II SA/Ke 236/05

WyrokWSA w Kielcach2005-12-29

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Renata Detka, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na podstawie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dotyczące wykonania obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego, zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia wysokości grzywny?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie uzasadniły prawidłowo wysokości nałożonej grzywny, stosując niewłaściwą podstawę prawną i nie przedstawiając rozważań w tym zakresie, co uniemożliwiło kontrolę legalności postanowień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Organ pierwszej instancji nałożył grzywnę w wysokości 1000 zł, wyznaczając termin wykonania obowiązku do 31 stycznia 2004 r. Organ odwoławczy uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, zmieniając go na 30 kwietnia 2004 r., a w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy. Skarżący domagał się uchylenia nakazu rozbiórki, argumentując potrzebę wiaty do celów gospodarczych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 236/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant: Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. numer [...] w przedmiocie : nałożenie grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art 121 § 2 i § 4, art 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu w administracji (Dz.U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r. ze zm.) na S.G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, określając w nim termin wykonania obowiązku do dnia 31 stycznia 2004 r., gdyż w przeciwnym razie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach postanowieniem z dnia 26 marca 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art 144 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu zażalenia S.G. uchylił powyższe postanowienie w części rozstrzygnięcia dotyczącej terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym i orzekł, że obowiązek ten należy wykonać w terminie do dnia 30 kwietnia 2004 r., a termin wpłacenia grzywny i opłaty w ciągu 7 dni od tej daty w przypadku nie wykonania obowiązku; w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że ostateczną decyzją z dnia [...]. organ I instancji nakazał S.G. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanej wiaty na działce w Ł. W wyniku przeprowadzonej w dniu 12 czerwca 2003 r. organ ten ustalił, że S.G. obowiązku tego nie wykonał, w związku z czym wysłał mu w dniu 20 czerwca 2003 r. upomnienie wzywające do wykonania przedmiotowego obowiązku, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji nakładając postanowieniem z dnia [...] na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia. Równocześnie postanowieniem tym organ wyznaczył termin wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym na 31 stycznia 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało prawidłowo, ale termin wykonania obowiązku określony został wadliwie i należało go zmienić. S.G. postanowienie o nałożeniu grzywny otrzymał w dniu 11 lutego 2004 r. - nie mógł więc wykonać określonego obowiązku do dnia 31 stycznia 2004 r. W związku z tym organ odwoławczy zmienił termin określony w postanowieniu i w tym zakresie uchylił postanowienie, uwzględniając tym samym wniosek skarżącego o przedłużenie terminu rozbiórki wiaty ze względu na okres zimowy. Dalsze przedłużanie terminu było, zdaniem organu nieuzasadnione z uwagi na to, iż decyzja została wydana we wrześniu 2002 r., zatem skarżący miał wystarczająco dużo czasu, aby wybudować nowy obiekt po dokonaniu zgłoszenia lub uzyskaniu pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł S.G., domagając się uchylenia nakazu rozbiórki wiaty, która jest mu potrzebna do magazynowania owoców zebranych w sadzie, przetrzymywania sprzętu sadowniczego i środków ochrony roślin, garażowania samochodu. Stwierdził także, że prawo budowlane trzeba respektować, jednak niektóre przepisy są "nie życiowe i nie dostosowane do potrzeb gospodarczych". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż wskazane w jej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to obowiązek Sądu do wzięcia pod uwagę z urzędu stwierdzonych uchybień. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którą organ nałożył na skarżącego, gdyż nie wykonał on dobrowolnie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, orzeczonej decyzją z dnia 26.IX.2002 r. Badając zgodność tego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem uznać należy, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Z art. 122 § 2 pkt 2 in fine ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu w administracji (Dz.U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r. ze zm.) wynika, że w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego najpierw powinna być wymierzona grzywna w celu przymuszenia, a w drugiej kolejności powinno być zastosowane wykonanie zastępcze. Grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego może być nakładana jednokrotnie, zaś jej wysokość określa przepis art. 121 ustawy o postępowaniu w administracji, zgodnie z którym w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części grzywna jest określana nie kwotowo ale przez iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m- powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, obowiązującej w kwartale, w którym grzywna jest nakładana. W przypadku egzekucji innych obowiązków wynikających z prawa budowlanego wysokość grzywny jest ustalana na zasadach ogólnych, tj. grzywna nakładana na osobę fizyczną nie może przekroczyć kwoty 5000 zł. W sprawie niniejszej organy obu instancji nie uzasadniły dlaczego wysokość grzywny została ustalona na podstawie art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu w administracji, a nie na podstawie art. 122 § 4. Brak jakichkolwiek rozważań w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem legalności. Powyższy zarzut dotyczy także postanowienia organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Powołane przepisy

art. 20 § 1 pkt 4art. 119art. 138 § 1 pkt 2art. 83 ust. 2 ustawyart. 134 § 1 ustawyart. 7art. 77 § 1art. 107 § 3 kpart. 122 § 2 pkt 2art. 121 ustawyart. 121 § 2 ustawyart. 122 § 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło