II SA/Ke 247/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008r. sprawy ze skargi S. Ż. i M. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego T. G. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. II SA/Ke 247/07 UZASADNIENIE Ostateczną decyzją z dnia 15.09.1999r. nr [...] znak: [...] Wójt Gminy zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i S. małżonkom Ż pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce Nr 277 w K., oraz tą samą decyzją nałożył na inwestorów obowiązek rozbiórki starego budynku mieszkalnego w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia do użytku nowego budynku mieszkalnego. Pismem z dnia 1 sierpnia 2004r inwestorzy poinformowali organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obiektu na podstawie w/w decyzji o pozwoleniu na budowę. Pismem z dnia 6.10.2004r. S. i M. małżonkowie Ż., H. Ż. /matka S. Ż./ oraz L. B. / jego siostra/ wystąpili do Starosty z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z dnia 15.09.1999r. w części dotyczącej obowiązku rozbiórki starego budynku mieszkalnego, argumentując, iż w starym domu mieszka H. Ż. oraz L. B. wraz z rodziną. Decyzją z dnia 16.11.2004r. Starosta odmówił zmiany ostatecznej decyzji z uwagi na brak zgody wszystkich stron. Wojewoda decyzją z dnia 19.01.2005r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji złożyli M. i S. małżonkowie Ż. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt II [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż uchylone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, gdyż nie zapewniono wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa jest możliwa po uzyskaniu zgody wszystkich stron postępowania administracyjnego. Nadto L. B. nie miała interesu prawnego do występowania z wnioskiem z dnia 16.10.2004r. w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej z dnia 15.09.1999r., gdyż nie jest właścicielką nieruchomości, na której usytuowany jest budynek ani nieruchomości bezpośrednio z nią sąsiadującej. Rozpoznając ponownie sprawę Starosta pismem z dnia 25.08.2006r. zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji Wójta Gminy z dnia 15.09.1999r, a następnie pismem z dnia 18 września 2006r. powołując treść przepisu art.155 kpa zwrócił się do wszystkich stron postępowania o przedłożenie do dnia 10.10.2006r. zgody na zmianę ostatecznej decyzji z dnia 15.09.1999r w części dot. odstąpienia od obowiązku rozbiórki informując, że nieprzedłożenie zgody stron na piśmie we wskazanym terminie będzie traktowane jako brak tej zgody /k.-kI-28 akt adm./. Natomiast pismem z dnia 12.10.2006r. poinformował L. B., że w przedmiotowej sprawie nie przysługują jej prawa strony. Kolejną decyzją z dnia 23.10.2006r. Starosta ponownie odmówił zmiany, w trybie art. 155 kpa ostatecznej decyzji z dnia 15.09.1999r. wskazując, że żadna ze stron nie wyraziła zgody na zmianę w/w decyzji, a ponadto K. Ż. wniósł o dokonanie rozbiórki starego domu mieszkalnego. Tę decyzję Wojewoda w trybie odwoławczym decyzją z dnia 14.12.2006r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując w uzasadnieniu, że organ I instancji nie dochował przewidzianej przepisami prawa formy zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem L. B. z dnia 6.10.2004r. tj. nie wydał postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Starosta postanowieniem z dnia 3.01.2007r. odmówił L. B. prawa uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym wywołanym na skutek wniosku z dnia 6.10.2004r. w sprawie zmiany decyzji z dnia 15.09.1999r., a następnie decyzją nr 36/2007 z dnia 15.01.2007r. odmówił w trybie art. 155 kpa uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia 15.09.1999r. w części dotyczącej obowiązku rozbiórki starego budynku mieszkalnego z uwagi na brak zgody wszystkich stron. W odwołaniu od powyższej decyzji S. Ż. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podnosząc, iż rozbiórka starego domu pozbawi jego siostrę L. B. wraz i jej rodzinę lokalu mieszkalnego. W trakcie postępowania odwoławczego K. Ż. wniósł kolejne pismo, w którym opisał konflikt pomiędzy nim a bratem S. Z. i nie wyrażał zgody za zmianę ostatecznej decyzji. Decyzją z dnia 26.02.2007 r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 15.01.2007r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i wskazał, iż zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na podstawie której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgoda stron nie może być dorozumiana ani domniemana. W przedmiotowej sprawie żadna ze stron nie wyraziła zgody, mimo wezwania stron przez organ administracyjny pismem z dnia 18.09.2006r. Dodatkowo K. Ż. żąda rozbiórki starego domu. Zgoda stron stanowi wstępny i konieczny warunek do weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie art. 155 kpa. W razie jej braku nie ma potrzeby prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Podkreślił, że obowiązek rozbiórki starego domu zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę podyktowany był wymaganiami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej inwestycji, opartej na treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], ustalenia którego nie dopuszczały realizacji budynków mieszkalnych w drugiej i dalszych liniach zabudowy. Zmiana ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę doprowadziłaby do niezgodności projektu zagospodarowania terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i S. małżonkowie Ż. podnosząc, że wyburzenie przedmiotowego domu mieszkalnego pozbawi siostrę i jej rodzinę miejsca zamieszkania, a ponadto nie mogą o losie jego siostry decydować sąsiedzi. Skarżący stwierdzili, że na posesji byłoby nawet lepiej bez tego domu, ale wtedy siostra skarżącego nie miałaby gdzie mieszkać. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. W przedmiotowej sprawie organy administracyjne odmówiły uchylenia, w trybie art. 155 kpa, ostatecznej decyzji z dnia 15.09.1999r. Wójta Gminy zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej skarżącym pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce Nr 277 w K., w części w jakiej decyzja ta nakładała na inwestorów obowiązek rozbiórki starego budynku mieszkalnego w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia do użytkowania nowego budynku mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 kpa wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z powyższego wynika, iż przedmiotem postępowania przewidzianego zacytowanym przepisem jest zbadanie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, wówczas może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. W pierwszej kolejności zgoda stron postępowania jest koniecznym warunkiem, dającym możliwość organowi uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie przewidzianym przepisem art. 155 kpa. Zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania art. 155 kpa. Stanowisko doktryny i orzecznictwa jest w tej kwestii jednolite. Przy czym zgoda stron nie może być dorozumiana ani domniemana, lecz musi być wyraźnie oświadczona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.03.2002r. IV SA 1305/00). W niniejszej sprawie organ I instancji pismem z dnia 18.09.2006r. poinformował wszystkie strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zmiany przedmiotowej decyzji z dnia 15.09.1999r. Wójta Gminy oraz zwrócił się do stron o pisemne wyrażenie zgody na zmianę przedmiotowej decyzji w części dotyczącej uchylenia obowiązku rozbiórki starego domu. Równocześnie w piśmie tym zastrzegł, że zgoda na piśmie powinna zostać przedstawiona organowi do dnia 10.10.2006r. natomiast nieprzedłużenie zgody we wskazanym terminie zostanie przez organ potraktowane jako jej brak. W wyznaczonym przez Starostę terminie żadna ze stron, czyli K. Ż., M. Ż., A. O., W. Ż. oraz B. M. nie wyraziła w żadnej formie zgody na uchylenie obowiązku dokonania rozbiórki starego budynku mieszkalnego. Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały, że brak zgody stron jest podstawą odmowy uchylenia w trybie art. 155 kpa. obowiązku rozbiórki starego domu mieszkalnego, nałożonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Na marginesie zauważyć jeszcze tylko należy, a co wynika z całości akt administracyjnych, a także pism skarżącego i jego brata K. Ż. kierowanych do sądu, że przy tak głębokich, rodzinnych nieporozumieniach między nimi, pozytywne załatwienie wniosku o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art.155 kpa, gdzie jedną z przesłanek jest zgoda wszystkich stron skazane było na niepowodzenie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.z 2002r. nr 153, poz.153 ze zm./ oddalił skargę. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej oparte zostało na podstawie art. 250 tej samej ustawy w zw. z § 20 i 18 ust. 1 pkt 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm./.