II SA/Ke 244/15

WyrokWSA w Kielcach2015-05-13

Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia na spółkę akcyjną za niewykonanie w terminie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej linii energetycznej jest zasadne, nawet jeśli spółka podjęła kroki w celu wykonania obowiązku, ale napotkała trudności niezależne od niej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia na spółkę akcyjną za niewykonanie w terminie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej linii energetycznej było zasadne. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do doprowadzenia do realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej, a grzywna jest środkiem mniej dolegliwym niż wykonanie zastępcze. Wysokość grzywny, nawet maksymalna, była uzasadniona ze względu na kapitał zakładowy i wyniki finansowe spółki, a argumenty dotyczące trudności w wykonaniu obowiązku nie mogły wpłynąć na legalność postanowienia o nałożeniu grzywny, gdyż obowiązek nie został wykonany w terminie.
Stan faktyczny
Spółka akcyjna została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanej linii energetycznej. Po bezskutecznym upomnieniu i doręczeniu tytułu wykonawczego, spółka złożyła zarzuty, które zostały częściowo uwzględnione z powodu błędu organu egzekucyjnego. Po ponownym doręczeniu tytułu wykonawczego i kolejnych zarzutach, które uznano za nieuzasadnione, na spółkę nałożono grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł. Spółka odwołała się, podnosząc trudności techniczne i proceduralne w wykonaniu obowiązku, w tym brak zgody właściciela nieruchomości i konieczność uzyskania pozwoleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Postanowieniem z [...] r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A. Oddział R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 19 listopada 2014 r., którym nałożono na zobowiązaną spółkę [...] S.A. Oddział R. grzywnę w kwocie 50.000,00 zł i wezwano do jej uiszczenia na rachunek bankowy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w terminie do dnia 19 lutego 2015r. z informacją, że z chwilą doręczenia postanowienia na zobowiązanym ciąży również obowiązek uiszczenia opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w kwocie 68,00 zł (art. 64a § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) z jednoczesnym wezwaniem zobowiązanej spółki do wykonania obowiązku określonego w odpisie tytułu wykonawczego wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. dnia 11 września 2014 r. dotyczącego dokonania całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego w latach 2000-2001 odgałęzienia linii 15 kv Sandomierz- Gerlachów 3 na terenie działki nr ewid. [...] i [...] położonej przy ul. P. w S., gmina Sandomierz, w terminie do dnia 19 lutego 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego PINB w S. wydał na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. decyzję z 10 września 2013 r., którą po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie wybudowanego w latach 2000-2001 odgałęzienia linii 15 kV Sandomierz - Gerlachów 3 na terenie działki nr ewid. [...] i [...] położonych przy ulicy P. w S. (dawniej teren miejscowości Kamień Plebański gm. Dwikozy) - bez uprzedniego wymaganego prawem pozwolenia na budowę nakazał [...] S.A. Oddział R. w R. - jako inwestorowi budowy ww. linii dokonać całkowitej rozbiórki ww. obiektu z uwagi na brak możliwości doprowadzenia danego obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Od decyzji tej nie zostało złożone odwołanie. PINB w S. przesłał skarżącej spółce stosowne upomnienie z 18 października 2013.r. Zostało ono doręczone adresatowi w dniu 21 października 2013r. Wobec bezskuteczności upomnienia organ I instancji przesłał zobowiązanej [...] S.A. Oddział R. ul. 8-go Marca 8 w R. tytuł wykonawczy z dnia 6 grudnia 2013 r., który został doręczony w dniu 12 grudnia 2013r. [...] S.A. złożyła zarzuty z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. PINB w S. wydał postanowienie z 28 stycznia 2014 r., którym umorzył dotychczas prowadzone postępowanie z uwagi na fakt, że zarzut zobowiązanej spółki przekazany pismem Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 7 stycznia 2014 r. dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, to jest Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. - wskazany w odpisie tytułu wykonawczego z dnia 6 grudnia 2013 r. wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest uzasadniony. Wobec faktu dalszego niewykonywania decyzji PINB w S. przesłał spółce tytuł wykonawczy z 11 września 2014 r., który został doręczony w dniu 15 września 2014 r. Spółka złożyła zarzuty z dnia 22 września 2014r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. PINB w S. wydał postanowienie z 9 października 2014 r., którym postanowił uznać za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wniesiony przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie przepisu art. 122 § 1 ust. 1 tej ustawy tj .- niedoręczenie zobowiązanemu postanowienia o nałożeniu grzywny w związku z wystawionym odpisem tytułu wykonawczego z dnia 11 września 2014 r. Prowadząc dalsze postępowanie egzekucyjne organ I instancji wydał na podstawie przepisów art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie z dnia 19 listopada 2014 r., którym nałożył na zobowiązaną spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł. + opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. [...] S.A. Oddział R. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie, względnie o jego zmianę i orzeczenie grzywny w niższej kwocie. W zażaleniu wskazano, że na spółce ciążą ustawowe obowiązki wynikające z ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne sprowadzające się do zaopatrywania odbiorców w energię elektryczną w sposób ciągły, niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych (art. 4.1 ustawy), a z uwagi na charakter inwestycji objętej decyzją zachodzi bardzo wysokie prawdopodobieństwo, że nie uda się dotrzymać terminu rozbiórki wyznaczonego przez organ z przyczyn niezależnych od inwestora. Ponadto z technicznego punktu widzenia "wycięcie" odcinka linii (bo na takiej zasadzie miałaby się odbyć rozbiórka) nie może odbyć się bez wpływu na całą linię energetyczną L/03 Gerlachów – Sandomierz zasilającą ponad 100 gospodarstw, która stanie się bezużyteczna i przestanie spełniać swoją funkcję. Wskazano też, że zaprojektowany odcinek linii w miejsce rozebranego, jest linią kablową, co przy nadchodzących warunkach atmosferycznych związanych z obniżeniem temperatury rodzi wysokie ryzyko dalszego opóźnienia prac budowlanych z uwagi na techniczną niemożliwość umieszczenia kabla w ziemi. Spółka nie wykluczyła, że zakończy inwestycję w terminie i podejmie wszelkie w tym celu działania, natomiast uwzględnia ryzyko wskazane powyżej. Ponadto wskazała na dodatkowy problem, jaki może wyniknąć na etapie samej rozbiórki, a którego pewne sygnały już są dostrzegalne. Mianowicie, właściciel nieruchomości, na której ma być rozebrany odcinek linii, na dzień dzisiejszy nie wyraża zgody na wejście w teren, celem dokonania tej rozbiórki. Wyrażono pogląd, że zastosowana w niniejszej sprawie grzywna jest niezgodna z zasadą stosowania środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku, ponieważ grzywna w celu przymuszenia ma na celu spowodować wywarcie nacisku na zobowiązanego, który chcąc uchronić się od zapłaty grzywny - wykona nałożony na niego obowiązek. Zdaniem spółki, wobec okoliczności przytoczonych powyżej nie ulega wątpliwości, że dołożyła ona wszelkich starań aby obowiązek wykonać i nie uchyla się od niego. Brak wykonania obowiązku spowodowany jest względami proceduralnymi. Stąd też nałożenie grzywny nie ma i nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia motywującego zobowiązaną, nie zapewni efektywności egzekucji oraz jest zbyt uciążliwe dla zobowiązanej. Ponadto w zażaleniu poinformowano, że zobowiązana złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o odroczenie terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Rozpatrując wniesione zażalenie organ odwoławczy podniósł, że zobowiązana spółka jako inwestor wykonała samowolne roboty budowlane wykonując nową linię średniego napięcia (usytuowaną kilkanaście metrów obok przebiegu starej rozbieranej w trakcie budowy linii), między innymi na działkach nr ewid [...] i [...] przy ul. P. w S.. Linia energetyczna nie jest oczywiście budynkiem i do takiego obiektu nie znajduje zastosowania przepis art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczący wyłącznie rozbiórki budynków. Zdaniem organu nie ulega też wątpliwości, że decyzja nakazująca rozbiórkę doręczona została stronom, nie zostało złożone od niej odwołanie i dlatego podlega wykonaniu. Obowiązek rozbiórki nie został wykonany. Zasadnym jest zatem nałożenie na zobowiązaną spółkę grzywny celem przymuszenia z określeniem wysokości grzywny na podstawie przepisu art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem [...] Inspektora organ egzekucyjny prawidłowo naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68 zł, zgodnie z art. 64 a § 1 pkt 1 ww. ustawy. Ponadto, w ocenie Świętokrzyskiego Inspektora, organ I instancji prawidłowo uzasadnił zastosowanie w pierwszej kolejności środka egzekucyjnego w postaci grzywny jako środka mniej dolegliwego niż wykonanie zastępcze. Grzywna stwarza bowiem potencjalną możliwość zwrotu grzywny w przypadku wykonania obowiązku, natomiast w przypadku wykonania zastępczego nie istnieje możliwość zwrotu poniesionych kosztów. Organ odwoławczy zgodził się z wysokością grzywny przyjętą przez organ I instancji. Odnosząc się do treści zażalenia stwierdził, że argumenty w nim podniesione nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ w myśl przepisu art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopuszczalność egzekucji administracyjnej zachodzi, ponieważ decyzja nakazująca obowiązek jest w obrocie prawnym i podlega wykonaniu. Kwestie poruszone w zażaleniu sprowadzają się do możliwości technicznych wykonania obowiązku i nie mogą być badane w trybie zażaleniowym. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze [...] S.A. Oddział R. w R. wniosła o uchylenie postanowienia z 12 stycznia 2015 r. oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że [...] S.A. uchylała się od wykonania ciążącego na nim obowiązku dokonania rozbiórki; - art. 7 § 2 ww. ustawy poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że organy administracyjne dokonały wyboru środka bezpośrednio prowadzącego do realizacji i środka najmniej uciążliwego; - art. 120 § 2 ww. ustawy poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że nałożenie grzywny jest niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku; - art. 121 § 2 ww. ustawy w zakresie wymierzenia maksymalnej wysokości grzywny; - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia naruszającego przepisy prawa; - art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak szczegółowego uzasadnienia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jako najłagodniejszego środka egzekucyjnego i jej wysokości; - art. 7, 8 i 77 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, że wykonanie nałożonego obowiązku nie jest zależne tylko od woli [...] S.A. Oddział w R., lecz zarówno od przyczyn o charakterze prawnym jak i faktycznym. Wyjaśnił, że odcinek linii wchodzi w skład linii energetycznej L/03 Gerlachów-Sandomierz 2 zasilającej łącznie ponad 100 gospodarstw domowych znajdujących się na terenie Sandomierza - dzielnica Mokoszyn. Linia ta ma strukturę "naczyń połączonych", zaś usunięcie jednego z elementów ją tworzących uniemożliwia prawidłowe działanie pozostałych, co jest równoznaczne z pozbawieniem dopływu prądu do ponad 100 gospodarstw domowych do czasu doprowadzenia zasilania "inną trasą". Nadto, co stanowi największy problem w terminowym wykonaniu obowiązku, zmiana trasy wiąże się z wyznaczeniem i przeprowadzeniem nowej trasy, gdzie przebieg urządzeń wymaga zgody wszystkich właścicieli nieruchomości, przez które miałyby przebiegać linie. Wskazał, że jednym z priorytetowych obowiązków przedsiębiorstwa energetycznego wynikającym z ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, jest zaopatrywanie odbiorców w energię elektryczną w sposób ciągły, niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (art. 4.1). W tym celu zobowiązany musi utrzymywać należącą do niego infrastrukturę w prawidłowym i należytym stanie. Przepisy prawa pozwalają przedsiębiorstwu energetycznemu na odcięcie prądu jedynie w określonych przypadkach, jak w razie zaległości w opłatach, nielegalnego poboru czy zagrożenia życia. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie ma zastosowania, a wykonanie nałożonego obowiązku w zakreślonym terminie skutkowałoby niewykonaniem przez przedsiębiorstwo energetyczne kluczowych obowiązków nałożonych na nie przez prawo. Skarżący wskazał na chronologię zdarzeń, która ewidentnie pokazuje, że należycie podjął wszystkie kroki celem wykonania obowiązku nałożonego decyzją, zaś opóźnienie w jego realizacji jest wynikiem okoliczności niezależnych od zobowiązanego. Wyjaśnił, że jeszcze w sierpniu 2013 r. zlecił profesjonalnemu podmiotowi opracowanie dokumentacji projektowo - kosztorysowej związanej z budową nowego odcinka linii, pozyskanie niezbędnych praw do dysponowania nieruchomościami oraz uzyskanie wymaganych prawem decyzji administracyjnych, w tym pozwolenia na budowę . W styczniu 2014 r. zobowiązany uzyskał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaną przez Burmistrza Miasta Sandomierza, następnie wobec wynikłych trudności polegających na niemożności pozyskania zgody właściciela na posadowienie urządzeń oraz prowadzonych bezskutecznych rokowań w tym zakresie, zaszła konieczność uzyskania dostępu do działki nr [...] w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wniosek z dnia 30 marca 2014 r.). Wniosek inwestora został rozpatrzony pozytywnie prawomocną decyzją z dnia 13 października 2014 r. wydaną przez Starostę S., po uzyskaniu której inwestor wystąpił do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Spółka zaznaczyła, że gdyby nie problem utrudnionego dostępu do działki nr [...] (wokół którego działania toczyły się przez okres ponad siedmiu miesięcy), rozbiórka mogłaby zostać dokonana w terminie wskazanym przez organ. Natomiast brak pozwolenia na budowę nowego odcinka "blokował " działania mające na celu samą rozbiórkę. W dniu 10 lutego 2015 r. skarżącemu doręczona została decyzja Starosty Sandomierskiego pozwalająca na budowę linii elektronenergetycznej 15 kV mającej zastąpić urządzenie objęte nakazem rozbiórki oraz zaopatrzyć w prąd mieszkańców po usunięciu dotychczasowej linii. Decyzja nie jest prawomocna, co ze względów proceduralnych nie pozwala jeszcze na fizyczne rozpoczęcie robót. Niemniej jednak skarżący już teraz przygotowuje się do ogłoszenia przetargu na budowę nowej linii, a z uwagi na presję czasu rozważa też udzielenie zamówienia z wolnej ręki. Spółka wskazała, że nałożenie grzywny nie odniesie oczekiwanego rezultatu, ponieważ pomimo nawet wykonania nałożonego środka nie będzie w stanie dokonać rozbiórki w terminie wyznaczonym przez organ z przyczyn wskazanych powyżej. Niezasadna jest też, zdaniem skarżącego, wysokość wymierzonej grzywny w maksymalnej wysokości. Podkreślił, że brak jest celowości zastosowanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. środka egzekucyjnego w postaci grzywny w jej maksymalnej wysokości, gdyż dokonanie rozbiórki nie jest uzależnione od zobowiązanego. Sam fakt wykonania rozbiórki jest bardzo kosztowny, tym samym wysokość grzywny winna być znacznie niższa. W ocenie skarżącego grzywna została nałożona przedwcześnie, nadto bez należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu okoliczności sprawy, a poprzez przytoczenie jedynie podstaw możliwości jej zastosowania przez organ, wskazując, że jest "środkiem mniej dolegliwym". Zarzucił, że PINB posiadał wiedzę o tym, iż rozbiórka nie nastąpiła z przyczyn niezależnych od zobowiązanego, pomimo tego nałożył na zobowiązanego środek egzekucyjny, wzywając jednocześnie do wykonania rozbiórki wiedząc o niemożliwości jej wykonalności głównie z powodu trudności na poprowadzenie linii trasą zgodną z nowym projektem, a to z uwagi na brak zgody właściciela działki. W piśmie procesowym z 8 maja 2015r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego podnosząc, że obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego zrealizował i w związku z tym złożył do organu wniosek o umorzenie grzywny w celu przymuszenia. Pozytywne dla zobowiązanego rozstrzygnięcie tego wniosku skutkować będzie, w ocenie skarżącego, bezprzedmiotowością postępowania zainicjowanego przed Sądem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, zaś wniosek o zawieszenie postępowania pozostawił do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB w S. z 10 września 2013 r., którą nakazano dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego w latach 2000-2001 odgałęzienia linii 15 kV Sandomierz – Gerlachów 3 na terenie działek nr ewid. [...] i [...] położonych przy ul. P. w S.. Prowadzone postępowanie egzekucyjne, w ramach którego zapadło zaskarżone postanowienie, jest następstwem niewykonania przez zobowiązanego tego właśnie nakazu. Generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej ustawą, jest to, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponieważ zobowiązany, pomimo upomnienia, nie dokonał rozbiórki wskazanego wyżej obiektu, organ egzekucyjny nie tylko był uprawniony ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 10 września 2013 r. Jedynym sposobem uniknięcia dalszego prowadzenia egzekucji jest zastosowanie się przez zobowiązanego do objętego tytułem wykonawczym obowiązku. Nie ulega przy tym wątpliwości, że nakaz obciążający skarżącego w dniu podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie został wykonany zgodnie z treścią tytułu wykonawczego z 11 września 2014 r. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że zgodnie z art. 122 § 1 ustawy, zobowiązanemu doręczono zarówno odpis tytułu wykonawczego (w dniu 15 września 2014 r.) jak i postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia 19 listopada 2014 r. (w dniu 24 listopada 2014 r.), a wysokość grzywny, która w tym przypadku jest jednorazowa (art. 121 § 4), określona została w granicach wskazanych w art. 121 § 2 ustawy, a więc nie więcej niż 50.000 zł (zobowiązany jest osobą prawną). Doręczone zobowiązanej spółce postanowienie zawiera także wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 122 § 2 ustawy, a mianowicie: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Stwierdzić również należy, że organ we właściwy sposób uzasadnił wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny, co czyni chybionym zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Stosownie do art. 119 § 2 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym. Z kolei zgodnie z art. 7 § 2 ustawy organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b ustawy, organ miał do wyboru dwa środki: grzywnę w celu przymuszenia albo wykonanie zastępcze przewidziane w art. 127 ustawy, polegające na zleceniu innej osobie wykonania egzekwowanego obowiązku na koszt zobowiązanego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że zastosowanie w pierwszej kolejności środka egzekucyjnego w postaci grzywny, jako środka mniej dolegliwego niż wykonanie zastępcze, stwarza potencjalną możliwość zwrotu grzywny w przypadku wykonania obowiązku, natomiast w przypadku wykonania zastępczego nie istnieje możliwość zwrotu poniesionych kosztów. W myśl bowiem przepisów art. 125 i 126 ustawy, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego, a grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w znacznej części. Za zasadne Sąd uznał także nałożenie na zobowiązanego grzywny w maksymalnej przewidzianej art. 121 § 2 ustawy, wysokości. Zauważyć bowiem należy, iż stroną skarżącą jest spółka akcyjna o bardzo wysokim kapitale zakładowym (9 729 424 160,00 zł), działająca na rynku energetycznym, osiągająca dobre wyniki finansowe, co jednoznacznie wynika z witryny internetowej http://www.pgedystrybucja.pl. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę cel postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jakim jest doprowadzenie do realizacji ostatecznej decyzji z 10 września 2013 r., dotkliwość nałożonej grzywny może mieć miejsce jedynie w przypadku nałożenia jej w maksymalnej przewidzianej przez przepisy ustawy kwocie. Niezasadną jest podniesiona w skardze argumentacja wskazująca na to, że nałożenie grzywny w kwocie 50.000,00 zł nie odniesie zamierzonego rezultatu, albowiem spółka pomimo nawet wykonania nałożonego środka nie będzie w stanie dokonać rozbiórki w terminie wyznaczonym przez organ. Brak jest podstaw dla akceptacji stanowiska, iż grzywna nałożona w niższej kwocie byłaby bardziej skuteczna w zakresie wykonania nałożonego obowiązku, albowiem doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują na odmienną zależność – bardziej dotkliwy środek egzekucyjny przekłada się na szybsze wykonanie obowiązku. Odnosząc się do złożonego w piśmie z 8 maja 2015 r. wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku skarżącego o umorzenie przez PINB w S. grzywny w celu przymuszenia wyjaśnić należy, iż dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego sprawy na dzień wydania zaskarżonego aktu. Skoro objęte skargą postanowienie jest datowane na dzień 12 stycznia 2015 r., a, jak podnosi sam skarżący, zobowiązanie zostało wykonane w dniu 8 maja 2015 r. i w tym dniu złożono do organu wniosek o umorzenie grzywny, to okoliczności te nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności postanowienia i tym samym na wynik sprawy. Wyjaśnić również należy, że oddalenie skargi złożonej na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie koliduje z możliwością umorzenia tej grzywny przez organ egzekucyjny w razie ziszczenia się przesłanek z art. 125 § 1 ustawy. Zauważyć trzeba, iż skarga w głównej mierze opiera się na argumentach przemawiających za tym, iż strona skarżąca nie uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku i wskazuje czynności podjęte w celu jego wykonania. Okoliczności te pozostają jednak bez znaczenia prawnego w niniejszej sprawie, albowiem, jak wyżej wskazano, poza sporem pozostaje, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia obowiązek wynikający z decyzji z 10 września 2013 r. tj. nakaz całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego w latach 2000-2001 odgałęzienia linii 15 kV Sandomierz- Gerlachów na terenie działki nr ewid. [...] i [...] , nie został wykonany, a więc nałożenie grzywny w celu przymuszenia było w pełni zasadne. Skarżąca nie wykazała także, aby zachodziły przesłanki do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego, o jakich mowa w art. 56 § 1 i 59 § 1 ustawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło