II SA/Ke 230/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za rentę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA / Ke 230 / 06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku W. W. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] o przejęciu na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego o powierzchni 9.29 ha, bez zabudowań, położonego we wsi B. W. i J., stanowiącego własność K. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że W. W. zwracając się o ponowne rozpoznanie sprawy podniosła, że po śmierci K. S. jest jedynym użytkownikiem tego gospodarstwa, zaś przejęcie gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa odbyło się bez jej wiedzy i zgody, z naruszeniem jej praw do spadku po zmarłej matce H. S. w 1 / 2 części gospodarstwa. Rozpoznając ten wniosek Kolegium ustaliło, że decyzja Naczelnika Gminy została wydana na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 29.05.1974r. przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne. W skład przejętego gospodarstwa wchodziły grunty o powierzchni 7,30 ha w K. B. W. oraz o powierzchni 2,24 ha w K. J. Z podaniem o przejęcie gospodarstwa zwrócił się w dniu 4 stycznia 1977r. K. S., zaznaczając, że chce zatrzymać działkę przydomową. W decyzji Naczelnik Gminy określił obszar gospodarstwa, w tym użytków rolnych 8,0 ha i gruntów leśnych 1,29 ha, określił poziom gospodarstwa jako niższy niż średni poziom produkcji rolnej w gminie K., a dalej podał wartość gruntów i drzewostanu oraz wysokość zadłużenia i stwierdził, że K. S. ma prawi do, dożywotniego użytkowania działki o powierzchni 0,50 ha. Akta sprawy potwierdzają, że K. S. był wyłącznym właścicielem przejętego gospodarstwa, a jego tytuł prawny do gruntu wynikał z dwóch aktów własności ziemi: z dnia [...], stwierdzającego nabycie przez niego nieruchomości rolnej o powierzchni 7,30 ha w B. W. i z dnia [...], stwierdzającego nabycie nieruchomości o pow. 1,99 ha położonej w J. Skoro właścicielem na podstawie tych tytułów własności był wyłącznie K. S., zaś jego córki: L. R., W. T. i M. S. nie gospodarowały w tym gospodarstwie rolnym, to dla wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa w zamian za rentę nie była potrzebna, wymagana art. 4 ust. 1, zgoda zstępnych. W postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja jest oceniana wyłącznie według przepisów prawa materialnego oraz stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania tej decyzji. W dacie 6 czerwca 1977r. tytuł prawny do nieruchomości przysługiwał K. S. Dopiero postanowieniem z dnia 11.12.2001r. Sąd Rejonowy w R. stwierdził, że spadek po H. S. zmarłej 4 września 1970r. nabyli mąż K. S. oraz dzieci W. W., W. T., M. S. i L. R., z tym, że wchodzące w skład spadku / posiadanie/ gospodarstwo rolne dziedziczą z mocy ustawy mąż K. S. i córka W. W. po 1 / 2 części, zaś spadek po K. S. zmarłym 10.06.1984r. na podstawie ustawy dziedziczą córki W. T., M. S. i L. R. po 1 / 3 części każda z nich. Niezależnie więc od tego, co wchodziła do masy spadkowej po H. S., a zwłaszcza, czy były to grunty objęte aktami własności ziemi, stwierdzającymi własność K. S., okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla oceny decyzji Naczelnika Gminy, dokonywanej w trybie art. 156 kpa, podobnie jak okoliczność, że odwołująca się jest jedynym użytkownikiem gospodarstwa. W skardze na tę decyzję W. W. zarzuciła, że decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] narusza jej prawo własności do 1 / 2 części gospodarstwa rolnego jako spadku po zmarłej 4.09.1970r. matce H. S., które to prawo nabyła na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 11.12.2001r. i w związku z tym domagała się unieważnienia tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, lecz z innych powodów niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 "b" tej samej ustawy Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem badania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 156 kpa była ważność decyzji o przejęciu na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego stanowiącego własność K. S. Ponieważ K. S. nie żyje, w postępowaniu administracyjnym, toczącym się z wniosku W. W. powinni brać udział spadkobiercy K. S.: W. T., M. S. i L. R. / bądź ich następcy prawni/. Ponieważ organ prowadził postępowanie administracyjne bez udziału tych osób, doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do jego wznowienia, przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Dlatego też zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" oraz art. 135 uppsa. Natomiast odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu to jest on nieuzasadniony. Prawidłowo bowiem Kolegium uznało, iż okoliczność, że skarżąca odziedziczyła po zmarłej w 1970 roku H. S. udział w gospodarstwie rolnym nie ma żadnego znaczenia dla oceny ważności decyzji z dnia [...] o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa. K. S. stał się właścicielem tego gospodarstwa z mocy samego prawa z dniem 4 listopada 1971 r. / a więc już po śmierci H. S./ o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy ostateczne akty własności ziemi. Tak więc nawet gdyby gospodarstwo to wcześniej wchodziło w skład spadku po H. S., to z dniem 4 listopada 1971 r. stało się ono własnością K. S. / stosownie do przepisów ustawy z dnia 26 września 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – Dz. U. Nr 27 poz. 250/ a ponieważ brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że ten stan uległ zmianie przed datą wydania przez Naczelnika Gminy decyzji o przejęciu, prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że K. K. miał prawo przekazać to gospodarstwo bez zgody skarżącej.