nie powiadomiono nikogo o kontroli (k. 26 akt administracyjnych). Brak natomiast jest w aktach jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia wersji zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę.
Wskazane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona kwestionowała bowiem w sprawie dokładność dokonanych w czasie kontroli pomiarów powierzchni zgłoszonej działki związaną z trudnością określenia granic działki rolnej A, co z kolei miało wynikać z faktu, iż działka ta z trzech stron jest otoczona przez nieużytki – las, który powstał z samosiejek. Ponieważ równocześnie o rozstrzygnięciu sprawy zadecydowała powierzchnia tylko 1 ara odpowiadającego 1% różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym (art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1, ze zm.), brak obligatoryjnego powiadomienia strony o terminie kontroli i wynikła z tego, możliwa niedokładność w ustaleniu powierzchni działki rolnej A – mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazaną wątpliwość uwiarygodnia dodatkowo rozbieżność w wynikach pomiarów działki rolnej A dokonanych w czasie kontroli z dnia 26 sierpnia 2007 r. i 23 kwietnia 2008 r. Wyniosła ona bowiem 5 arów, co w żaden sposób nie zostało przez organ wyjaśnione.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy podzielić argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę.
Nie jest prawdą, że – co do zasady – kontrola przeprowadzona w kolejnym roku, nie może być podstawą rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie płatności za rok poprzedni. Żaden obowiązujący przepis prawa nie zawiera bowiem takiej regulacji. Zgodnie natomiast z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z przewidzianego w tym przepisie wymogu skuteczności wynika konieczność oceny przez organ administracji indywidualnie w każdym przypadku, czy kontrola przeprowadzona w terminie późniejszym niż rok za który płatność jest wnioskowana, może wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności, np. ze względu na możliwą zmianę sposobu lub zakresu użytkowania gruntów zadeklarowanych do danego rodzaju pomocy. Przeprowadzenia takiej oceny będzie konieczne również przy ponownym rozstrzyganiu sprawy.
Decyzja Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie zmiany nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2003 określająca powierzchnię użytków rolnych przedmiotowej działki nr [...] na 1,31 ha, a także wyrys z mapy ewidencyjnej tej działki - nie mogą przesądzać o rzeczywistym sposobie wykorzystywania tej działki, który wyłącznie ma znaczenie przy porównywaniu obszaru zadeklarowanego z obszarem stwierdzonym, na potrzeby oceny wniosku o przyznanie płatności. Nieprzydatność tych dokumentów dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wynika ponadto ze znacznej, bo 4 i 8-letniej rozpiętości czasowej pomiędzy datą wydania wskazanych dokumentów, a datą wniosku strony.
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego co do terminu rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji nie miało w sprawie miejsca, co zostało szczegółowo wyjaśnione przez organ w odpowiedzi na skargę. Poza tym należy zauważyć, że naruszenie tych przepisów mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji tylko w razie wykazania istotnego wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy, czego autor skargi nawet nie twierdzi.
Wskazane wyżej wadliwości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i wynikłe z nich wadliwości poczynionych ustaleń spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 u.p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji będzie miał na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa.
Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku wydane zostało na podstawie art. 152u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło