II SA/Ke 249/14

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 30 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] znak: [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami i zatrzymania prawa jazdy postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 31.III.2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami i zatrzymania prawa jazdy. W dniu 25.IV.2014 r. skarżący złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał w formularzu, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i ośmioletnim synem. Skarżący cierpi na chorobę afektywną dwubiegunową, co potwierdza zaświadczenie lekarskie, pobiera świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 300 zł miesięcznie. Jego żona osiąga z działalności gospodarczej miesięczny dochód w wysokości 3000 zł. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 150 m². Skarżący podał, że spłaca kredyt mieszkaniowy w miesięcznych ratach po 700 zł, ponosi koszty utrzymania domu w wysokości 800 zł oraz wydaje na zakup leków 300 zł miesięcznie. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.poz.270), przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawca i jego rodzina utrzymują ze świadczenia rehabilitacyjnego i dochodów z działalności gospodarczej jego żony. Skarżący nie pozostaje zatem w aż tak trudniej sytuacji, która uniemożliwiałaby uiszczenie kwoty 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przy stałych miesięcznych dochodach wnioskodawca jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania. Okoliczność, że skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Udzielenie kredytu mieszkaniowego musiała poprzedzać pozytywna analiza sytuacji finansowej strony w zakresie możliwości spłaty pożyczonej kwoty. Przy tym spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na niej prywatne zobowiązania kredytowe, a żąda by koszty sądowe pokrywał za nią Skarb Państwa. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca korzystał z usług dwóch różnych adwokatów z wyboru zarówno we wcześniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym sygn. akt II SA/Ke 652/11 jak i w postępowaniu administracyjnym. Okoliczności te świadczą o tym, że wnioskodawcę stać na poniesienie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.