II SA/Ke 25/21
WyrokWSA w Kielcach2021-02-25
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Pędzwilk-Moskal, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązki dotyczące chodników przylegających do nieruchomości, które nie stanowią ich własności, oraz czy może ograniczać zakres mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej obowiązku uprzątania chodników przylegających do nieruchomości, uznając, że wykracza ona poza delegację ustawową i powiela regulacje ustawowe w sposób niedopuszczalny. Ponadto, sąd uznał za nieważne przepisy ograniczające mycie i naprawę pojazdów do określonych części lub rodzaju napraw, stwierdzając przekroczenie delegacji ustawowej i ingerencję w prawa podmiotowe. Sąd oddalił skargę w części dotyczącej sposobu składania uprzątniętego śniegu, lodu i błota, uznając te regulacje za mieszczące się w granicach upoważnienia ustawowego.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Radkowie zmieniającą regulamin utrzymania czystości i porządku. Skarżący zarzucił, że uchwała narusza prawo poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku uprzątania chodników przylegających do nieruchomości, które nie są ich własnością, oraz poprzez ograniczenie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami. Rada Gminy wniosła o umorzenie postępowania, wskazując na uchylenie zaskarżonej uchwały nowszą uchwałą.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie § 4 ust. 2 pkt 1 w części dotyczącej słów "oraz z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości" oraz § 4 ust. 3 pkt 2, 3, 4, 5. W pozostałej części skarga została oddalona.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędzwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włoszczowie na uchwałę Rady Gminy w Radkowie z dnia 9 maja 2018 r. nr XXXIII/205/2018 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. stwierdza nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie: - § 4 ust. 2 pkt 1 w części dotyczącej słów "oraz z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości", - § 4 ust. 3 pkt 2, 3, 4, 5; II. oddala skargę w pozostałej części.
W dniu 9 maja 2018 r. Rada Gminy w Radkowie, działając m. in. na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r. poz. 1289 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podjęła uchwałę nr XXXIII/205/2018 w sprawie zmiany uchwały własnej nr XXVII/163/2017 z dnia 4 października 2017 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Radków. W § 1 tego aktu postanowiono, że zmianie ulega załącznik Nr 1 do ww. uchwały nr XXVII/163/2017 z dnia 4 października 2017 r. i otrzymuje brzmienie jak w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały. W § 4 tego załącznika – nowouchwalonego regulaminu wskazano m.in., że:
- 2. Właściciele nieruchomości w zakresie uprzątania błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, są zobowiązani do:
1) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego oraz z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości oraz składanie uprzątniętego błota, śniegu, lodu i piasku na skraju chodnika lub obok szosy tak, aby nie sprawiały trudności w ruchu pieszym i kołowym,
- 3. Właściciele nieruchomości w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi mają obowiązek stosować się do następujących zasad:
2) mycie dotyczyć będzie wyłącznie nadwozia samochodu,
3) naprawa pojazdów samochodowych dotyczyć będzie drobnych napraw (np. wymiana kół, świec zapłonowych, itp.),
4) nie zanieczyszczania środowiska i gromadzenia powstających odpadów w urządzeniach do tego przeznaczonych,
5) naprawa pojazdów samochodowych nie będzie stwarzać uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na regulacje § 4 ust. 2 pkt 1, § 4 ust 3 pkt 2, 3 i 5 regulaminu wniósł Zastępca Prokuratora Rejonowego we Włoszczowie, domagając się stwierdzenia nieważności ww. uchwały z dnia 9 maja 2018 r. w tej części. W tym zakresie strona wskazała na istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115, § 135, § 118, § 137, § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 maja 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.) – polegające na zawarciu w regulaminie regulacji z przekroczeniem delacji ustawowej przy określeniu obowiązków właścicieli nieruchomości, obowiązujących ich zakazów i nakazów oraz nieuprawnione powtórzenie i i modyfikację zapisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz innych ustaw poprzez:
- przekroczenie upoważnienia ustawowego w § 4 ust 3 pkt 2-3 regulaminu wobec określenia zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami poza warsztatami samochodowymi przez ustanowienie, że mycie dotyczyć będzie wyłącznie nadwozia samochodu oraz iż naprawy pojazdów samochodowych dotyczyć będą drobnych napraw (np. wymiana kół, świec zapłonowych itp.), mycie i naprawa nie będzie zanieczyszczać środowiska i powodować gromadzenia powstających odpadów (co zostało określone w § 4 ust. 3 pkt 4, również tym samym zaskarżonym).
W uzasadnieniu strona wskazała, że art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy nie upoważnia organu uchwałodawczego gminy do wprowadzenia generalnego ograniczenia możliwości mycia pojazdów mechanicznych tylko do określonych części pojazdów (nadwozia) czy też do ograniczania zakresu wykonywanych napraw. Upoważnienie ustawowe nie daje także radzie gminy zezwolenia na wprowadzenie zakazów, czy nakazów wykraczających poza materię określoną w ustawie, a tym bardziej wkraczających w stosunki sąsiedzkie. Nieuprawniony jest więc także zapis statuujący, że naprawa pojazdów może się odbywać poza warsztatami wyłącznie w sposób niestwarzający uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości. Tylko prawo cywilne reguluje stosunki sąsiedzkie, a przepisy ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach nie stanowią dla gminy uprawień do kreowania w regulaminie praw podmiotowych osób trzecich. Tym samym organ, wprowadzając powyższe ograniczenia, przekroczył ustawowe kompetencje wynikające z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. ustawy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Radkowie uwzględniła w całości stanowisko strony skarżącej i wniosła o umorzenie postępowania, argumentując że załączoną uchwałą nr XXIII/139/2020 z dnia 20 listopada 2020 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Radków uchyliła zaskarżoną uchwałę w całości.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), o czym strony zostały powiadomione zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga w większości zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2353), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Przewidziana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności wymaga, aby organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia regulowana wydanym przez organ aktem normatywnym ma wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Konsekwencją tych regulacji w przypadku rad gmin jest unormowanie zawarte w art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zmianami), zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a więc aktem, o którym nowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności. Z faktu, że sąd administracyjny stwierdza nieważność aktu nie można wyciągać wniosku, że tylko rażące naruszenie przez organ jednostki samorządu terytorialnego prawa może stanowić podstawę takiego rozstrzygnięcia. Unormowanie art. 147 § 1 p.p.s.a. nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Zgodnie z art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku o istnieniu dwu rodzajów wad aktów stanowionych przez organ gminy - istotnych i nieistotnych. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd327/95, OwSS 1996, Nr 3, poz. 90; z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998, Nr 3, poz. 79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007, IV SA/Wa 2296/06, LEX nr 320813, dostępne wtakże Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Na wstępie, w odniesieniu do wniosku organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, należy przytoczyć art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd umarza postępowanie, gdy stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1-2, przy czym za taką "inną przyczynę" organ uważa brak obowiązywania zaskarżonej uchwały – wobec jej uchylenia uchwałą nr XXIII/139/2020 z dnia 20 listopada 2020 r. Wbrew temu stanowisku, w przekonaniu Sądu, postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Zakwestionowana uchwała niewątpliwie – przez okres w jakim obowiązywała – wywołała bowiem skutki prawne. Z tego powodu, choć w dacie orzekania przez Sąd uchwała objęta skargą już nie obowiązywała, może być jednak nadal stosowana do zdarzeń prawnych, które zaszły w czasie stosowania jej postanowień. Odnośnie uprawnień sądów do badania aktów nieobowiązujących podobny pogląd, aczkolwiek w odmiennych stanach faktycznych, wyraził Trybunał Konstytucyjny, który już w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994/2/44) zajął stanowisko, że "skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dodatkowo zwraca się uwagę, że skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia są dalej idące, niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia. Dlatego też uchylenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na ten akt, ponieważ – jak już wyżej wskazano – sąd posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczenia o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta – co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1571/12, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2016 r. o sygn. akt II FSK 355/14, dostępne jak wszystkie poniższe orzeczenia na www.orzeczenia.nsa gov.pl). Powyższe świadczy o konieczności poddania zaskarżonej uchwały kontroli Sądu, gdyż wydanie wyroku stwierdzającego jej nieważność znosi skutki uchwały od początku jej obowiązywania, dając możliwość weryfikacji czynności opartych na nielegalnym akcie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała (jej część), podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r. poz. 1289 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy(w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały), regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości, służących do użytku publicznego. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości – rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zawarta w art. 4 ustawy delegacja do uchwalenia, stanowiącego akt prawa miejscowego, regulaminu, obejmuje tylko uprawnienie rady gminy do określenia obowiązków właścicieli nieruchomości w odniesieniu do ich nieruchomości, nie zaś do innych nieruchomości, których nie są właścicielami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Tymczasem w zaskarżonym § 4 ust. 2 pkt 1 regulaminu nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń również z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości – a więc z chodników, których nie są właścicielami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Nałożenie takiego obowiązku na właścicieli nieruchomości nie ma więc oparcia w zawartej w art. 4 ustawy delegacji, co już samo w sobie musi skutkować stwierdzeniem nieważności zakwestionowanego skargą § 4 ust. 2 pkt 1 regulaminu, ale tylko w części, w jakiej przepis ten nakłada na właścicieli obowiązki dotyczące chodników przylegających do nieruchomości. Obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące takich, nie stanowiących ich własności (w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy) chodników zostały określone w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Tym samym ustawodawca określił, co należy rozumieć przez chodnik położony wzdłuż nieruchomości oraz ustawowe zwolnienie z tego obowiązku w wymienionych enumeratywnie przypadkach. Nałożenie takiego obowiązku na właścicieli wprost w przepisie rangi ustawowej jest o tyle zrozumiałe, że stanowi on rodzaj publicznego świadczenia nałożonego na właściciela nieruchomości w interesie zbiorowości, co – podobnie jak nałożenie na obywatela wszelkich rodzajów danin publicznych – wymaga wyraźnego przepisu rangi ustawowej, bądź wyraźnej delegacji ustawowej. Natomiast delegacja zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy dotyczy innych niż chodniki części nieruchomości służących do użytku publicznego, które jednak stanowią część nieruchomości należących do adresatów – w zakresie wymagań nakładanych w regulaminie czystości i porządku w gminie na podstawie tej delegacji. Obowiązek bowiem uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników nie należących do właścicieli nieruchomości został na nich nałożony wprost w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. W określeniu więc z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b "z części nieruchomości służących do użytku publicznego" mieści się możliwość nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z nieruchomości do nich należących, ale służących do użytku publicznego, a ponadto innych niż chodniki (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 grudnia 2019 r., II SA/Ke 898/19), co zrealizowano w zaskarżonym regulaminie poprzez wskazanie na "części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego".
Odnosząc powyższe wywody do okoliczności sprawy należy stwierdzić, że zaskarżony przepis § 4 ust. 2 pkt 1 regulaminu – ale tylko w części dotyczącej słów "oraz z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości" wykracza poza delegację ustawową i nadto powiela z niedopuszczalną modyfikacją regulację ustawową zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. W tym zakresie regulamin odnosi się bowiem do chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości właściciela, a więc nie należących do niego, co – jak wyżej wyjaśniono – stanowi rodzaj publicznego świadczenia, które może zostać nałożone na właściciela nieruchomości w interesie zbiorowości tylko w drodze wyraźnego przepisu rangi ustawowej i które rzeczywiście zostało na właścicieli nieruchomości nałożone na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Co się zaś tyczy określonych w § 4 ust. 2 pkt 1 obowiązków co do "składania uprzątniętego błota, śniegu, lodu i piasku na skraju chodnika lub obok szosy tak, aby nie sprawiały trudności w ruchu pieszym i kołowym", to nie sposób było aby ocenić je jako istotnie naruszające prawo. Wynika to z faktu, że regulacja ta dotyczyła w istocie – zgodnie z delegacją zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy – "uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego". W tym zakresie należy zaakcentować, że zakwestionowany przepis skorelowany jest z obowiązkami zarządu drogi (art. 5 ust. 4 pkt 2 ustawy) i gminy (art. 3 ust. 2 pkt 11 ustawy), dotyczącymi zbierania uprzątniętego przez właścicieli błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości i pozbycia się ich. Oznacza to, że nie na właścicielu ciąży końcowy obowiązek pozbycia się błota, śniegu itd. uprzątniętych uprzednio z chodnika i zmagazynowanych np. wzdłuż chodnika. Natomiast określenie przez radę gminy, jak ma wyglądać magazynowanie błota, śniegu i lodu do czasu pozbycia się go przez zarząd drogi lub gminę, niewątpliwie mieści się w pojęciu "uprzątania", użytym w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że określenie miejsca magazynowania błota, śniegu itp. jest ze wszech miar racjonalne i zgodne z powszechnie stosowaną praktyką. Celem delegacji z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b jest bowiem utrzymanie porządku rozumianego jako zabezpieczenie możliwości bezpiecznego poruszania się po chodnikach, w czym niewątpliwie mieści się zapobieganie poślizgom (por. wyroki WSA w Kielcach: z dnia 9 grudnia 2019 r., II SA/Ke 706/19, z dnia 5 sierpnia 2020 r., I SA/Ke 415/20). W tym zakresie skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt II wyroku).
Zasadne natomiast okazały się w całości zarzuty skargi odnośnie § 4 ust. 3 pkt 2, 3, 4, 5 regulaminu.
W § 4 ust. 3 pkt 2 przekroczono bowiem delegację ustawową przez umożliwienie mycia jedynie nadwozi samochodu - poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Powyższa praktyka legislacyjna organu jest sprzeczna z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, gdyż regulacja ta wykracza poza ramy delegacji ustawowej oraz stanowi niedopuszczalną modyfikację regulacji ustawowych zawartych w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy. Stanowi to niedopuszczalne ograniczenie przedmiotowe, gdyż regulacja ustawowa nie ogranicza możliwości mycia samochodów poza myjniami jedynie w zakresie ich nadwozia.
Podobnie w § 4 ust. 3 pkt 3 regulaminu przekroczono delegację ustawową przez umożliwienie wykonywania jedynie drobnych napraw pojazdów mechanicznych (np. wymiana kół, świec zapłonowych itp.). Zaskarżony przepis regulaminu wykracza poza ramy delegacji ustawowej wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz stanowi niedopuszczalną modyfikację regulacji ustawowych zawartych w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c. Regulacja ustawowa nie ogranicza bowiem możliwości wykonywania napraw jedynie do drobnych napraw. Tego rodzaju przepis regulaminu stanowi nieuprawnione wyłączenie, gdyż ograniczenie dokonywania naprawy pojazdów tylko do takich napraw, stanowi ingerencję w regulacje Kodeksu cywilnego związane z prawem własności nieruchomości oraz tzw. prawem sąsiedzkim (art. 143 k.c.). Zgodnie z art. 4 ust 2 pkt 1 lit. c ustawy rada gminy określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Organ gminy został zatem upoważniony wyłącznie do wskazania wymogów dopuszczalności mycia i naprawy pojazdów poza myjniami i warsztatami, mających na celu zapewnienie ochrony środowiska i ludzi przed zagrożeniem zanieczyszczeniem lub uciążliwościami stwarzanymi na skutek wykonywania tych czynności. Treść art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. nie upoważnia organu uchwałodawczego gminy do wprowadzenie generalnego zawężenia możliwości naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatem jedynie do drobnych napraw. Regulacja w tym zakresie ingeruje bez odpowiedniego upoważnienia w prawa podmiotowe jednostki, w tym w prawo własności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o sygn. akt V SA/Wa 2246/20). Co więcej, posłużenie się w regulaminie pojęciem "drobnych napraw" stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą pewności i określoności prawa, wrażoną w art. 2 Konstytucji i § 145 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.), nakazującymi takie redagowanie przepisów prawa, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawarte w nim normy wyrażały intencję prawodawcy. Natomiast posłużenie się przez lokalnego prawodawcę przedmiotowym pojęciem może rodzić problemy interpretacyjne.
Jeśli chodzi zaś o zawarty § 4 ust. 3 pkt 5 regulaminu wymóg dokonywania napraw pojazdów samochodowych w sposób, który "nie będzie stwarzać uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości", jest to pojęcie niedookreślone, przeczące zasadzie pewności i określoności prawa, wkraczając zarazem w materię ustawową regulowaną tzw. prawem sąsiedzkim, o którym mowa w art. 144 Kodeksu cywilnego. Rada gminy nie posiada zaś uprawnienia do precyzowania regulacji wynikającej z art. 144 Kodeksu cywilnego, stanowiącej, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości ponad przeciętna miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, a tak można odczytywać przyjęte sformułowanie postanowienia (por. wyrok WSA w Gdańsku II SA/Gd 285/20 z dnia 17 listopada 2020 r.) W rezultacie również i ta regulacja podlega stwierdzeniu nieważności.
Zasadnym okazał się również zarzut dotyczący § 4 ust. 3 pkt 4 regulaminu (którego treść została przytoczona w petitum skargi), który to przepis w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi statuuje wymóg niezanieczyszczania środowiska i gromadzenia powstających odpadów w urządzeniach do tego przeznaczonych. Podkreślić bowiem trzeba, że ten sposób uzależniania możliwości wykonywania ww. czynności wkracza w regulację prawa sąsiedzkiego zawartą w art. 144 Kodeksu cywilnego, wprowadzając warunek braku zanieczyszczeń środowiska, który jest zbyt ogólny, aby adresaci mogli go zachować (por. wyrok WSA w Kielcach z 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 853/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2021 r.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w jak w pkt I sentencji wyroku – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło