II SA/Ke 241/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2009r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M. H., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], orzekającą o przyznaniu skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w wysokości po 260,00 zł. miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 maja 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że M. H. wnioskiem z dnia 8 stycznia 2009 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy finansowej z uwagi na bardzo trudną sytuację w rodzinie spowodowaną bezrobociem i chorobą członka rodziny. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku organ I instancji, decyzją z dnia, działając na podstawie art. 38 i art. 106 ustawy o pomocy społecznej przyznał M. H. pomoc w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia od dnia 1 stycznia 2009 r. do 31 maja 2009 r. w kwocie 260 zł. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył M. H. podnosząc, iż od 2002 r. sytuacja materialna jego rodziny jest bardzo zła. Od dłuższego czasu jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, żona jest osobą chorą, niepracującą i nie zarejestrowaną w PUP. Skarżący oświadczył, że wykonuje różne prace o charakterze dorywczym uzyskując dochód około 450 zł. miesięcznie. Pieniądze te nie pozwalają w żaden sposób uregulować należności za czynsz, gaz, prąd, wyżywienie, leki, ubrania i środki czystości. W związku z zaległościami w opłacie czynszu nie może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. M. H. podkreślił, iż nie rozumie, jak wysokość udzielonej pomocy w postaci zasiłku celowego w kwocie 150 zł. i w formie zasiłku okresowego w wysokości 260 zł. koresponduje z kryterium dochodowym i potrzebami jego rodziny oraz przepisami ustawy o pomocy społecznej. Rozpoznając powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania określone zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy oraz § 1 pkt 1 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł., zwanej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie. Przytaczając treść § 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej organ II instancji ustalił, że M. H. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i pozostaje bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Cytując natomiast przepis art. 38 ust. 2 pkt 2 oraz art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro kryterium dochodowe na osobę w rodzinie zostało ustalone na kwotę 351 zł., to dla dwuosobowej rodziny wynosi ono 702 zł., tj. 2 ×351 zł., przy czym ustawodawca w przepisie art. 38 ustawy o pomocy społecznej wprost określił sposób ustalania tej wysokości. Organ odwoławczy podkreślił, że wysokość zasiłku okresowego stanowi matematyczną różnicę pomiędzy kryterium dochodowym rodziny (lub osoby) a dochodem rodziny (osoby). W przekonaniu organu odwoławczego organ I instancji nie mógł zatem, z uwagi na dochód 2 osobowej rodziny skarżącego ustalony w kwocie 450 zł., przyznać zasiłku okresowego w wyższej wysokości niż to wynika z wyliczenia: 702,00- 450,00=252,00 zł. W zaokrągleniu organ przyznał zasiłek okresowy w wysokości 260 zł i jest to, w warunkach rodziny M.H., najwyższa możliwa kwota zasiłku okresowego. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie przeprowadzono wyliczenie uwzględniając dochód rodziny i kryterium dochodowe rodziny zgodnie z treścią art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, a zatem decyzja organu I instancji nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. SKO podniosło, że odmienny charakter ma świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego i może być ono przyznane w kwocie odpowiadającej oczekiwaniom wnioskodawcy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. H. Skarżący wyjaśnił, że w związku z trudną sytuacją materialną i bytową w dniu 8 stycznia 2009 r. zwrócił się do MOPS z prośbą o udzielenie pomocy finansowej. W czasie wizyty pracowników MOPS poinformował, że nie ma żadnych źródeł dochodów, zaś na utrzymanie rodziny jest zmuszony pożyczać pieniądze. Podniósł, że także w lutym, kiedy składał odwołanie od decyzji I instancji nie osiągał żadnych dochodów. M. H. zarzucił, że SKO powołując się na art. 3 ustawy o pomocy społecznej błędnie uznało za dochód informację o uzyskanych przychodach w miesiącach październiku, listopadzie i grudniu 2008 r., tym bardziej że źródłem dochodów były prace dorywcze, podczas gdy organ powinien uwzględnić dochody ze stycznia 2009 r., które wyniosły 0 zł. Skarżący podniósł, że wysokość zasiłku okresowego w kwocie 260 zł. jest niezgodna z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i nieadekwatna do jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W prawidłowo ustalonym przez organy i znajdującym potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym stanie faktycznym, nie ulega żadnej wątpliwości, że M.H. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz.593 ze zm.), zwanej dalej ustawą, uprawniające go do otrzymania świadczenia w formie zasiłku okresowego. Skarżący nie zgadza się natomiast z wysokością przyznanego mu zasiłku. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Wysokość tej formy pomocy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny z tym, że kwota zasiłku nie może być niższa niż 50% tej różnicy. W każdym jednak przypadku, minimalna kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł. miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy). Ustawa definiuje jednocześnie pojęcie "kryterium dochodowego rodziny", którym jest suma kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 8 ust.1 pkt 3). Stosownie do § 1 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 135 poz.950), kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie nie przekracza 351 zł. Jak wynika z powyższego, przepisy ustawy o pomocy społecznej ściśle określają kryteria, jakie spełniać musi strona ubiegająca się o zasiłek okresowy, a następnie wskazują na matematyczny sposób obliczania tego zasiłku. Z akt sprawy wynika, że M.H. prowadzi gospodarstwo domowe z żoną nie uzyskującą żadnych dochodów, jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, a zatem spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku okresowego. Wbrew twierdzeniom skargi, ustalając wysokość tego zasiłku, prawidłowo organ przyjął, że miesięczny dochód rodziny wynosi 450 zł. miesięcznie i uzyskiwany jest z prac dorywczych wykonywanych przez skarżącego. Okoliczności takie podał sam M. H. zarówno we wniosku z dnia 8 stycznia 2009r. zatytułowanym "prośba o udzielenie pomocy" (gdzie przyznał, że utrzymuje rodzinę z prac dorywczych), w oświadczeniu sporządzonym dnia 19 stycznia 2009r. i w odwołaniu; kwota miesięcznych dochodów skarżącego wynika także z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, sporządzonego w dniu 19 stycznia 2009r. przez pracownika socjalnego na podstawie wywiadu z M.H. W takim materiale dowodowym organ nie miał żadnych podstaw aby przyjąć – jak chce tego skarżący – że "podstawą do wyliczenia pomocy (...) był dochód ze stycznia 2009r. wynoszący 0,00 zł." Ponadto stosownie do art. 8 ust.3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Nawet jeśli w aktach sprawy byłyby dowody na przyjęcie, że w styczniu 2009r. M. H. nie uzyskał żadnych dochodów, to i tak organ zobowiązany byłby ustalić wysokość zasiłku okresowego na podstawie wysokości dochodów rodziny z miesiąca grudnia 2008r. W przypadku skarżącego, zasiłek okresowy obliczony w oparciu o powołane wyżej przepisy, przyznany być może w wysokości nie wyższej aniżeli różnica pomiędzy kryterium dochodowym rodziny (2 x 351 zł.) a faktycznym dochodem (450 zł.) tj. w kwocie 252 zł. (702 zł. – 450 zł.). Jak widać zatem, organ przyznał M. H. zasiłek okresowy w kwocie najwyższej z możliwych, zaokrąglając go do 260 zł. Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.