II SA/Ke 242/05

WyrokWSA w Kielcach2006-01-20

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji jest uprawniony do prowadzenia postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez organ drugiej instancji na podstawie art. 155 k.p.a. w kontekście postępowania scaleniowego?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez organ drugiej instancji na podstawie art. 155 k.p.a. W przypadku, gdy decyzja ostateczna została wydana przez organ wyższego stopnia, organ pierwszej instancji nie może jej zmieniać ani uchylać. W takiej sytuacji, prawidłowym rozstrzygnięciem jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.P. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty i umorzyła postępowanie w sprawie zmiany decyzji scaleniowej. Skarżąca domagała się zmiany decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Organ pierwszej instancji (Starosta) prowadził postępowanie w trybie art. 155 k.p.a., jednak Wojewoda uchylił jego decyzję, uznając, że postępowanie było bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja, która miała być zmieniona, nie była ostateczna, a organ pierwszej instancji nie był właściwy do jej zmiany. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie zaniechanie rozpatrzenia jej żądania i błędną wykładnię art. 155 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.P.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 242/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia [...]numer [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji scaleniowej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa (z sum Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A. J. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 300,00 (trzysta) złotych. Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Starosty z dnia [...] odmawiającej zmiany decyzji Wojewody K. z dnia [...]. Nr [...] oraz decyzji Wojewody K. z dnia [...]Nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi R., B., B.i Z. w Gm. M. w części dotyczącej gruntów położonych we wsi R. oznaczonych jako działki nr 472 i 568 na podstawie art. 127§1 i §2 oraz art. 138 §1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż w dniu 23 kwietnia 2003 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w K. pismo J. P. dotyczące scalenia gruntów prowadzonego we wsi R. w latach 1980-1983. Starosta prowadząc postępowanie wyjaśniające wezwał wnioskodawczynię do udziału w nim i zaproponował załatwienie jej sprawy w trybie art. 155 kpa i następnie w tym właśnie trybie prowadził postępowanie w odniesieniu do decyzji Wojewody k. z dnia [...] i z dnia [...]w części dotyczącej gruntów wydzielonych dla A. Z. stanowiących obecnie własność L. Z. Organ I instancji nie zgromadził pełnego materiału dowodowego oraz nie zachował należytej staranności przy jego ocenie. Jak bowiem wynika z decyzji Wojewody z dnia [...] została ona wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] przez Ministra ROLNICTWA I Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] znak: [...] Projekt scalenia został zatwierdzony decyzją Wojewody K. z dnia [...]/ w decyzji organu I instancji błędnie podano dat e [...]/. Minister Rolnictwa decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody K. z dnia [...] w części dotyczących gruntów należących do J.P., S. Z. oraz w odniesieniu do gruntów Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B., S. Z. ojciec J. P. w trakcie trwania postępowania scaleniowego przekazał gospodarstwo synowi A. Mimo, ze organ I instancji w swojej decyzji wspomina o decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej to jednak nie bierze pod uwagę , że decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody K. Nr [...]Tak ostania decyzja nie odnosi się więc do gruntów objętych postępowaniem bowiem w tej części została stwierdzona jej nieważność. Zatem postępowanie w trybie art. 155 kpa, które może dotyczyć tylko decyzji ostatecznej, w odniesieniu do decyzji z dnia 9 stycznia 1980 r. jest bezprzedmiotowe. Organ I instancji nie ustalił w toku postępowania, czy decyzja Wojewody K. z dnia[...] stała się ostateczna pomimo, że znajdująca się w aktach organu I instancji kopia tej decyzji nie zawiera stosownej klauzuli. Decyzja ta nie jest decyzją ostateczną, która zakończyła sprawę scalenia w odniesieniu do gruntów będących przedmiotem postępowania bowiem od decyzji tej złożyła odwołanie J. P.. W wyniku rozpatrzenia jej odwołania Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wydał w dniu [...] decyzję znak [...] , która jest decyzja ostateczną, kończącą sprawę scalenia w odniesieniu do gruntów należących do J.P., jej brata A. i RSP w B. Zatem przepis art.,155 kpa nie odnosi się do decyzji Wojewody k. z dnia [...] W skardze na tę decyzję J.P. zarzuciła, że decyzja Starosty dotyczy działek 263/2 i 511/2 podczas, gdy "w centrum zainteresowania organu I instancji powinny być działki 472 i 568", że jej działki nie wchodziły w kompleks gruntów RSP, podniosła zarzuty dotyczące decyzji zatwierdzającej projekt scalenia z 1983 r nadto zarzuciła, że dotychczasowe rozstrzygnięcia organów administracji pozostają w kolizji z zasadami praworządności, dochodzenia prawdy obiektywnej, zaufania obywateli do organów Państwa, udzielania pomocy prawnej , zasadą przekonywania oraz art. 7 kpa. Zarzuciła, ze Wojewoda w swojej decyzji w ogóle zaniechał rozpatrzenia jej żądania i ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu swojej decyzji, ograniczając się do niezrozumiałej dla niej wykładni art. 155 kpa. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo wyjaśniając, iż działki nr 472 i 568 zostały w scaleniu wydzielone na rzecz S. Z. a po stwierdzeniu nieważności decyzji w tej części A. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Powodem, dla którego organ I instancji odmówił zmiany decyzji zatwierdzających projekt scalenia na podstawie art. 155 kpa było niewyrażenie zgody na zmianę decyzji przez L. Z. Zgodnie z art. 155 kpa zmieniona lub uchylona w trybie tego przepisu może być tylko decyzja ostateczna. Słusznie podniósł to Wojewoda , że ani decyzja z dnia [...]. ani też decyzja z [...] wydane przez Wojewodę K. nie są decyzjami ostatecznymi w części dotyczącej nieruchomości podlegających scaleniu i będących przedmiotem postępowania w tej sprawie. Decyzja bowiem Wojewody K. z dnia [...] po stwierdzeniu jej nieważności w części dot. gruntów skarżącej, jej ojca i RSP przestała w tej części istnieć, z kolei decyzja Wojewody z dnia [...] została zaskarżona do organu II instancji, którym wówczas był Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Zgodnie z art.16 §1 kpa decyzją ostateczną jest taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Skoro od decyzji Wojewody K. z dnia [...] służyło odwołanie do organu II instancji i takie odwołanie J. P. wniosła, decyzją ostateczną kończącą postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów należących do skarżącej, jej brata i RSP w B. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...]i tylko zmiany tej decyzji mogłoby dotyczyć postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa. Dodatkowo podnieść należy, na co organ II Instancji nie zwrócił uwagi a co potwierdza prawidłowość zaskarżonej decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie organu I instancji , decyzja ostateczna może być na podstawie art. 155 kpa zmieniona lub uchylona przez organ który ją wydał. lub przez organ wyższego stopnia. Nie może budzić wątpliwości to , iż w niniejszej sprawie Starosta K. nie był uprawniony do prowadzenia postępowania w sprawie zmiany czy też uchylenia decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej jako organ II instancji. W chwili obecnej/ jak i w dacie wydawania decyzji przez organy administracji w niniejszej sprawie/ Starosta w postępowaniu scaleniowym jest organem I instancji. Organem wyższego stopnia jest w sprawach z tego zakresu wojewoda / art.3 ust.1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jedn. Dz.U. Nr 178 z 2003 r. poz. 1749/. Organ I instancji nie jest uprawniony do wydawania na podstawie art. 155 kpa decyzji w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez organ II instancji. W tej sytuacji prawidłowo Wojewoda na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i postępowanie organu I instancji umorzył / por. wyrok NSA z 17 maja 1995 r. SA/Ł 2330-2331/94/. Przy takim rozstrzygnięciu organ ten nie musiał ustosunkowywać się do żądania skarżącej oraz jej zarzutów podnoszonych w stosunku do prawidłowości prowadzonego w latach 80-tych postępowania scaleniowego. Ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. /zaś o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250 tej samej ustawy oraz §18 ust.1 pkt 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm./.

Powołane przepisy

art. 127§1art. 138 §1 kpart. 3 ust. 1 ustawyart. 155 kpart. 7 kpart.16 §1 kpart.3 ust.1 ustawyart. 138 §1 pkt 2 kpart. 151 ustawyart. 250

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło