II SA/Ke 220/08
WyrokWSA w Kielcach2008-06-20
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce zameldowania, ale nadal utrzymuje z nim powiązania (np. odwiedziny, przechowywanie części rzeczy, pomoc matce), a centrum jej życia znajduje się w innym miejscu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że osoba opuściła miejsce stałego pobytu w sposób dobrowolny i trwały, a centrum jej życia (ośrodek interesów osobistych i majątkowych) znajduje się w innym miejscu. Samo utrzymywanie powiązań z dotychczasowym adresem zameldowania, takich jak odwiedziny czy przechowywanie części rzeczy, nie stanowi podstawy do uznania, że lokal ten nadal jest miejscem stałego pobytu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. D. i P. D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżących z pobytu stałego z lokalu przy ul. M. w K. Organy administracji ustaliły, że skarżące opuściły przedmiotowy lokal i faktycznie zamieszkują pod innym adresem, gdzie znajduje się centrum ich życia. Skarżące podnosiły, że decyzja jest "niewłaściwa i krzywdząca".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008r. sprawy ze skargi W. D. i P. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia 30.11.2007r. znak: [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu W. D. oraz jej małoletniej córki P. D. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. M. w K.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia 23.08.2007r. G. P. wystąpiła o wymeldowanie z pobytu stałego z w/w lokalu W. D. wraz z małoletnią córką P. Wniosek ten został następnie podtrzymany przez jej syna – P. P., który został nowym właścicielem udziałów w nieruchomości przy ul. M. (k. 53). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ ustalił, iż W. D. i jej małoletnia córka P. nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Okoliczność ta, zdaniem organu, znajduje potwierdzenie przede wszystkim w zeznaniach samej zainteresowanej – W. D., jak również w zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków B. O., B. W., D. M., A. B. oraz R. P., oraz męża W. D. – P. D.. Z ustaleń organu wynika nadto, że W. D. i jej córka P. mieszkają w K. przy ul. Ma. Także z ustaleń dokonanych przez Policję wynika, iż W. D. oraz jej dzieci nie zamieszkują w K. przy ul. M.
Poczynione ustalenia dały podstawę organowi do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania w/w osób - określone w art. 15 ust. 2 ustawy.
Decyzją z dnia 13.02.2008r. znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania W. i P. D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podtrzymując ustalenia oraz argumentację prawną organu I instancji wskazał, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie dowodzi, iż odwołujące się nie zamieszkują w lokalu przy ul. M. w K. Aktualnie mieszkają one bowiem przy ul. Ma w K., natomiast W. D. jedynie odwiedza zamieszkałą pod adresem przy ul. M. w K. matkę – M. M. Przedmiotowy lokal nie jest miejscem stałego pobytu skarżących w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Natomiast utrzymywanie zameldowania W. D. wraz z córką P. pod w/w adresem stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne, bowiem ewidencja ludności ma służyć głównie rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać stan faktyczny.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. D. w imieniu własnym oraz w imieniu małoletniej córki P. D. - podnosząc, iż rozstrzygnięcie to jest "niewłaściwe i krzywdzące".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów.
Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) .
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Tym samym nie ma ono nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do określonego lokalu. Jeżeli zatem opuszcza ona miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował taką właśnie wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności, prawidłowo także zastosował do ustalonego w sprawie stanu faktycznego art. 15 ust. 2 ustawy przyjmując, że skarżące opuściły miejsce stałego pobytu w rozumieniu tego właśnie przepisu.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Za jego przejaw można także uznać założenie w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona przy ul. M. w K. stanowi współwłasność M. M., B. G., W. D., W. M. oraz P. P. W jednym z dwóch położonych na niej budynków znajdują się oddzielne lokale, w których zameldowana jest G. P., P. P., M. M., B. G. i M. C. Natomiast w głębi posesji stoi budynek oznaczony numerem [...], gdzie zameldowani są M. M., W. M. oraz W. D. z córką P. i synem M.
Wojewoda, orzekając w przedmiocie wymeldowania W. D oraz P. D., uznał, że skarżące opuściły miejsce stałego pobytu w rozumieniu w/w art. 15 ust. 2 ustawy, co potwierdza materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy, w szczególności zeznania świadków.
Sąd w pełni podziela dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne, wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w cyt. przepisie, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu w/w osób. Dowody te były wystarczające do wyjaśnienia, iż centrum życiowe skarżących nie mieści się w lokalu położonym w K. przy ul. M. Organy orzekające – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. W szczególności wskazać trzeba, iż wobec sprzecznych stanowisk wnioskodawczyni G. P. (a następnie P. P.) oraz W. D. organ I instancji przeprowadził dwukrotnie rozprawy administracyjne (k. 15 – 16, 45 – 47). Zasięgnięto także informacji Policji, z której wynika, iż W. D. wraz dziećmi nie mieszka przy ul. M. w K. (k. 41). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków, a mianowicie P. P. (k. 24, 48, 53), M. C. (k. 48 – 49), B. O. (k. 29), B. W. (k. 30), D. M. (k. 32, 46), A. B. (k. 46) oraz R. P. (k. 22, 48). Ze zgodnych, konsekwentnych i spójnych zeznań tych osób wynika, iż W. D. wraz z dziećmi przyjeżdża na przedmiotową posesję jedynie w odwiedziny do M. M. – swojej matki.
Podnieść także trzeba, iż sama skarżąca nie zaprzecza, że nie mieszka pod adresem przy ulicy M. w K. Wręcz przeciwnie, w swoich zeznaniach (k. 15) stwierdza, iż: "zamieszkuje przy ul. Ma wraz z mężem i dziećmi (..) od 14 lat", gdzie nocuje i skąd jej córka wychodzi do szkoły. Natomiast na posesji przy ul. M. cała rodzina D. jest codziennie, w lato dzieci często nocują w namiocie. Tam też skarżąca gotuje obiady, robi pranie i opiekuje się M. M.. Pomaga jej także opłacając co jakiś czas rachunki, rąbiąc drewno i wykonując inne prace. W przedmiotowym lokalu znajduje się część należących do niej i jej dzieci rzeczy, a to z uwagi na fakt, że przy ul. Ma. w K. - jak stwierdza skarżąca - "nie da się wszystkich (rzeczy) pomieścić".
Zeznania skarżącej w pełni korespondują z zeznaniami pozostałych świadków, w tym jej męża – P. D. (k. 15), z którym wspólnie zamieszkuje przy ul. Ma. w K.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić wypada, że zasadnie organy orzekające uznały zarówno wyjaśnienia strony jak również zeznania w/w osób za wiarygodne i trafnie wskazały, iż W. D. wraz z córką nie mieszkają pod dotychczasowym adresem.
Wskazać także trzeba, iż z oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 25.10.2007r. (k. 36) wynika, iż przedmiotowy lokal to jednopokojowe mieszkanie, w którym znajduje się tylko jedno łóżko. Okoliczność ta dodatkowo potwierdza, ustalenia organów, iż skarżące nie zamieszkują w tym lokalu.
Oceniając z kolei, czy w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia przez W. D. dotychczasowego miejsca pobytu należy zwrócić uwagę, iż okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje. Ponadto, z całokształtu zeznań świadków wynika, iż W. D., parę lat po zawarciu związku małżeńskiego, wyprowadziła się do męża na ul. Ma. W materiale dowodowym brak jest natomiast wzmianki, aby została do tego w jakikolwiek sposób zmuszona.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie można przyjąć, iż nieprzebywanie skarżącej wraz z córką w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały w mieszkaniu położonym przy ul. M. w K nie nosi cech trwałości i dobrowolności. Jakkolwiek prawie codziennie wymienione osoby tam przebywają to brak jest podstaw do uznania, iż lokal ten jest miejscem, gdzie koncentruje się ich życie osobiste. Skarżące stale bowiem zamieszkują pod adresem na ul. Ma w K., gdzie nocują, gdzie znajdują się ich rzeczy osobiste oraz skąd P. D. wychodzi do szkoły. Stwierdzić zatem należy, iż to właśnie tam znajduje się ich centrum życiowe.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło