II SA/Ke 227/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. II SA/Ke 227/06 Uzasadnienie Na wniosek E. i L. małżonków O. Starosta Powiatowy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów gminy Ł. obręb Z. odnośnie działki nr. 32. O wszczęciu postępowania oprócz wnioskodawców zawiadomiony został Urząd Gminy w Ł. Pismem z dnia 9.VI.2004r. córka wnioskodawców E. S. przyłączyła się do wniosku . Zarówno małżonkowie O. jak też E. S. wnosili o wpisanie w ewidencji gruntów jako użytkownika działki nr. 32 położonej w Z. E. S., powołując się na fakt wieloletniego użytkowania działki przez E. S. a wcześniej jej poprzedników prawnych. Decyzją z dnia [...] nr. [...] Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów gminy Ł., obręb Z. w jednostce rejestrowej gruntowej G.64 polegającej na wykreśleniu zapisu właściciel: Skarb Państwa, użytkownik: Urząd Gminy Drogi Ł. wpisaniu w jej miejsce E. S. c. E. i L. jako władającej działką nr. 32 o pow. 0,0900 ha : droga. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa działka figuruje w ewidencji gruntów jako użytek droga od momentu jej założenia w 1968 roku do dnia dzisiejszego. Jako właściciel (bez powołania tytułu własności) wpisany jest Skarb Państwa a jako użytkownik Urząd Gminy Drogi Ł.. W toku oględzin przeprowadzonych na gruncie ustalono po przesłuchaniu świadków, że droga ta istniała już w latach 30 ubiegłego stulecia. Okoliczni mieszkańcy korzystali z niej gdyż stanowiła dojazd do pól i kościoła. Na skutek ulewy pod koniec lat 60-tych XX w. droga ta została zniszczona a wskutek zaprzestania jej użytkowania zarosła i stała się nieużytkiem. Rodzina wnioskodawców swoje prawa do spornej drogi wywodzi z aktu notarialnego z 1909r. Akt własności ziemi wydany E. O. działki tej nie objął. Skoro zatem wnioskodawcy nie wykazali tytułu prawnego do działki ich wniosek nie mógł zostać uwzględniony albowiem zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17.V.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne( tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr. 100 poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy 1 orzekające. Powyższa decyzja doręczona została E. S. i Wójtowi Gminy Ł. Wskutek odwołania E. S. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] nr. [...] zaskarżona decyzją utrzymał w mocy. Wskazał w motywach , że zgodnie z ewidencją założoną w 1965r. we władaniu E. O. były nieruchomości o ogólnej powierzchni 1,10 ha na które w 1979r. otrzymał w trybie ustawy uwłaszczeniowej akt własności ziemi. Nieruchomości te przekazał w 1990r. córce E. S.. Zmiany w ewidencji po stronie podmiotowej wpisuje się na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Zgodnie z art. 20 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 17.V.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela gruntów, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Natomiast w myśl art. 51 tej ustawy w ewidencji założonej na podstawie dekretu z dnia 2.11.1955r. O ewidencji gruntów i budynków,wykazuje się, oprócz właściciela także władającego jedynie do czasu uregulowania tytułu własności. Odnosi się to do sytuacji w której władający był wpisany do ewidencji gruntów na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, a obecnie podjął czynności zmierzające do uregulowania - wykazania tytułu własności. W niniejszej sprawie Urząd Gminy wpisany został na zasadzie władania. Przez władającego rozumieć należy osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzącym od właściciela. Akt notarialny na który powołuję się skarżąca nie może stanowić tytułu prawnego albowiem przenosi na poprzedników prawnych skarżącej bliżej nieokreślone prawa. Skoro zatem E. S. nie wykazała się tytułem własności jej wniosek nie mógł być uwzględniony. Decyzję tę organ II instancji doręczył E. S. i Wójtowi Gminy Ł. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła E. S. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi nieuwzględnienie stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Podniosła, że działka nr. 32 nie została uwidoczniona w akcie własności ziemi jej ojca przez celowe działanie urzędników mimo, że znajdowała się w jego posiadaniu a wcześniej jego poprzedników prawnych. O fakcie posiadania działki przez jej rodzinę świadczy akt notarialny z 1909 roku, z którego wynika ,że ich ziemie nigdy nie graniczyły a drogą a zawsze z gruntami innego sąsiada. Przyznała, że z działki tej jako uwidocznionej na gruncie drogi korzystali inni sąsiedzi ale robili to za wiedzą jej rodziny. Aktualnie od wielu lat działka zarosła i jest nieużytkiem koszonym miejscami 2 przez jej rodzinę. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi wywodząc jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taką decyzje, która narusza prawo i to w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rozstrzygając sprawę sąd w myśl dyspozycji art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Zaskarżona decyzja narusza prawo choć nie z przyczyn wskazanych w skardze. W myśl art. 61 par. 1 ustawy z dnia 14.VI.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego( tekst jedn.Dz.U. Nr.98 poz. 1071 za 200r. ze zm.) zwanej dalej kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten w par. 4 nakłada na organ obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Oznacza to, że organ obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek zgodnie z definicja strony zawartą w art. 28 kpa a następnie wszystkie te osoby zawiadomić o wszczęciu postępowania. W sprawie niniejszej z obowiązku tego organ nie wywiązał się. Postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem L. i E. małżonków O. .Organ I instancji ustalił, że w ewidencji gruntów jako właściciel spornej działki figuruje Skarb Państwa zaś jako jej użytkownik Gmina Łączna. Na podstawie tych ustaleń organ zawiadomił o wszczęciu postępowania zarówno wnioskodawców tj. małżonków O. jak i Gminę w Ł. Skoro jednak inicjujący postępowanie administracyjne kwestionują tytuł prawny Skarbu Państwa do będącej przedmiotem postępowania działki nr. 32 to bez wątpienia Skarb Państwa ma interes prawny w udziale w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 29 kpa stroną jako osoba prawna może być Skarb Państwa. Zadaniem organu było zatem ustalenie właściwego podmiotu reprezentującego Skarb Państwa i zawiadomienie go o 3 wszczęciu postępowania. Nadto mimo, że postępowanie zostało wszczęte wobec małżonków O. organ tak pierwszej jak i drugiej instancji nie zawiadamiał ich o czynnościach podejmowanych w sprawie (oględziny przeprowadzone na gruncie) jak też nie doręczał im decyzji wydanych w sprawie. Oznacza to, że organy obu instancji naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Organy swoje decyzje doręczały jedynie E. S., która w toku postępowania przystąpiła do niego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozpoznający sprawę w pierwszej instancji będzie musiał przede wszystkim ustalić komu przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Będzie w tym względzie miał na uwadze treść art. 28 kpa. Przy zawiadomieniu odpowiedniego reprezentanta Skarbu Państwa o toczącym się postępowaniu w sprawie,należy mieć na uwadze , że organ powołany do wydawania decyzji administracyjnych nie może być stroną postępowania. Nadto organy obu instancji o swoich czynnościach powiadamiać będą wszystkie osoby uczestniczące w postępowaniu a wydane decyzje zawierać będą zgodnie z dyspozycja art. 107 kpa m.innymi oznaczenie stron, którym następnie będą one doręczane. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.