II SA/Ke 244/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosków I.S. i M.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a : I. zwolnić skarżących od wpisu sądowego od skargi, II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, III. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. W dniu 6 maja 2010r. I. S. i M. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach urzędowe formularze PPF, w których domagali się zwolnienia ich od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Postanowieniem z dnia 11 maja 2010r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zwolnił skarżących od wpisu sądowego od skargi (pkt I), oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie (pkt II) oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata (pkt III). W ustawowym terminie I. S. i M. S. wnieśli sprzeciw od w/w orzeczenia, domagając się jego uchylenia – jako niezgodnego ze stanem faktycznym. Mianowicie w uzasadnieniu w/w postanowienia nieprawidłowo wskazano, iż skarżący posiadają nieruchomość o powierzchni 0,02651 ha. Tymczasem powierzchnia ta wynosi 0,0265 ha, co potwierdza przedstawiony w załączeniu nakaz płatniczy. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Należy przy tym zauważyć, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Całkowite zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Ze złożonego formularza o udzielenie prawa pomocy wynika, iż I. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się emerytury w wysokości 969,05 zł brutto miesięcznie. Majątek strony stanowią domy o powierzchni 108 m2 i 60 m2 oraz trzy nieruchomości o powierzchni: 656 m2, 0,0666 ha i 0,0265 ha. Z kolei M. S. wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1274 zł brutto miesięcznie. Jedynym majątkiem skarżącego jest dom wielkości 60 m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni: 0,666 ha i 0,0265 ha. W ocenie Sądu przesłanki finansowe wskazane we wnioskach skarżących o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają uwzględnienia ich wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarówno bowiem I. S. jak i M. S. nie spełniają ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w cytowanym powyżej art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że wnioskodawcy posiadają stałe źródło utrzymania w postaci emerytur, z których osiągają regularny miesięczny dochód w łącznej kwocie 2.243,05 zł brutto. Ponadto strony dysponują majątkiem w postaci nieruchomości gruntowych oraz domów. Jednocześnie stanowisko tut. Sądu jest zgodne z orzecznictwem sądowym, gdzie konsekwentnie przyjmuje się, iż strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. Brak zatem podstaw do uznania, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co przesądza o odmowie ustanowienia dla nich adwokata oraz zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych. Wskazać także trzeba, iż w niniejszej sprawie skarżący ponoszą koszty sądowe solidarnie – jako współwłaściciele działki budowlanej mają bowiem wspólne uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia. Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu o błędnym oznaczeniu w uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 maja 2010r. powierzchni działki – 0,02651 ha – zamiast 0,0265 ha, argument ten należy uznać za niezasadny w zakresie przyznanego prawa pomocy. Jakkolwiek skarżący mają rację co do nieprawidłowego oznaczenia wielkości działki to różnica ta jest tak mała, że nie mogła mieć wpływu na treść w/w orzeczenia, które i tak wobec wniesienia sprzeciwu utraciło moc. Jednocześnie mając na uwadze wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców Sąd uznał, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z tego też względu orzeczono o zwolnieniu skarżących od wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł – stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy p.p.s.a.