II SA/Ke 216/25
PostanowienieWSA w Kielcach2025-05-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej braku zapłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez kwestionowania aktu lub czynności organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej braku zapłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości przez przedsiębiorcę, ponieważ kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych jako roszczenia cywilnoprawne. Sądy administracyjne kontrolują wyłącznie działalność organów administracji publicznej, a nie stosunki cywilnoprawne między podmiotami prywatnymi.Stan faktyczny
Skarżący S. M. wniósł skargę przeciwko P. S.A. (wcześniej wskazywał firmę "Z.") domagając się zapłaty 1000 zł tytułem odszkodowania za zajęcie jego nieruchomości w celu przeprowadzenia prac związanych z podwieszeniem kabla światłowodu. Skarżący nie kwestionował żadnego aktu ani czynności organu administracji publicznej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. przeciwko P. S.A. w przedmiocie zajęcia nieruchomości bez zgody i zapłaty odszkodowania postanawia: odrzucić skargę.
W rozpoznawanej sprawie S. M., precyzując w odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu swoją skargę z 14 kwietnia 2025 r., wyjaśnił, że sprawa dotyczy braku zapłaty w związku z zajęciem jego nieruchomości (działki nr [...] w S.) przez firmę "Z.", prowadzącą prace polegające na "podwieszeniu kabla światłowodu" bez zgody skarżącego. Zaproponował tytułem zapłaty kwotę 1000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.". W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a Ppsa), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Z powyższych regulacji wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawodawcę. W ocenie Sądu w tak wyznaczonym zakresie właściwości sądów administracyjnych nie mieści się skarga przeciwko przedsiębiorstwu dokonującemu bez zgody właściciela nieruchomości zajęcia tej nieruchomości w celu przeprowadzenia prac związanych z zakresem działalności przedsiębiorstwa. Z treści skargi wynika, że skarżący nie podnosi zarzutów względem aktów czy czynności określonych w art. 3 p.p.s.a., lecz kwestionuje brak zapłaty za wykorzystanie jego nieruchomości przez spółkę prawa handlowego.
W świetle powyższego, wobec wyliczenia spraw podlegających właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a także istoty sprawy sądowoadministracyjnej określonej w art. 1 p.p.s.a., należało stwierdzić, że kwestie poruszone w rozpoznawanej skardze związane z uzyskaniem przez skarżącego zasądzenia zapłaty tytułem korzystania z nieruchomości, mogą być rozpoznawane na drodze sądowej, ale jedynie przed sądem powszechnym, ponieważ dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych. Sąd administracyjny nie ocenia cywilnoprawnych stosunków zachodzących pomiędzy podmiotami prawa prywatnego, lecz kontroluje wyłącznie działalność organów administracji publicznej. Przedmiotem działania sądu administracyjnego może być zatem konkretny akt, czynność lub bezczynność organu administracji publicznej. Skarżący nie wskazał żadnego takiego aktu, czynności lub bezczynności.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło