II SA/Ke 235/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej przy Szkole w K. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Uczelniana Komisja Stypendialna przy Wyższej Szkole A. w K. (dalej: WS.) utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej działającej przy Wydziale Prawa WS. z dnia [...] o odmowie przyznania M. K. stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2011/2012. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 28.10.2011r. M.K. – studentka II roku na kierunku Prawo w WS. wniosła o przyznanie jej stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok 2011/2012 w związku z uzyskaniem wysokiej średniej ocen za poprzedni rok studiów. Wydziałowa Komisja Stypendialna, odmawiając przyznania żądanego stypendium, wskazała, że – jak wynika z treści ww. wniosku – M.K. ukończyła studia magisterskie na Uniwersytecie A., uzyskując tytuł magistra. Tym samym jednolite studia magisterskie na kierunku Prawo w WS. nie stanowią kontynuacji studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, w związku z czym, zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27.07.2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) wnioskodawczyni nie przysługują świadczenia stypendialne. W podstawie prawnej powołano także art. 173 ust. 1 i art. 175 ust. 2 i 3, art. 207 ust. 1 ww. ustawy, § 12 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły A. z dnia 5.08.2011r. oraz Zarządzenie Rektora WS. dotyczące szczegółowego określenia zasad przyznawania stypendiów Rektora dla najlepszych studentów z dnia 23.09.2011r. W odwołaniu od ww. decyzji M.K. wskazała, że spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Uczelniana Komisja Stypendialna, utrzymując w mocy ww. decyzję, podzieliła w całości stanowisko Wydziałowej Komisji Stypendialnej. Powołując treść art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym wskazała, że przepis ten jednoznacznie wskazuje, iż studentowi po ukończeniu jednego kierunku studiów (jednolitych magisterskich) kontynuującemu naukę na drugim kierunku studiów stypendium rektora nie przysługuje. W rezultacie bez znaczenia, zdaniem organu, pozostaje fakt, czy absolwent kontynuuje naukę na tej samej czy też innej uczelni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.K. zarzuciła decyzji z dnia [...] naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, sprowadzającą się do przyjęcia, że regulacja ta jednoznacznie wskazuje, iż osoby, które mają ukończone wyższe studia na innej uczelni, nie mają prawa do stypendium rektora dla najlepszych studentów; w tym zakresie strona powołała się na art. 2 ust. 14 i 14b ww. ustawy, argumentując że przepis art. 184 ust. 5 ustawy odnosi się tylko do studentów, którzy kontynuują naukę na tej samej uczelni (tytuł magistra uzyskali na innym kierunku, ale w tej samej szkole wyższej) – co potwierdzają sformułowania użyte w art. 2 tej ustawy (kierunek studiów, program kształcenia), które rozwijają znaczenie przepisu art. 184 ust 5 tej ustawy; gdyby ustawodawca chciał stworzyć poprzez art. 184 ust 5 ustawy taki stan prawny, jaki przyjmuje organ, użyłby wprost innych określeń (np. jednolite studia magisterskie, uczelnia itp.), których szczegółowe wyjaśnienia zawiera art. 2 ustawy; 2) przepisów prawa procesowego, to jest art. 107 § 1 i § 3, art. 8 i art. 11 k.p.a. – wobec braku odniesienia się do lakonicznego uzasadnienia decyzji I – instancyjnej, wskazującego dodatkowo przepisy art. 175 ust. 2 ustawy oraz § 4 i § 5 Regulaminu z dnia 5.08.2011r. (które to kryteria skarżąca spełniła), jak również niewskazania "dlaczego w taki sposób interpretuje art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie, z jakich wytycznych korzystał". M.K. wskazała ponadto, że zaskarżona decyzja nie zawiera imienia i nazwiska osoby upoważnionej do podpisywania decyzji za Uczelnianą Komisję Stypendialną, wobec czego nie można ustalić, czy podpisała ją osoba prawidłowo umocowana. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 ), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też przepisów prawa procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Rozpoznawana sprawa dotyczy stypendium rektora dla najlepszych studentów, o którą to pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa ubiegała się M.K. – stosownie do art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27.07.2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym ((Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W sytuacji gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. W związku z powyższym odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać trzeba, że jak wynika z § 5 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów WS. z dnia 5.08.2011r.- świadczenia pomocy materialnej przyznaje Wydziałowa Komisja Stypendialna, zaś odwołania rozpatruje Uczelniana Komisja Stypendialna. Podstawę prawną takich regulacji stanowi art. 176 ust. 3 ustawy. Jak wynika natomiast z art. 177 ust. 4 ustawy decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3, podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący. Nie budzi wątpliwości Sądu spełnienie powyższych wymogów w rozpoznawanej sprawie, jako że decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] podpisał jej Przewodniczący – Dziekan Wydziału Prawa WS., zaś decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia [...] – Przewodniczący tej ostatniej – dr Z.K. Wbrew argumentacji M.K. wydanym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciom nie można również postawić zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3, art. 8 i art. 11 k.p.a., jako że w uzasadnieniach prawidłowo opisano zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zaprezentowano wykładnię znajdujących zastosowanie do tego stanu faktycznego przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych przez skarżącą decyzji stanowił art. 184 ust. 5 ustawy, w brzmieniu po nowelizacji ustawy która weszła w życie w dniu 1.10.2011r. ustawą z dnia 18.03.2011r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 84, poz.455). Zgodnie z tym przepisem studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest ukończenie przez M.K. w 2006r. studiów na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu A. (na kierunku pedagogika w zakresie pedagogika resocjalizacyjna) - k. 1 i 2 akt administracyjnych. Uczelniana Komisja Stypendialna, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazała, że stosownie do art. 184 ust. 5 ustawy stypendium rektora dla najlepszych studentów nie przysługuje studentowi po ukończeniu jednego kierunku studiów (jednolitych magisterskich), kontynuującemu naukę na drugim kierunku studiów – przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy absolwent kontynuuje naukę na tej samej czy też innej uczelni. Stanowisko to budzi sprzeciw strony skarżącej, która – powołując się na art. 2 pkt 14 i 14 b ustawy – wskazuje, że przepis art. 184 ust. 5 ustawy odnosi się tylko do studentów, którzy kontynuują naukę na tej samej uczelni. Jak wynika z wniosku M.K. o przyznanie jej stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok 2011/2012 wskazano średnią ocen, uzyskaną przez studentkę za poprzedni rok studiów – 2010/2011, obejmujący okres sprzed nowelizacji ustawy. W ocenie Sądu brak zawarcia w ustawie z dnia 18.03.2011r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (...) przepisów przejściowych powoduje, że do wniosku skarżącej zastosowanie znajduje art. 184 ust. 5 ustawy po nowelizacji. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że przepis art. 184 ust. 5 ustawy odnosi się tylko do studentów, którzy kontynuują naukę na tej samej uczelni. Wbrew argumentacji skargi nie sposób wysnuć takiego wniosku na podstawie słowniczka pojęć zawartego w art. 2 ustawy, w którym to przepisie kierunek studiów jest określony jako wyodrębniona część jednego lub kilku obszarów kształcenia, realizowaną w uczelni w sposób określony przez program kształcenia (pkt 14), a program kształcenia to opis określonych przez uczelnię spójnych efektów kształcenia, zgodny z Krajowymi Ramami Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego, oraz opis procesu kształcenia, prowadzącego do osiągnięcia tych efektów, wraz z przypisanymi do poszczególnych modułów tego procesu punktami ECTS (pkt 14b). Zdaniem Sądu ustawodawca nie wskazał wyraźnie na możliwość uzyskania przedmiotowego stypendium przez osoby, które ukończyły studia na innej uczelni, co determinuje treść rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji, w ocenie Sądu, wykładnia powołanego przepisu przedstawiona w skardze nie zasługuje na uwzględnienie zwłaszcza, że ratio legis tego przepisu w obecnym brzmieniu polega na ograniczeniu możliwości przyznawania pomocy materialnej dla osób, które wobec ukończenia jednego kierunku studiów – uzyskały już wykształcenie wyższe – a pomimo tego pragną kształcić się dalej. Zdaniem Sądu u podstaw takiego rozwiązania legło założenie, że osoby, które ukończyły już jeden kierunek studiów nie potrzebują pomocy w takim zakresie jak osoby, które dopiero zdobywają na studiach potrzebne w tym zakresie umiejętności. Podstawowym celem pomocy materialnej dla studentów finansowanej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa jest bowiem wyrównywanie szans edukacyjnych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Priorytetem jest zatem przeznaczenie środków publicznych na udzielanie pomocy osobom, które nie mogą samodzielnie ponieść pełnych kosztów studiowania, aby uzyskać wykształcenie wyższe – to jest ukończyć jeden kierunek studiów. Mając na uwadze powyższe Sąd podziela wykładnię art. 184 ust. 5 ustawy zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdzając jednocześnie że rozstrzygnięcie to w żaden sposób nie narusza prawa. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.