II SA/Ke 231/08

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 11 lipca 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Z. C. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżący posiada mieszkanie wielkości 43 m kw na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca podkreślił, że "działa społecznie jako obrońca ekologii w naszym mieście" i z tego względu zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jedynym argumentem jaki podniósł Z. C. jest okoliczność, iż "działa społecznie jako obrońca ekologii w naszym mieście". W świetle obowiązującego prawa występowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w interesie społecznym nie stanowi podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tymczasem Z. C. nie ma nikogo na utrzymaniu i osiąga stały dochód z emerytury, co umożliwia planowanie wydatków, w tym także obejmujących działalność społeczną. W tym stanie rzeczy uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, a zatem jego wniosek podlega oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.