II SA/Ke 220/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: WSA Renata Detka (spr.), WSA Beata Ziomek, , Protokolant: ref. stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewody znak [...]z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Starosta, na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odmówił zwrotu części nieruchomości o pow. 65 m.kw., położonej we W, oznaczonej jako część działek nr 6033/1 i 6033/2 przejętych przez Skarb Państwa. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I-szej instancji ustalił, że zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta z dnia [...], ustalone zostały tereny budownictwa jednorodzinnego we W., które objęły między innymi działkę stanowiącą własność Z. T., oznaczoną nr 3528 o pow. 1293 m.kw. Grunt o pow. 65 m.kw., o który ubiega się J. T. jest obecnie częścią dwóch działek: nr 6033/1 i 6033/2, dla których ustanowiono prawo wieczystego użytkowania na rzecz S. K. i M. S. (prawa te wpisane zostały w księgach wieczystych dnia [...]). Obie działki są własnością Gminy. Wprawdzie postępowanie w sprawie wszczęte zostało po rządami poprzednio obowiązującej ustawy z 26 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jednak stosownie do treści art. 233 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia jej w życie, prowadzi się na podstawie obecnych przepisów. Reasumując organ stwierdził, że spełnione zostały przesłanki z art. 229 ustawy, zgodnie z którym roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia jej w życie nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Rozpoznając odwołanie J. T., Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie podnosząc, że znajduje ono uzasadnienie zarówno w stanie faktycznym jak i prawnym przedmiotowej nieruchomości. Powołał ponownie treść przepisu art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wyjaśniając, że zamieszczone w aktach sprawy odpisy z ksiąg wieczystych KW nr [...] i [...] dowodzą, że wnioskowana do zwrotu część nieruchomości stanowiąca obecnie działki 6033/1 i 6033/2 znajdowała się w użytkowaniu wieczystym Państwa K. i S., a zatem przesłanki z powołanego wyżej art. 229 ustawy zostały spełnione. Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła J.T. zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, który miał wpływ na jej treść. W ocenie skarżącej, rozstrzygnięcie Wojewody jest nietrafne, gdyż nie można było do oceny prawnej zastosować przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - a zatem żądanie zwrotu nieruchomości o pow. 65 m.kw. – powinno zostać uwzględnione. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Argumenty podniesione przez skarżącą sprowadzają się do wyrażenia poglądu, że w sprawie nie może mieć zastosowania obowiązująca w dacie wydawania decyzji ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm.), przy czym brak rozwinięcia i uzasadnienia tego stanowiska uniemożliwia ustosunkowanie się do niego w sposób pełny i wyczerpujący. Można jedynie podnieść, że przepis art. 233 tej ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości w zakresie kwestii prawa przejściowego, związanej ze stosowaniem "nowych" i "starych" przepisów regulujących zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Stanowi on, że sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy ( tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 242 ), prowadzi się na podstawie jej przepisów. Prawidłowo zatem w stanie faktycznym sprawy, organy obu instancji przyjęły jako podstawę materialno-prawną swoich rozstrzygnięć przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Wprawdzie statuując w art. 136 prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ustawodawca mówi o "decyzji o wywłaszczeniu", która w stanie faktycznym sprawy nie zapadła, jednak nie może być wątpliwości co do tego, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mają zastosowanie przy rozstrzyganiu wniosku J. T. Zarządzenie Naczelnika Miasta z [...] wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz.U. nr 27, poz. 192 ze zm.), która w art. 5 ust. 1 i 2 przewidywała, że nieruchomości objęte uchwałą prezydium powiatowej rady narodowej o ustaleniu terenu budowlanego, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały – która podlega ogłoszeniu w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej. Po reformie organów administracji terenowej z 1975 r. kompetencje, wynikające z ustawy z dnia 6 lipca 1972 r., przeszły na organy stopnia podstawowego - naczelników gmin, miast i dzielnic. Wprawdzie postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone na podstawie tej ustawy nie przewidywało wydania decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami - jednak z uwagi na skutek prawny w postaci odjęcia prawa własności – identyczny jak w przypadku decyzji podjętej w indywidualnej sprawie – oczywistym jest, że do takich sytuacji przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. również będą miały zastosowanie. Nie może także budzić zastrzeżeń zastosowanie art. 229, prowadzące w konsekwencji do słusznego wniosku, że skarżącej nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, cytowanym już przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, roszczenie o jakim mowa wyżej nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość o pow. 65 m.kw., o którą chodzi J. T., stanowi część dwóch wydzielonych geodezyjnie działek oznaczonych nr 6033/1 i 6033/2, będących własnością Gminy i pozostających w wieczystym użytkowaniu osób fizycznych od roku 1977. Skarżąca żądanie swoje opiera zaś na twierdzeniu, że część tych działek objęta wnioskiem o zwrot, nie została faktycznie przez Gminę wykorzystana, jest niezabudowana, a zatem nie została przeznaczona pod osiedle mieszkaniowe, zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta z dnia [...]. Z punktu widzenia regulacji art. 229 nie ma jednak znaczenia, czy nieruchomość będąca przedmiotem wniosku została wykorzystana na cel określony w decyzji – w tym przypadku zarządzeniu – o wywłaszczeniu czy też nie, gdyż przewidziany w nim skutek prawny w postaci wygaśnięcia roszczenia uzależniony jest od zaistnienia konkretnej sytuacji prawnej, a mianowicie od tego, czy przed dniem 1 stycznia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowania wieczyste osoby trzeciej i czy prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Analiza dowodów zebranych w sprawie, a przede wszystkim odpisów z ksiąg wieczystych KW [...] i [...] Sądu Rejonowego oraz aktów notarialnych z dnia 22 marca 1977 r. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że przesłanki art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione. Obie nieruchomości – także w zakresie tych ich części o łącznej pow. 65 m.kw., które stanowią przedmiot wniosku skarżącej – zostały oddane w wieczyste użytkowanie osób trzecich jeszcze w roku 1977, a wpisy tego prawa do ksiąg wieczystych nastąpiły dnia 22 marca 1977 r. ( akta administracyjne, k. 130, 130 v., 129, 129 v., 22 i 17 ). W tym stanie rzeczy nie było podstaw do zwrotu nieruchomości, o czym prawidłowo orzekły organy obu instancji. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).