II SA/Ke 23/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2010 roku sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2009r. znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A. K.- F. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia W. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2009r., nakładające grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 22382,50 zł z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia 3 września 2009r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości grzywny i w tym zakresie na podstawie art. 119 § 1, 120 § 1, 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. Nr 229 za 2005r. poz. 1954) orzekł o nałożeniu na W. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 21578,20 zł; w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21.04.2008r. (faktycznie decyzja została wydana w dniu 21 kwietnia 2009r.) nakazano W. P. dokonanie rozbiórki rozbudowanej w kierunku wschodnim części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 458/1 w K. 85 gm. S. Postanowieniem z dnia 19 maja 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, zaś postanowieniem z dnia 22.10.2009r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym decyzja nakazująca rozbiórkę stała się ostateczna. Następnie organ przywołał treść przepisów art. 15 § 1, art. 26 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że z uwagi na fakt, że zobowiązany uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku w dniu 25 sierpnia 2009r. zostało mu doręczone upomnienie, zaś w dniu 3 września został wystawiony tytuł wykonawczy. W przedmiotowej sprawie obowiązek dotyczy rozbiórki rozbudowanej w kierunku wschodnim części budynku mieszkalnego, przy czym decyzja z dnia 21 kwietnia 2009r. precyzuje, że rozbiórka obejmuje ściany i zadaszenie stanowiące obudowę schodów zewnętrznych i podestu wejściowego o wymiarach 9,2 x 3,1 oraz zadaszenie nad wejściem do kotłowni posiadające wymiary w rzucie 3,2 x 2,7m, połączone podestem wejściowym do budynku. Tego ostatniego jednak zadaszenia nie wlicza się do powierzchni zabudowy budynku. Podstawę do obliczenia grzywny w celu przymuszenia stanowi tylko powierzchnia zabudowy, ustalona w oparciu o wymiar obudowy schodów zewnętrznych, to jest 9,2 x 3,1m =28,52m². Ponieważ w dniu 30.11.2009r. w Dzienniku Urzędowym GUS Nr 11 poz. 71 ogłoszono cenę 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2009r., która wynosi 3783zł., należało dokonać obliczenia grzywny na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uwzględniając aktualną wysokość tej ceny ( 28,52m² x 1/5 z 3783 zł=21578,23 zł, a po zaokrągleniu 21,578,20 zł), która jest niższa, co wpływa na korzyść skarżącego. Odnosząc się do zarzutów odwołania (że zaskarżone postanowienie jest nieuzasadnione i że mija się z prawem oraz że skarżący chciałby przełożyć stosowne dokumenty celem legalizacji obiektu) organ odwoławczy wskazał, że na organie nadzoru budowlanego spoczywa obowiązek wyegzekwowania ostatecznej decyzji, a jednym z instrumentów egzekucji jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jedynym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia egzekucji jest wykonanie obowiązku wskazanego w rozstrzygnięciu ostatecznej decyzji z dnia 21.04.2009r. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, która jest najmniej dolegliwym środkiem egzekucyjnym w przypadku obowiązków wynikających z Prawa budowlanego i stanowi środek przymusu( nacisku ) do wykonania obowiązku rozbiórki we własnym zakresie przez zobowiązanego. Grzywna nie jest celem samym w sobie, czyli sankcją karną która w całości musi być ściągnięta od zobowiązanego. Wykonanie obowiązku spowoduje, że egzekwowanie nałożonej grzywny stanie się bezprzedmiotowe. Dlatego też nałożenie na zobowiązanego w pierwszej kolejności środka przymusu w postaci wykonania zastępczego w tym przypadku byłoby niecelowe, bowiem wiązałoby się ze znacznymi kosztami ( wyceny robót, wyłonienia wykonawcy i samego wykonania rozbiórki), które w całości obciążałyby zobowiązanego. Postanowienie to zaskarżył W. P. zarzucając, że został skrzywdzony przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki ganku, a także nałożenie na niego kary pieniężnej. Wskazał, że od trzech lat nie pracuje, jest na utrzymaniu rodziców i nie ma żadnych oszczędności, a odkąd toczy się sprawa nie ma także czasu na podjęcie pracy. Domagał się w związku z tym "anulowania tej kary", a także nakazanie "wyrobienia dokumentów na ten ganek" celem jego legalizacji, albowiem nie zgadza się na jego rozbiórkę, gdyż ganek jest wykończony i "pełni ochronę schodów". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 18 lutego 2010r. w sprawie II SA/Ke 719/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2009r., odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 21 kwietnia 2009r. Tak więc decyzja z dnia 21 kwietnia 2009r., nakazująca W. P. rozbiórkę części budynku mieszkalnego, a mianowicie ścian i zadaszenia stanowiących obudowę schodów zewnętrznych i podestu wejściowego o wymiarach w rzucie 9,2 x 3,1m oraz zadaszenia nad wejściem do kotłowni, o wymiarach w rzucie 3,2 x 2,7, jest w dalszym ciągu ostateczna. Organ prowadzący egzekucję mającą na ceku wyegzekwowanie tego obowiązku nie jest władny decyzji tej wzruszyć. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując prawidłowość wydanego w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie ma uprawnień do uchylenia tej decyzji. Dlatego też odnosząc się do zawartych w skardze wniosków, aby w niniejszej sprawie Sąd nałożył obowiązek złożenia dokumentów celem legalizacji samowoli nie może być uwzględniony. Jedynie na marginesie wskazać należy, iż przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę organ nadzoru budowlanego umożliwił skarżącemu legalizację, zobowiązując go postanowieniem z dnia 27 października 2008r. do złożenia niezbędnych dokumentów w terminie do 31 marca 2009r. Z tej możliwości skarżący nie skorzystał, informując organ, że żadnych dokumentów nie złoży bo nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skoro obecnie decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna, legalizacja samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jest niemożliwa. Nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna nie jest karą pieniężną, lecz środkiem mającym na celu przymuszenie skarżącego do wykonania przez niego obowiązku rozbiórki. Podnoszona przez W. P. okoliczność, iż nie ma pieniędzy, tym bardziej powinna skłonić go do jak najszybszego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 21 kwietnia 2009r. Wykonanie bowiem rozbiórki przed ściągnięciem nałożonej na niego grzywny, jak już to wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego postanowienia, będzie skutkowało umorzeniem tej grzywny, stosownie do art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2009r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. Nr 229 za 2005r. poz. 1954). Powyższa okoliczność przemawia także za podzieleniem stanowiska organu, że w tej konkretnej sytuacji bardziej uzasadnione jest zastosowanie środka w postaci grzywny w celu przymuszenia niż wykonania zastępczego. To ostatnie bowiem pociągnęłoby za sobą znaczne koszty, którymi obciążony zostałby skarżący. Uwzględniając to, iż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego zostało doręczone W. P. upomnienie, tytuł wykonawczy został wystawiony po upływie 7 dni od jego doręczenia i wysokość grzywny została wyliczona prawidłowo, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia bądź stwierdzenia jego nieważności. Skoro zaś podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Stosownie do art. 250 tej samej ustawy w zw. z §19, §18 ust. a pkt 1"c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynność adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w wysokości 292,80 zł, na którą to kwotę składa się opłata w wysokości 240 zł oraz VAT w wysokości 52,80 zł.