II SA/Ke 24/19
WyrokWSA w Kielcach2019-04-10
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w granicy działki, z nałożonym obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jest zgodna z prawem, w szczególności z przepisami Prawa budowlanego dotyczącymi legalizacji samowoli budowlanej oraz przepisami technicznobudowlanymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stwierdził, że legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. W analizowanej sprawie, budynek gospodarczy usytuowany w granicy działki spełniał wymogi § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia o warunkach technicznych, a kwestie bezpieczeństwa pożarowego zostały należycie ocenione. Sąd podkreślił, że wiążące oceny prawne z poprzednich wyroków zostały uwzględnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą projekt budowlany budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w latach 1997-1998 i nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący kwestionował zgodność usytuowania budynku w granicy działki z przepisami, aktualność opinii kominiarskiej oraz sposób prowadzenia postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu odwołania T.K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...], zatwierdzającą projekt budowlany budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni o wymiarach w rzucie: 11,20 x 5,00 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w W.J. gm. G., wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...], oraz nakładającą na M.P. obowiązek uzyskania decyzji i pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 12 stycznia 2010 r. przez pracowników PINB stwierdzono, że na działce nr ew. [...] położonej w W.J. znajduje się ww. budynek gospodarczy wybudowany bez pozwolenia na budowę, w którym wydzielone zostało pomieszczenie kotłowni o wymiarach w rzucie 1,9 x 2,5 m, z kominem murowanym z cegły. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ww. budynku. Następnie wyznaczył inwestorowi M.P. termin do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego budynku i przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego. W dniu 10 stycznia 2011 r. inwestor wystąpił o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie, załączając inwentaryzację obiektu i opinię techniczną.
Postanowieniem z dnia [...] PINB zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sporu o przebieg granicy między działkami nr [...] i [...]. W dniu 30 stycznia 2014 r., w sprawie [...], Sąd Rejonowy w Kielcach wydał postanowienie o rozgraniczeniu ww. nieruchomości wskazując, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy. W związku z powyższym, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] podjął postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Decyzją z dnia [...] PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę w latach 1997-1998. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją WINB z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. II SA/Ke 937/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, uwzględniając skargę T.K. (właściciela sąsiedniej działki nr [...]), uchylił obie te decyzje wskazując, że "aktualnie brak jest podstaw do zastosowania do legalizacji samowoli budowlanej art. 49 Prawa budowlanego w jego wersji sprzed 11 lipca 2003r., od tej daty bowiem ustawa nowelizująca Prawo budowlane z 27 marca 2003r. zmieniła dotychczasową treść art. 48 i 49 i co za tym idzie przepis art. 49 w dotychczasowym brzmieniu przestał obowiązywać, zaś niekonstytucyjne uregulowania przejściowych zastosowanych przez ustawodawcę w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. została zastąpiona rozwiązaniem przyjętym w art.3 ustawy zmieniającej (ustawa z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 99,poz.665).
Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego PINB nakazał inwestorowi wstrzymać zrealizowaną samowolnie budowę przedmiotowego budynku i przedłożyć, w terminie do 30 listopada 2015 r. dokumenty wymagane do legalizacji samowoli budowlanej., m.in. ostateczną decyzję o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. inwestor podał, że dotąd Wójt Gminy G. nie rozpatrzył jego wniosku z dnia 16 października 2015 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. do czasu wydania przez Wójta Gminy G. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez WINB w dniu [...].
W dniu [...] PINB wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania oraz postanowienie o zmianie postanowienia z dnia [...]. w części dotyczącej terminu przedłożenia wymaganych dokumentów, wyznaczając termin do 30 września 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] termin ten zmieniono na 31 grudnia 2016 r. W terminie tym inwestor przedłożył wymagane dokumenty, w tym ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...], PINB ustalił M.P. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł w odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowlanej. Po wniesieniu przez T.K. zażalenia na to postanowienie, WINB zwrócił projekt budowlany w celu wyeliminowania niezgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przy piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. organ I instancji przesłał do organu odwoławczego poprawiony projekt budowlany wraz z pismem inwestora z dnia 2 czerwca 2017 r. Postanowieniem z dnia [...], WINB utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...]. Skarga T.K. na postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej została odrzucona przez WSA w Kielcach postanowieniem z dnia [...] z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego po terminie (akta administracyjne organu II instancji).
Następnie organ I instancji, działając na podstawie m.in. art. 49 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego wydał decyzję z dnia 16 stycznia 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany przedmiotowego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku.
Decyzją z dnia [...] WINB utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Na skutek złożonej przez T.K. do WSA w Kielcach skargi, ostatnio wymieniona decyzja została uchylona wyrokiem z 20 czerwca 2018 r., sygn. Akt II SA/Ke 315/18 z uwagi na konieczność wyeliminowania stwierdzonych uchybień postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził w szczególności, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy G. z [...] brak jest rozważań na temat możliwości usytuowania budynku gospodarczego w granicy działki, o ile takie usytuowanie wynikałoby z decyzji o warunkach zabudowy, względnie spełnione byłyby przesłanki z § 12 ust. 3 pkt 1 lub 4 warunków technicznych przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273 warunków technicznych. Uzasadnienia te nie zawierają ustaleń co do szerokości działki inwestora, a już z samych wymiarów budynku w rzucie wynika, że budynek nie spełnia wymogu długości poniżej 5,5 m. Brak jest również rozważań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego związanego ze zbyt bliskim, zdaniem skarżącego T.K., usytuowaniem względem granicy komina na przedmiotowym budynku gospodarczym. Nie wiadomo bowiem, czy znajdująca się w aktach opinia mistrza kominiarskiego A. K. z 4 stycznia 2011 r., stwierdzająca, że przewody kominowe dymowe i wentylacyjne wykonane zgodnie z Polską Normą są drożne, ciągi dobre, ilość wystarczająca, stan techniczny dobry – zachowała aktualność na datę legalizacji. Oprócz kwestii usytuowania przedmiotowego budynku w granicy, Sąd stwierdził obowiązek oceny przez organ, czy obiekt ten spełnia warunki techniczne, np. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
Następnie organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że bezsporne jest iż przedmiotowy budynek gospodarczy z pomieszczeniem kotłowni został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w latach 1997-1998. Zasadnie w związku z tym organ I instancji zastosował w sprawie art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Art. 48 ust. 2 tej ustawy umożliwia legalizację samowoli budowlanej, o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy techniczno-budowlane zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r., a w szczególności przepis § 12 tego rozporządzenia, który organ przytoczył. Analizując przedłożony projekt budowlany organ zauważył, że szerokość działki nr ewid. [...] wynosi 15,54 metra, przez co usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy było dopuszczalne z uwagi na treść § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych. Niemniej konieczne było uwzględnienie przepisów § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Z akt sprawy wynika, że ściana budynku gospodarczego z kotłownią zwrócona w stronę granicy jest ścianą murowaną, pełną, wykonaną warstwowo z pustaka żużlowego oraz z cegły pełnej, natomiast dach pokryty jest blachą, która jest materiałem nierozprzestrzeniającym ognia co oznacza, że ściana ta spełnia wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Ze znajdującej się w aktach opinii mistrza kominiarskiego A. K. z 4 stycznia 2011 r. wynika, że przewody kominowe dymowe i wentylacyjne wykonane zgodnie z Polską Normą są drożne, ciągi dobre, ilość wystarczająca, stan techniczny dobry. Organ zauważył dalej, że przepisy techniczne nie określają odległości przewodów kominowych od sąsiednich budynków. Niemniej jednak stanowią, że winny one spełniać wymagania określone w Polskich Normach, w których są zawarte wymagania w stosunku do przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych i zasad ich wykonywania. Mając na uwadze, że zgodnie z Polską Normą przy pokryciu dachu materiałem łatwo zapalnym wymaga się, aby wylot przewodu znajdował się na wysokości co najmniej 0,6 m powyżej poziomu kalenicy, co ma gwarantować bezpieczeństwo pożarowe, to w sytuacji gdy wylot komina usytuowany jest na wysokości 1,1 m powyżej dachu sąsiedniego budynku, którego pokrycie jest nierozprzestrzeniające ognia oraz w odległości poziomej powyżej 1,3 metra od tego budynku, nie można mówić o występowaniu jakiegokolwiek niebezpieczeństwa pożarowego dla obiektu sąsiedniego, tj. stodoły należącej do T.K. Ponieważ więc w sprawie nie występują przesłanki uniemożliwiające doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem oraz uwzględniając fakt, że inwestor wykonał obowiązek polegający na przedłożeniu stosownych dokumentów celem legalizacji, które to dokumenty zostały poddane przez organy nadzoru budowlanego badaniu pod kątem wymogów określonych w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego i stwierdzono ich spełnienie, należało zdaniem organu II instancji zatwierdzić projekt budowlany przedmiotowego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni i nałożyć na M.P. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku.
Organ odwoławczy, po przywołaniu treści art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 5 oraz art. 49 ust. 1, 4 i 5 Prawa budowlanego stwierdził, że projekt zagospodarowania działki nr [...] jest zgodny z warunkami zabudowy określonymi w ostatecznej decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...]. Projekt budowlany jest kompletny i zgodny z przepisami rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Opłata legalizacyjna została wniesiona w ustalonej wysokości. W konsekwencji zasadne było zatwierdzenie projektu budowlanego z jednoczesnym nałożeniem na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że prawomocnym postanowieniem Sadu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. Akt VIII Ns 370/12 rozgraniczono nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] z nieruchomością nr [...] po licu wschodnich ścian murowanych budynków gospodarczych M.P. Dlatego brak jest podstaw do kwestionowania usytuowania tego budynku i twierdzenia, że narusza on własność skarżącego.
Co do zarzutu T.K. dotyczącego trzykrotnej zmiany terminu przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej organ wyjaśnił, że terminy wyznaczane przez organy administracji nie są terminami ustawowymi i mogą ulegać zmianie. Upoważnia do tego treść art. 77 § 2 kpa dotyczącego zmieniania, uzupełniania lub uchylania postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu, ponieważ postanowienia wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i3 Prawa budowlanego mają charakter dowodowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, T.K. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i nakazanie rozbiórki nielegalnie wybudowanego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni.
W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg postępowania administracyjnego w tej sprawie i podkreślił, że trwa ono już 8 lat, a uzupełnianie przez inwestora potrzebnej do wniosku dokumentacji trwało w nieskończoność i miało miejsce co najmniej 3-krotne przekładanie terminów, które i tak nie były dotrzymywane przez inwestora. O ile można się zgodzić z tym, że organ ma prawo przedłużać terminy, to nie może to się odbywać bez uzasadnionej przyczyny. Takie natomiast sytuacje, opisane w uzasadnieniu skargi, miały w toku postępowania miejsce. Odnośnie decyzji PINB z [...] zatwierdzającej projekt budowlany i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie skarżący zauważył, że decyzją z [...] PINB udzielił już inwestorowi takiego pozwolenia na użytkowanie, która to decyzja została jednak skutecznie zaskarżona przez T.K.. Poza tym w ocenie skarżącego budynek gospodarczy stoi w jego granicy co jest niezgodne z przepisami. Skarżący powołał się też na wyrok WSA w Kielcach z 20 czerwca 2018 r., którym w znacznej części przyznano mu rację i uchylono zaskarżoną decyzję. Przytoczył też przedstawione już wyżej, stwierdzone przez WSA w Kielcach w wyroku z 20 czerwca 2018 r., II SA/Ke 315/18 naruszenia prawa popełnione przy wydawaniu decyzji WINB z [...]. Odnośnie natomiast obecnie zaskarżonej decyzji WINB z [...] zarzucił, że nie wiadomo, w oparciu o jaki pomiar organ stwierdził, że szerokość działki inwestora wynosi 15,54 m, gdyż jemu nic nie wiadomo, aby taki pomiar został dokonany.
Odnośnie opinii kominiarza datowanej na 4 stycznia 2011 r. skarżący stwierdził, że WSA w Kielcach w wyroku z 20 czerwca 2018 r. wyraźnie nakazał organowi, by odniósł się jednoznacznie do jej aktualności na dzień wydania decyzji, co jednak nie nastąpiło.
Ponadto mimo zalecenia WSA, organ nie wskazał innych przepisów, które mogłyby pozwalać na sytuowanie budynku w granicy.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponieważ w toku trwającego od 2009 r. postępowania legalizacyjnego w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego z kotłownią, zapadły dwa prawomocne wyroki WSA w Kielcach, w których znalazła się ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, to przy nie zmienionym w istotnym dla sprawy zakresie stanie prawnym konieczne było uwzględnienie tych wiążących ocen i wskazań przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy.
W pierwszym z tych wyroków z dnia 12 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Ke 937/14, znalazła się wiążąca ocena prawna dotycząca kwalifikacji prawnej ujawnionej w sprawie samowoli budowlanej. W związku z tym organy nadzoru budowlanego słusznie zastosowały w tej sprawie przepisy art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), dalej Prawo budowlane. Przepis art. 48 ust. 2 tej ustawy umożliwia legalizację samowoli budowlanej, o ile budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji był natomiast art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Przepis art. 49 ust. 1 stanowi zaś, że organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 49 ust. 5). Artykułu 49 Prawa budowlanego nie można stosować w oderwaniu od art. 48 tej ustawy, ponieważ stanowi on dalszy ciąg procedury legalizacyjnej rozpoczętej właśnie na podstawie art.48 Prawa budowlanego.
Z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wynika natomiast jednoznacznie, że budowa nie może naruszać przepisów techniczno-budowlanych. Jeśli więc obiekt budowlany lub jego część zrealizowano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to legalizacja tej zabudowy albo nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia jej do stanu zgodnego z tymi przepisami (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. II OSK 722/11). Samo złożenie projektu budowlanego i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nie legalizuje jeszcze samowoli budowlanej. Projekt budowlany podlega bowiem ocenie m.in. w ww. zakresie, a obowiązkiem inwestora w omawianym trybie jest przedstawienie takiej dokumentacji budowlanej, która będzie wskazywała na zgodność inwestycji z przepisami, w razie konieczności będzie przewidywała wykonanie robót doprowadzających inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niespełnienia tego wymogu, nie można stwierdzić, aby przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zostały spełnione, a wówczas orzeka się nakaz rozbiórki (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego).
Należy się zgodzić ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym z wyroku z dnia 13 lipca 2012r. w sprawie II OSK 722/11, że generalnym warunkiem umożliwiającym legalizację wzniesionego już obiektu jest nie tylko zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także brak sprzeczności z przepisami, w tym normami techniczno-budowlanymi. Badanie zgodności zrealizowanej samowolnie budowy z przepisami techniczno-budowlanymi musi być przy tym oceniane wg przepisów obowiązujących w dacie jej legalizacji. Celem regulacji z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest bowiem doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc. Nie sposób przyjąć, aby legalizowany obiekt budowlany mógł nie spełniać wymogów wynikających z aktualnych przepisów techniczno-budowlanych, które dostosowywane są do zmieniających się możliwości technicznych oraz stale podnoszonych standardów bezpieczeństwa.
Z wiążącej oceny prawnej przedstawionej w wyroku WSA w Kielcach z 20 czerwca 2018 r. wynika, że przepisami techniczno-budowlanymi, z którymi zgodność winna być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, były przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), dalej warunki techniczne. Zgodnie z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r., znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2017.2285), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Ponadto, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m (ust. 3 pkt 1); sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych (ust. 3 pkt 4).
W świetle powyższego, inwestor mógł w niniejszej sprawie uzyskać zatwierdzenie w trybie art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego projektu budowlanego dla budynku gospodarczego usytuowanego w granicy, o ile takie usytuowanie wynikałoby z decyzji o warunkach zabudowy, względnie spełnione byłyby przesłanki z § 12 ust. 3 pkt 1 lub 4 warunków technicznych, przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273 warunków technicznych. Wystarczy przy tym, aby spełniony został którykolwiek z warunków przewidzianych w przytoczonych przepisach, a nie wszystkie z nich.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że choć w uzyskanej przez inwestora decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego obiektu budowlanego nie znalazło się ustalenie dotyczące dopuszczalności lokalizacji przedmiotowego budynku w granicy z działką nr [...], to w sprawie został spełniony alternatywny warunek dopuszczalności lokalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego z pomieszczeniem kotłowni w granicy, określony w przytoczonym wyżej przepisie § 12 ust. 3 pkt 1. Wbrew zarzutowi skargi organ miał przy tym wystarczające podstawy do ustalenia szerokości budowlanej działki ewidencyjnej inwestora, jako nieprzekraczającej 16 metrów. Wynikało to bowiem z będącego częścią przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego, projektu zagospodarowania działki nr [...] położonej w W.J. (k. 17 projektu budowlanego dołączonego do akt organu I instancji – k I-135). Znajdujące się w tym projekcie zwymiarowanie szczegółów terenu inwestycji pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowy budynek nie posiadający otworów okiennych lub drzwiowych od strony działki skarżącego stoi w granicy, a szerokość działki inwestora wynosi 15,54 m. Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, który podważyłby takie ustalenie organu. Z tego powodu, a nadto dlatego, że granica prawna pomiędzy działkami stron oznaczonymi numerami [...] i [...] została ustalona w drodze rozgraniczenia zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z 30 stycznia 2014 r., [...], nie mogło być również wątpliwości co do tego, że przy wznoszeniu spornego obiektu budowlanego nie doszło do zarzucanego przez T.K. w toku całego postępowania i ponownie w skardze, przekroczenia granicy z działką skarżącego.
Nie były również zasadne zarzuty skarżącego dotyczące niezrealizowania przez organ wskazania zawartego w wyroku WSA w Kielcach z 20 czerwca 2018 r. dotyczącego zaktualizowania znajdującej się w aktach opinii kominiarza z 4 stycznia 2011 r.
Przede wszystkim należy zauważyć, że wspomniane wskazanie prawomocnego wyroku WSA w Kielcach nie dotyczyło wyłącznie ustalenia, czy ww. opinia zachowuje aktualność na datę legalizacji, ale jakiegokolwiek alternatywnego wyjaśnienia, z którego wynikałoby, że "tak bliskie usytuowanie komina w stosunku do działki sąsiedniej nie stwarza zagrożenia pożarowego dla sąsiedniej nieruchomości". Stosując się do tego wskazania organ II instancji przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółową i opartą na treści obowiązujących przepisów (tj. rozporządzenia o warunkach technicznych i Polskiej Normy numer: PN-89/B-10425 pkt 3.3.2.1., do której rozporządzenie o warunkach technicznych odwołuje się w § 140 ust. 1), analizę konstrukcji i usytuowania wspomnianego komina względem elementów budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę) dla prawidłowego działania przewodów oraz względem budynku stodoły skarżącego zlokalizowanej na działce nr [...]. Z analizy tej jednoznacznie wynika, że usytuowanie wylotu komina na wysokości 1,1 m powyżej dachu budynku sąsiedniego, którego pokrycie nie rozprzestrzenia ognia oraz w odległości poziomej powyżej 1,3 m od tego budynku, gwarantuje bezpieczeństwo pożarowe zarówno dla budynku inwestora, jak i skarżącego. Należy zwrócić ponadto uwagę, że skoro przedmiotem sprawy jest zatwierdzenie projektu budowlanego i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, to aktualność stwierdzenia w opinii kominiarskiej drożności, ciągów i ogólnie stanu technicznego istniejących przewodów kominowych i wentylacyjnych przedmiotowego komina, nie ma dla sprawy przesądzającego znaczenia. W kontrolowanym postępowaniu chodzi bowiem przede wszystkim o to, czy przedstawione do zatwierdzenia rozwiązania projektowe są zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym również techniczno-budowlanymi. Kwestia zgodności rzeczywiście zrealizowanych obiektów budowlanych z tymi rozwiązaniami projektowymi, a także jakości wykonanych robót, pozostawiona jest ocenie na dalszych etapach postępowania, zwłaszcza w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, gdzie w decyzji organu I instancji został nałożony na inwestora, oparty na treści art. 49 ust. 5 Prawa budowlanego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponieważ celem postępowania zmierzającego do udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest zweryfikowanie w trybie art. 55, 59 i 59a Prawa budowlanego, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem zaprojektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym inwestycji, podnoszone przez skarżącego obawy dotyczące jakości wykonanych robót budowlanych i bezpieczeństwa pożarowego jego stodoły będą mogły być podnoszone w tamtym postępowaniu.
Odnośnie pozostałych warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać przedmiotowy obiekt budowlany, należy zauważyć, że ani w skardze, ani też w toku postępowania nie zostały przedstawione jakiekolwiek zarzuty dotyczące niespełniania przez ten obiekt innych warunków technicznych, niż dotyczące odległości od granicy i bezpieczeństwa pożarowego. Ponieważ nie dostrzegł ich również Sąd, to dokonana przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 2 i 49 Prawa budowlanego kontrola przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego również pod tym kątem, zasługiwała na akceptację.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wielokrotnego przedłużania przez organy administracji terminów wykonania przez inwestora różnych obowiązków, których inwestor i tak nie dotrzymywał, należy przypomnieć, że zarzut taki był już przedmiotem oceny WSA w Kielcach, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2018 r. stwierdził, że "nie mogą odnieść skutku zawarte w skardze zarzuty nieuzasadnionego przedłużania inwestorowi wyznaczonych terminów do złożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej. Termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest terminem procesowym (instrukcyjnym), którego określenie ustawodawca pozostawił organowi wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Termin przedłożenia wymaganych dokumentów określa sam organ w ramach posiadanego przez siebie luzu decyzyjnego. Niemniej termin ten powinien zostać określony w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy, przy czym musi być wystarczająco długi, by umożliwić stronie skuteczne spełnienie nałożonych na nią obowiązków. Termin ten nie ma charakteru metarialnoprawnego, jest terminem procesowym, który może być przez organ zarówno przedłużany, jak i skracany (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 28/10). W niniejszej sprawie postępowanie przed organami nadzoru budowlanego było dwukrotnie zawieszane z przyczyn prawnie uzasadnionych, co niewątpliwie wpłynęło także na jego wydłużenie. W ocenie Sądu w tej sprawie nie można organom zarzucić nieuzasadnionego przedłużania terminu do złożenia wymaganych do legalizacji budynku gospodarczego dokumentów". Ocenę taką Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela dodając, że kwestie bezczynności organów administracji, czy też przewlekłości prowadzonego przez nie postępowania administracyjnego, podlegają osobnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło