II SA/Ke 248/12
WyrokWSA w Kielcach2012-06-13
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów, opierając się na opinii biegłego i danych technicznych, gdy ewidencja prowadzona przez stronę była niewiarygodna?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów, opierając się na opinii biegłego i danych technicznych, gdy ewidencja prowadzona przez stronę była niewiarygodna. Sąd uznał, że ustalenia organów były zgodne z prawem, ponieważ dane przedstawione przez stronę nasuwały zastrzeżenia, a opinia biegłego została sporządzona rzetelnie i na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, uwzględniając różne źródła informacji.Stan faktyczny
Spółka A. została zobowiązana do zapłaty zaległej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów za II półrocze 2009 r. w kwocie 143.666,56 zł. Organy ustaliły, że spółka zaniżyła ilość składowanych odpadów w złożonym wykazie. Podstawą ustaleń były wyniki kontroli WIOŚ oraz opinia biegłego, które wykazały istotne rozbieżności między faktyczną a zadeklarowaną ilością odpadów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów KPA i Prawa ochrony środowiska, kwestionując sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi "..." M. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.
Decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [..] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [..], określającą dla A. M. sp. j. z siedziba w K. (dalej spółka A.) zobowiązanie z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za II półrocze 2009 r. w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego w dniu 3 lutego 2010 r. w kwocie 143.666,56 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że w dniach 16-18, 21, 23, 29 – 30 grudnia 2009 r. oraz 6 stycznia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) przeprowadził kontrolę na składowisku odpadów w S., gm. S. zarządzanym przez spółkę A. Dokonane czynności wykazały nieprawidłowości w naliczaniu i uiszczaniu opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów. Z ustaleń kontrolnych wynikało, że łączna masa odpadów zdeponowanych na składowisku wynosiła 2205,09 Mg, a spółka A. w przedłożonym wykazie dotyczącym II półrocza podała masę 616,13 Mg. Na podstawie danych przekazanych przez WIOŚ organ I instancji ustalił, że A. w II półroczu 2009r. prowadził ewidencję odpadów w postaci rejestrów, na podstawie których wykazywał ilość składowanych odpadów. Wyniki kontroli WIOŚ podważyły wiarygodność prowadzonej ewidencji. Z analizy danych przedłożonych przez WIOŚ wynika, że wystąpiła różnica między faktyczną ilością zdeponowanych odpadów na składowisku a ilością ujawnioną w ewidencji. WIOŚ ustalił, że całkowita masa odpadów wwiezionych na teren składowiska w S. wynosiła 2.996,17 Mg w tym masa odpadów wytworzonych w wyniku mechanicznej obróbki odpadów 1.226,61 Mg. W związku z tym odpady o kodzie: 20 03 01, od których winna być uiszczona oplata stanowiły masę 1.302,09 Mg (2996,17 Mg – 1226,61 Mg – 457,47 Mg – 10,00 Mg), przy czym jak wynika z ustaleń WIOŚ z masy odpadów 1226,61 Mg odpady o masie 303,61 Mg poddano odzyskowi w bieżącej eksploatacji składowiska odpadów oraz przekazano do odzysku innym podmiotom. Masa odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzona w wyniku sortowania wyniosła 893 Mg i podlegała składowaniu. Ponadto A. składował odpady o kodzie 19 08 02 w ilości 10 Mg. oraz zmagazynował na terenie składowiska w ilości 457,47 Mg. Dodatkowo, celem weryfikacji stanowiska strony co do ilości i rodzaju odpadów przekazywanych przez A. w 2009r. na składowiska odpadów w [...], pozyskano informacje od zarządzających w/w składowiskami dotyczące ilości odpadów przekazanych przez A., z których wynika, że łączna masa przekazanych przez A. odpadów na ww. składowiska wynosi ok. 9.000 Mg, co podważyło wiarygodność wyjaśnień A., że masa przekazanych odpadów wynosiła ok. 11.500 Mg.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego w sprawie ustalenia ilości składowanych odpadów w I i II półroczu 2009r. przez A. Biegły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy opracował opinię, w wyniku której ustalono, że A. przyjął na składowisko odpady w łącznej ilości 2.996,17 Mg z czego:
- składowano 1.524,87 Mg odpadów o kodzie: 20 03 01, niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne,
- składowano 1,25 Mg odpadów o kodzie: 19 08 01 skratki,
- składowano 461,70 Mg, odpadów o kodzie: 19 12 12 inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11,
- wytworzono łącznie 764,85 Mg odpadów w wyniku sortowania odpadów,
- poddano odzyskowi 303,15 Mg odpadów w bieżącej eksploatacji składowiska odpadów oraz przekazano do odzysku innym podmiotom.
Biegły wykorzystał przy tym dane wynikające z dokumentów urzędowych, bo taki walor, zdaniem Marszałka, mają ustalenia WIOŚ. Organ I instancji sporządził – na podstawie opinii biegłego i ustaleń WIOŚ – tabelę, stanowiącą załącznik nr 1 do decyzji, która ilustruje dane co do rodzaju i ilości odpadów którymi gospodarował A. w II półroczu 2009r.
W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe organ I instancji ustalił, że objęte wykazem złożonym w dniu 2 lutego 2010 r. rodzaje i ilości odpadów zostały zaniżone względem faktycznie składowanych w tym okresie. A. wykazał bowiem odpady o łącznej masie 616,13 Mg, podczas gdy z postępowania wyjaśniającego wynika, że stanowiły one masę 2205,09 Mg. W rezultacie, dokonując samoobliczenia opłat z tytułu korzystania ze środowiska, A. winien uiścić kwotę 185.608,30 zł, a nie jak obliczył 41.942,00 zł. Jednostkowe stawki opłat za umieszczenie odpadów na składowisku, zostały bowiem określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14.10.2008r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. nr 196, poz. 1217), przez co po zaliczeniu na poczet wymierzonej opłaty wniesionej w 2009r. opłaty w wysokości 41.941,74 zł, ustalono różnicę w kwocie 143.666,56 zł.
Mając na uwadze powyższe Marszałek Województwa decyzją z dnia [..] określił dla A. wysokość zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za II półrocze 2009r. w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego w dniu 3 lutego 2010 w kwocie 143.666,56 zł. Ponadto organ I instancji zobowiązał stronę do: naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w zapłacie opłat wskazując, że termin płatności należnej opłaty przypada na dzień 31.01.2010r., a także do wpłaty należnych kwot, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W podstawie prawnej powołano art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm.), art. 21 § 3, art. 53 § 3 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.
W odwołaniu od ww. decyzji A. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, 8, 75, 77, 79 i 80 k.p.a. – poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na stanowisku WIOŚ oraz opinii biegłego, sporządzonej w oparciu i przy uwzględnieniu jedynie dokumentów i ustaleń WIOŚ oraz zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego przy uwzględnieniu wszelkich dokumentów, w tym umowy wiążącej spółkę z właścicielem składowiska w S., nie wyłączając wizji lokalnej przeprowadzonej przez biegłego. Strona wskazała również na naruszenie art. 288 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niedokonanie "ustaleń własnych" w zakresie funkcjonowania składowiska odpadów i sortowni odpadów w S. oraz finalne ich pominięcie – pomimo, że zawarte były w pismach A. z dnia 29.03.2010r. i z dnia 8.06.2010r. Strona wskazała ponadto, że organ I instancji naruszył art. 23 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie za podstawę oszacowania § 4 tego przepisu i brak wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierowano się uznając niniejszy przypadek za szczególny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzieliło w całości przedstawione w tym rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i podstawę prawną. Dodatkowo wskazano, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było dokonać ustaleń w oparciu o pomiary dokonane przez organ administracji, gdyż takie w II półroczu 2009r. nie były wykonywane. Kolegium, kwestionując wiarygodność ewidencji prowadzonej przez A., stwierdziło, że jest ona niekompletna oraz zawiera liczne rozbieżności – których w toku postępowania strona nie wyjaśniła. Z tego też względu za podstawę ustaleń prawidłowo uznano dane techniczne i technologiczne – zgodnie z dyspozycją art. 288 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Odnosząc się do opinii sporządzonej przez biegłego Kolegium podkreśliło, że do jej opracowania wykorzystano dane wynikające z dokumentów urzędowych, gdyż taki walor mają ustalenia WIOŚ. Organ wskazał ponadto, że ilość odpadów złożonych na składowisku w II półroczu 2009r., deklarowana przez A., zawarta jest w Tabeli nr 2 do opinii. Ilość ta została wykazana na podstawie danych przesłanych przez A. do organu I instancji. Natomiast ilość odpadów złożonych przez stronę na składowisku odpadów w 2009r. została ustalona przez organ I instancji na podstawie ewidencji odpadów prowadzonej przez A., obejmującej "Ewidencję wjazdów", "Ewidencję wjazdów samochodów A. na sortownię celem ich przesortowania", "Ewidencję wywozu odpadów po sortowaniu (balastu i surowców wtórnych)"; zbiorczego zestawienia ilości odpadów przesłanego przez WIOŚ; ilości odpadów w magazynie (odpady o kodzie 20 03 01 - przeznaczone do sortowania) w ilości 457,47 Mg; złożonych na składowisku o kodzie 19 12 12.
Na podstawie powyższych danych biegły na str. 5 i 6 opinii szczegółowo przedstawił ilości zgromadzonych odpadów o kodzie 19 12 12 i 20 03 01. Następnie biegły w tabeli nr 4 do opinii wyliczył różnicę w ilości składowanych odpadów na składowisku w I i II półroczu 2009r. pomiędzy ustaleniami organu I instancji, a wykazanymi przez A. Z kolei w tabeli nr 5 dokonano wyliczenia opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku dla ilości odpadów stanowiących różnicę w ilości składowanych odpadów na składowisku odpadów w I i II półroczu 2009r. pomiędzy ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji a wykazanymi przez A. Opłaty te biegły wyliczył przyjmując jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisko według Załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.10.2008r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska. Dodatkowo biegły w piśmie z dnia 19.10.2011r. wskazał, że przy obliczaniu ilości składowanych odpadów w I i II półroczu 2009r. przez A. uwzględnił wszystkie materiały dowodowe przekazane mu przez organ I instancji, w szczególności dokumenty źródłowe w postaci: dokumentacji w zakresie ewidencji odpadów prowadzoną na własne potrzeby przez A., to jest "Ewidencji wjazdów", "Ewidencji wjazdów samochodów firmy A. na sortownię celem ich przesortowania", "Ewidencji wywozu odpadów po sortowni (balastu i surowców wtórnych)", jak również Kart ewidencji odpadów oraz Kart przekazania odpadu otrzymanych od WIOŚ oraz A. (pismo z 29.03.2010r.). W ocenie autora opinii opłaty naliczone za umieszczenie odpadów na składowisku odpadów w II półroczu 2009r., obejmujące różnicę w ilości składowanych odpadów na składowisku w II półroczu między ustaleniami organu I instancji a wykazanymi przez Spółkę A. są prawidłowe – co zostało przedstawione w tabeli nr 5. Dodatkowo w piśmie z dnia 22.12.2011r. biegły, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że nie mają one wpływu na wysokość obliczonej w zaskarżonej decyzji opłaty za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2009r. Dokonując oceny sporządzonej w niniejszej sprawie opinii Kolegium uznało ją za fachową i rzetelną, wskazując że została sporządzona na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego.
Ustosunkowując się do wniosku A. o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej złożonego ze względu na brak poprzedzenia sporządzenia opinii wizją biegłego na składowisku odpadów w celu dokonania pomiarów w przedmiocie ilości odpadów o kodzie 19 12 09 Minerały (np. piasek, kamienie), wykorzystanych do budowy obwałowań składowiska, organ uznał to żądanie za bezzasadne, ponieważ za gospodarowanie odpadem o kodzie 19 12 09 Minerały (np. piasek, kamienie), nie jest naliczana opłata za korzystanie ze środowiska. Ponadto oględziny przedstawiające stan składowiska odpadów w maju 2011r., w sytuacji gdy przedmiotem postępowania było ustalenie rodzajów i ilości odpadów, którymi gospodarował A. na składowisku odpadów w S. w 2009r., nie miały istotnego znaczenia dla sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 79 oraz art. 80 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób naruszający obowiązujące prawu, opierając zaskarżoną decyzję jedynie na stanowisku WIOŚ i zaniechaniu przeprowadzenia dogłębnego zbadania sprawy i przeprowadzenia postępowania dowodowego przy uwzględnieniu wszelkich dokumentów, w tym umowy wiążącej A. z właścicielem składowiska w S. oraz opinii sprawdzającej nowego biegłego sporządzonej po przeprowadzeniu wizji lokalnej;
2. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego – w szczególności poprzez ograniczenie się jedynie do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska Kolegium;
3. art. 288 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez niedokonanie "ustaleń własnych" w zakresie funkcjonowania składowiska odpadów i sortowni odpadów w S. oraz finalne ich pominięcie, pomimo że zawarte były w pismach A. z dnia 29.03.2010r. i z dnia 8.06.2010r.;
4. art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez zaakceptowanie przyjętego przez organ I instancji oszacowania należności A. z powołaniem się na "szczególnie uzasadniony przypadek", bez wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierował się organ uznając niniejszy przypadek za szczególny.
Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W załączeniu przedstawiono "Opinię na temat ustalenia faktycznej ilości i rodzaju odpadów składowanych na składowisku w S.", sporządzoną przez biegłego ds. ocen oddziaływania na środowisko.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia opłat należnych za korzystanie ze środowiska polegające na składowaniu odpadów w okresie II półrocza 2009 r. Problematykę tę regulują przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, przytaczanej dalej jako Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. Nr 25/08 poz. 150 ze zm.). Ustawa ta w art. 273 ust. 1 pkt. 4 przewiduje, że opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona miedzy innymi za składowanie odpadów. Wysokość należnej za takie korzystanie opłaty ustala podmiot korzystający ze środowiska we własnym zakresie według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce i wnosi na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (art. 284 ust. 1 i 285 Prawa ochrony środowiska). Równocześnie podmiot korzystający ze środowiska przedkłada wykaz zawierający informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości tych opłat (art. 286 w/w ustawy). Jeżeli jednak informacje lub dane zamieszczone w tym wykazie dotyczące zakresu korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat nasuwają zastrzeżenia, to marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Wskazane własne ustalenia marszałka zostały zdefiniowane w art. 288 ust. 2 jako takie, które są dokonywane na podstawie: 1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat; 2) innych danych technicznych i technologicznych.
Z wykładni przytoczonych przepisów wynikają zasady stosowania wskazanych środków dowodowych, w oparciu o które marszałek województwa dokonuje ustaleń będących podstawą wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska. W art. 288 ust. 1 pkt. 2 ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub" będącym przejawem alternatywy, która nakazuje stosować jedne lub drugie środki dowodowe, określone w tym przepisie, ale nigdy oba naraz (K. Grusiecki Komentarz LEX do art. 288 ustawy – Prawo ochrony środowiska. t. 6). W razie oparcia się przez marszałka województwa na ustaleniach własnych, konieczne jest jednoczesne uwzględnianie w ramach prowadzonego postępowania zarówno wyników pomiarów dokonanych przez organ administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska, jak i innych danych technicznych i technologicznych (ibidem t. 6). Jednak warunkiem wstępnym otwierającym możliwość dokonywania takich ustaleń jest wcześniejsze stwierdzenie, że informacje i dane zamieszczone w w/w wykazie przez korzystającego ze środowiska nasuwają zastrzeżenia. To ustalenie nie jest już jednak obwarowane określonymi w art. 288 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt. 1) i 2) rygorami dotyczącymi sposobu dokonywania ustaleń przez marszałka województwa. Oznacza to, że takie ustalenie może być poczynione według ogólnych reguł dowodowych zawartych w kodeksie postępowania dowodowego, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).
Z kolei według art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. Jednym z przepisów Ordynacji podatkowej, który miał w sprawie zastosowanie był art. 23, który w paragrafie 3 określa metody oszacowania podstawy wymierzanych opłat, a w paragrafie 4 przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania.
Oceniając zastosowanie przez organy administracji przytoczonych wyżej przepisów, Sąd stwierdził, że nie zostały one naruszone w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie można mieć w szczególności wątpliwości co do tego, że dane i informacje zamieszczone w wykazie przedłożonym przez spółkę A. w dniu 3 lutego 2010 r., zawierającym informacje o składowanych odpadach oraz o wysokości należnych opłat za II półrocze 2009 r. nasuwały zastrzeżenia. Przekonują o tym wyniki kontroli przeprowadzonej na składowisku odpadów w S. zarządzanym przez spółkę A., a także opinia biegłego sądowego z zakresu między innymi ochrony środowiska sporządzona na zlecenie organu I instancji. Biegły w swej opinii uwzględnił wszystkie dostępne informacje i dokumenty, w tym również dokumentację w zakresie ewidencji odpadów prowadzoną na własne potrzeby przez spółkę A. Wykazane przez niego bardzo istotne różnice w ilości składowanych odpadów, zwłaszcza w ilości niesegregowanych odpadów komunalnych, nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że ilości tych odpadów podane w wykazie spółki A. nasuwają zastrzeżenia.
Stwierdzenie istnienia tych zastrzeżeń zaktualizowało konieczność szczegółowego wyliczenia wysokości opłaty stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu. W tym celu stosownie do treści art. 288 ust. 2 Prawa ochrony środowiska organy administracji oceniły, czy i jakie ze wskazanych w art. 288 ust. 2 środków dowodowych mogą być w sprawie wykorzystane. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości stwierdzenie organu, że w okolicznościach sprawy nie można było dokonać ustaleń w oparciu o pomiary dokonane przez organy administracji, gdyż takie nie były wykonywane w II półroczu 2009 r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że za pomiary takie nie można było uznać tych, które wykonał Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w ramach kontroli przeprowadzonej w dniach16-18, 21, 23, 29 – 30 grudnia 2009 r. oraz 6 stycznia 2010 r. Tamta kontrola bowiem, a więc i dokonane w jej ramach pomiary, nie mogą stanowić pomiarów, o jakich mowa w art. 288 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, skoro kontrola ta jest alternatywnym wobec ustaleń własnych marszałka województwa środkiem dowodowym przewidzianym w art. 288 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Mają również rację organy administracji, o ile uznają za niewiarygodną, a przez to nie mogącą być podstawą ustaleń własnych marszałka województwa, ewidencję prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska, a więc przez spółkę A. Jak bowiem wynika z opinii biegłego, dokumentacja ewidencji odpadów prowadzona na własne potrzeby przez spółkę A., jest niekompletna, a zapisy w posiadanych kartach ewidencji nie są zgodne z zapisami w kartach przekazania odpadu. W konsekwencji Marszałek Województwa zasadnie dokonał własnych ustaleń w przedmiocie ilości odpadów na podstawie innych danych technicznych i technologicznych. Pojęcia danych technicznych i technologicznych mają bardzo szeroki zakres znaczeniowy i w praktyce mogą do nich być zakwalifikowane różne środki dowodowe. Do wyciągnięcia wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego bardzo często potrzebna jest specjalistyczna wiedza techniczna. Dlatego zasadnie organ administracji I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego, która w okolicznościach sprawy powinna być zakwalifikowana jako swoiste dane techniczne i technologiczne, tyle że o charakterze przetworzonym (ibidem t. 6).
Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego wynika, że wbrew zarzutom skargi nie została ona oparta wyłącznie na ustaleniach WIOŚ zawartych w protokole z kontroli. Na stronie 4 opinii biegły stwierdził bowiem, że do ustalenia ilości odpadów złożonych na składowisku odpadów przez spółkę A. w 2009 r. wykorzystano również ustalenia Urzędu Marszałkowskiego dokonane na podstawie prowadzonej przez spółkę A. na własne potrzeby dokumentacji obejmującej "Ewidencję wjazdów", "Ewidencję wjazdów samochodów firmy A. na sortownię celem przesortowania" i "Ewidencję wywozu odpadów po sortowaniu (balastu i surowców wtórnych)". W dalszej części swej opinii biegły wskazał szczegółowo na podstawie jakich dokumentów ustalił ilości odpadów złożonych na składowisku w 2009 r. według spółki A. oraz według ustaleń Urzędu Marszałkowskiego. Następnie porównał te dwie wielkości i obliczył opłatę za umieszczenie odpadów na składowisku przyjmując zgodnie z art. 285 Prawa ochrony środowiska jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku według Załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska ()Dz. U. Nr 196 poz. 1217). Biegły skontrolował też i zweryfikował ilość tzw. przysypki do wykonania warstwy izolacyjnej na składowisku (str. 7 i 8 opinii), kwestionując poczynione w tym zakresie przez WIOŚ ustalenia. W rezultacie wskazał, że ilość przedmiotowej przesypki powinna być odnoszona do grubości składowanych odpadów – zgodnie z § 16a ust. 7 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 26.02.2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. z 2009r. nr 39, poz. 320) – nie zaś do ilości odpadów umieszczonych na składowisku. Tym samym brak podstaw aby uznać, że biegły oparł się w sposób bezkrytyczny wyłącznie na poczynionych przez ten organ ustaleniach. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że przedmiotowa opinia została sporządzona w sposób rzetelny, fachowy i całościowy, jest spójna oraz logiczna, w związku z czym organy obu instancji prawidłowo orzekły na jej podstawie. Z tego też względu, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie zachodziła potrzeba zlecenia sporządzenia opinii uzupełniającej. Jak słusznie podniosło Kolegium niecelowe było także przeprowadzenie oględzin składowiska, jako że – wobec znacznego upływu czasu – czynności te nie byłyby miarodajne dla ustalenia rodzajów i ilości odpadów, którymi gospodarował A. na składowisku odpadów w S. w 2009r.
Odnosząc się do załączonej do skargi "Opinii na temat ustalenia faktycznej ilości i rodzaju odpadów składowanych na składowisku w S.", autorstwa biegłego ds. ocen oddziaływania na środowisko, wskazać należy, że została ona sporządzona w dniu 15.02.2012r. – co uniemożliwia ustosunkowanie się do tej opinii. Kontrolując legalność rozstrzygnięcia organu II instancji Sąd bierze bowiem pod uwagę stan faktyczny i prawny zaistniały w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tymczasem Kolegium, orzekając w niniejszej sprawie w dniu 23.01.2012r., nie mogło odnieść się do przedstawionej przez stronę opinii, gdyż nie była wówczas wydana. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że stanowisko rzeczoznawców i innych ekspertów przedstawionych na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18.12.2007r., sygn. akt: II SA/Bd 807/07, LEX nr 491844). Należy również zwrócić uwagę na użyte w tej opinii określenie o "dokonaniu próby ustalenia stanu faktycznego", wskazujące na brak jednoznaczności poczynionych w niej ustaleń.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi o braku wyjaśnienia przez Kolegium, dlaczego w niniejszej sprawie dokonano oszacowania należności A. z powołaniem się na "szczególnie uzasadniony przypadek", określony w art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić stronie, że regulacja ta odnosi wskazane pojęcie do sytuacji, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3 tego przepisu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że takie właśnie okoliczności zaistniały w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w której – z uwagi na specyfikę prowadzonej działalności polegającej na prowadzeniu składowiska odpadów – nie sposób było użyć metody porównawczej wewnętrznej, porównawczej zewnętrznej, remanentowej, produkcyjnej, kosztowej, czy też udziału dochodu w obrocie.
Reasumując stwierdzić trzeba, że – wbrew formułowanym w skardze zarzutom – organy orzekające zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że, pomimo podnoszonych przez A. wątpliwości w tym zakresie, organ odwoławczy umotywował swoje stanowisko, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i przedstawionych rozważań prawnych, w uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło