II SA/Ke 217/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia H. W. na postanowienie Starosty z dnia [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji tego organu z dnia [...] w sprawie udzielenia zezwolenia na zbieranie oraz transport odpadów - na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia 18 maja 2006r. H. W. domagała się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] o udzieleniu M. S. zezwolenia na zbieranie oraz transport odpadów, jednoczesnie w tym wniosku domagała się wstrzymania wykonalności tej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że powinna być stroną w postępowaniu, ponieważ jej nieruchomość graniczy bezpośrednio z nieruchomością M. S., na której prowadzi on działalność uciążliwą dla sąsiednich nieruchomości powodującą przekroczenie standardów zanieczyszczenia gleby oraz dopuszczalnych norm hałasu. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], natomiast postanowieniem z dnia [...] działając w oparciu o art.152 kpa. odmówił wstrzymania jej wykonalności. W motywach tego ostatniego postanowienia organ podał, że dwukrotnie przeprowadzone badania nie wykazały występowania w glebie na terenie nieruchomości H. W. zanieczyszczeń ropopochodnych. W sprawie usychania upraw na nieruchomości w/w uzyskano stanowisko Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia 17 sierpnia 2006 r., z którego wynikało, że rośliny zarażone były "brunatną plamistością liści pomidora", która występuje ze względu na długi okres prowadzenia uprawy pomidorów w glebie na tym samym stanowisku. Pomiary hałasu w rejonie oddziaływania zakładu M. S., wykonane przez Inspektora Ochrony Środowiska nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm, jakie zostały określone przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ponadto Starosta w dniu [...] wydał decyzję ograniczającą oddziaływanie na środowisko i jego zagrożenia w zakresie hałasu emitowanego do środowiska z terenu w/w zakładu oraz nałożył obowiązki podjęcia czynności zmierzających do jego poprawy. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym w ocenie organu I instancji nie zachodziło prawdopodobieństwo uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji z dnia [...], a tym samym nie zachodziły przesłanki do wstrzymania jej wykonania. Rozpoznając zażalenie od powyższego postanowienia z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że zakończone decyzją ostateczną postępowanie wznawia się, jeżeli było ono dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 kpa. W myśl art. 152 par.1 kpa organ administracji publicznej właściwy do wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na wniosek strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postepowania. Z kolei zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145 a i wydaje wówczas nową decyzję rozstrzygającą sprawę. W postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] nie brała udziału H. W., chociaż przysługiwał jej przymiot strony. Wobec tego uprawdopodobnione zostało, iż spełniona została pozytywna przesłanka uzasadniająca uchylenie w/w decyzji starosty. Przeszkodami do wstrzymania wykonania decyzji są dwie negatywne przesłanki wznowienia określone w art.146 kpa. Zgodnie z art. 146 § 1 uchylenie decyzji z przyczyny okreslonej w art.145 par.4 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Natomiast w myśl art. 146 § 2 nie uchyla się także decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Ustalenie wystąpienia tej przesłanki wymaga wyjaśnienia sprawy. Dopiero wtedy można stwierdzić, czy nowa decyzja odpowiada w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Kolegium podniosło, że gdy istnieje przekonanie o zasadności przesłanek wznowienia i gdy jednocześnie nie występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 kpa organ ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji dotychczasowej. Organ II instancji wskazał dalej, że Starosta uzasadnił odmowę wstrzymania wykonania kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji, brakiem negatywnego oddziaływania prowadzonej przez M. S. działalności na środowisko. Organ I instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ograniczył się jedynie do wskazania ewentualnych skutków decyzji z dnia [...], natomiast zdaniem Kolegium, Starosta zupełnie pominął ocenę meritum sprawy, a więc kwestii, czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Z tego względu istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Skargę na powyższe postanowienie wniósł M. S. Skarżący zarzucił, że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do kwestii, czy zasadnie Starost uznał, że H. W. przysługiwał przymiot strony. Powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa, art.146 kpa i art. podniósł, że dnia [...] minęło 5 lat od wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia, a więc w wyniku wznowionego postępowania decyzja z dnia [...] nie może być zarówno uchylona jak i nie może nastąpić jej wstrzymanie. Ponadto zdaniem skarżącego w wyniku wznowienia postępowania mogłaby jedynie zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. M. S. podkreślił również, że jego przedsiębiorstwo funkcjonuje od 1997 r. i nikt poza H. W. nie zarzuca mu jakichkolwiek uchybień w jego prowadzeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 kpa w oparciu o art. 144 kpa, zgodnie z którym, w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W myśl przepisu art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Podkreślić należy, że decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do zastosowania przepisu art. 136 kpa tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego (uzupełniającego) postępowania dowodowego. Uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło organowi I instancji, iż nie dokonał oceny meritum sprawy, a więc kwestii, czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej i w związku istnieje potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 kpa). Z takim stanowiskiem Kolegium nie można się zgodzić. Zwrócić bowiem należy uwagę, że Starosta odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody (badania dotyczące przekroczenia norm hałasu, standardów jakości gleby, usychania i niszczenia upraw na nieruchomości H. W.), które według organu I instancji wskazywały na to, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, z których wynikałoby prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jeśli weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art.152 par.1 kpa jako godzące w zasadę ogólnej trwałości decyzji ostatecznych powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych, to w `świetle okoliczności niniejszej sprawy, nie można zarzucić Staroście, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób niepełny i wymagający jego ponownego przeprowadzenia w znacznej części. W ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania art.138 par.2 kpa. Jeśli wobec tego organ II instancji nie godził się ze stanowiskiem organu I instancji, a ponadto widział potrzebę uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie to nie było przeszkód do zastosownia trybu art.136 kpa, a następnie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej postanowieniem organu I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji powoduje konieczność jego uchylenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art.152 kpa w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, organ weźmie pod uwagę treść art. 146 § 1 kpa zgodnie, z którym uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3- 8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Z podniesionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.nr 153 poz. 1270 ze zm./ uchylił zaskarżone postanowie. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia oparto na przepisie art.152 tej ustawy. Koszty postępowania sądowego zostały przyznane skarżącemu na podstawie art. 200 w/w cytowanej ustawy. ----------------------- 5