II SA/Ke 250/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia legalności istniejących urządzeń elektroenergetycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] solidarnie kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 20.01.2014 r. znak: [...] , po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia 29.11.2013 r., którą umorzono w całości postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie ustalenia legalności istniejących urządzeń elektroenergetycznych, tj. napowietrznej linii średniego napięcia [...], napowietrznej linii średniego napięcia [...], napowietrzno - kablowej linii średniego napięcia [...] znajdujących się na nieruchomości stanowiącej współwłasność A. S., składającej się z działek nr ewid. [...], położonych przy ul. S. w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 1409) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że A. S. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. pismem z dnia 10.01.2013 r. informując, że jest współwłaścicielem działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] przy ul. Ś. w K., a na których znajdują się trzy napowietrzne linie energetyczne 15 kV biegnące wzdłuż działek, oraz dwie elektroenergetyczne linie kablowe podziemne i wniósł o sprawdzenie legalności wykonania tych urządzeń, ewentualnie o uznanie ich jako wykonanych w ramach samowoli budowlanej. Organ I instancji wezwał [...] S.A. Oddział [...] do przedstawienia dokumentów potwierdzających legalność urządzeń elektroenergetycznych na działkach nr ewid [...] i [...] w K.. W odpowiedzi spółka poinformowała, że na działkach nr ewid [...] i [...] zlokalizowane są: napowietrzna linia średniego napięcia [...] - [...] , napowietrzna linia średniego napięcia [...] - KFD tor 1, oraz napowietrzno - kablowa linia średniego napięcia [...] - KFD tor 2. Odnośnie napowietrznej linii średniego napięcia [...] - [...] przesłano odpis decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia 31.12.1975 r. wydanej na wniosek [...] w K., udzielającej pozwolenia na budowę linii 15 kV K. - [...] Szpital wraz z nawiązaniami do istniejącej stacji transformatorowej. Ponadto przesłano plan sytuacyjny wyżej wymienionej linii. Odnośnie napowietrznej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 1, oraz napowietrzno - kablowej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 2 przesłano decyzję z dnia 16.04.1975 r. znak: [...] oraz umowę z dnia 16.12.2002 r. Nr [...] dotyczącą sprzedaży przez [...] na rzecz [...] dwóch odcinków linii napowietrznej 15 kV o długości 2,592 km oraz linii kablowej 15 kV o długości 0,32 km. Decyzja z dnia 16.04.1975 r. Znak: [...] była w części nieczytelna i z tego powodu PINB dla Miasta K. wystąpił do Archiwum Państwowego w K. z prośbą o wydanie kopii tej decyzji. W odpowiedzi na powyższe, Archiwum Państwowe w K. poinformowało, że ww. decyzji nie odnalazło w zasobach. Po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia legalności istniejących urządzeń elektroenergetycznych organ I instancji przeprowadził w dniu 21.11.2013 r. oględziny na działkach nr ewid. [...] i [...] stwierdzając, że przez teren tych działek przebiegają trasy trzech napowietrznych linii energetycznych przesyłowych średniego napięcia 15 kV: [...] - KFD 1, [...] - KFD 2, wschód - [...] . Wszystkie linie biegną wzdłuż ul. Ś. w linii północ - południe. Linia oznaczona KFD tor 2 jest linią napowietrzno - kablową, ponieważ na odcinku o długości około 350 m od rozłącznika 863 do rozłącznika 862 przebiega pod ziemią w postaci kabla. Linia oznaczona jako [...] - KFD 1 znajduje się najbliżej ulicy Ś., następnie przebiega linia [...] - KFD 2, a najdalej od ulicy przebiega linia wschód - [...] . Z linii [...] - KFD 1 wyprowadzone jest czynne przyłącze do zasilania firmy [...] . Ponadto z linii [...] - KFD 2 wyprowadzone jest odrębne, niezależne, przyłącze kablowe (ziemne) zasilające również firmę [...] - jako przyłącze alternatywne. W dniu oględzin przyłącze to podlegało przebudowie, odcięte były kable na słupie - rozłączniku nr 1213, wykonane i częściowo już zasypane były wykopy w gruncie wraz z ułożeniem rur ochronnych, w których nie było jeszcze ułożonych nowych przewodów kablowych, rura ochronna była zamocowana także na słupie do rozłącznika nr 1213. A. S. oświadczył do protokołu, że obecny na oględzinach przedstawiciel Zakładu Energetycznego Z. S. nie przedstawił nowych dokumentów dotyczących legalności istniejącej infrastruktury energetycznej. Ponadto dodał, że nie potrafi stwierdzić, czy kiedykolwiek był ułożony w ziemi kabel (przyłącze) od słupa - rozłącznika nr 1213 do zakładu [...]., natomiast w stosunku do obecnie budowanego przyłącza kablowego na trasie od tego słupa do zakładu [...] nie był informowany i nie przekazano mu żadnych dokumentów, jako współwłaścicielowi działek. Z kolei Z. S. podał, że istniejące przyłącza energetyczne napowietrzne i kablowe zasilające zakład "[...] " S.A. są własnością tego zakładu. Ponadto oświadczył, że Zakład Energetyczny został poinformowany przez "[...] " S.A. lub przez wykonawcę robót o zamiarze wymiany przyłącza kablowego ziemnego na nowe z powodu jego awaryjności. "[...] " S.A. pismem z dnia 21.11.2013 r. poinformował, że w związku ze złożonym protestem właścicieli działki nr ewid. [...] wstrzymane zostały roboty związane z wymianą kabla przyłączeniowego SN 15kV, do czasu załatwienia wszelkich uzgodnień z właścicielami tej działki i uzyskania wymaganych dokumentów. Dodał, że istniejące przyłącze kablowe do zakładu "[...] " S.A. stanowi zasilanie rezerwowe i wybudowane zostało w 1987 r. przez ówczesnego właściciela nieruchomości, tj. [...] K. na podstawie pozwolenia na budowę. W toku dalszych działań organ I instancji ustalił, że działki nr ewid [...] i [...] położone są na terenie na którym obecnie obowiązują ustalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu "K. POŁUDNIE - DYMINY: OBSZAR 1 - Łanowa, OBSZAR 2 - Sukowska". Według ustaleń planu działka nr ewid. [...] położona jest w całości na terenie oznaczonym symbolami 6KDGP i 8KDGP przeznaczonym pod publiczną drogę klasy głównej o ruchu przyspieszonym z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. Natomiast działka nr ewid. [...] położona jest w większej części na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 6KDGP, przeznaczonym pod publiczną drogę klasy głównej z ruchem przyspieszonym, w mniejszej części zaś - na terenie oznaczonym symbolem 1P/43 przeznaczonym pod lokalizację funkcji produkcyjno - usługowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. S.. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że istotą sprawy było ustalenie legalności istnienia linii energetycznych. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uzyskał dowody, które nie są w całości czytelne, jednak pozwalają przyjąć, że urządzenia elektroenergetyczne na działkach nr ewid [...] i [...] zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę tych urządzeń. Organ I instancji dążył w postępowaniu do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, występując do Archiwum Państwowego w K. o przeszukanie zasobów archiwalnych, co jednak nie doprowadziło do uzyskania czytelnej wersji decyzji. Inspektor Wojewódzki dodał, że dopiero art. 38 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane nałożył na organy administracji architektoniczno - budowlanej obowiązek przechowywania zatwierdzonych projektów budowlanych i innych dokumentów objętych pozwoleniem na budowę, co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego. W okresie wcześniejszym przepisy nakładały na organ architektoniczno - budowlany obowiązek przechowywania dokumentacji związanej z pozwoleniami na budowę przez okres 5 – 10 lat w zależności od zmian przepisów. Istniejące dowody nawet traktowane jako pośrednie pozwalają przyjąć, że urządzenia elektroenergetyczne na działkach nr ewid [...] i [...] nie powstały w drodze samowoli budowlanej. Dlatego organ odwoławczy uznał, że dalsze prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia legalności wybudowania istniejących urządzeń elektroenergetycznych byłoby niezasadne i tym samym dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe. Organ II instancji odnosząc się do treści odwołania podał, że do przedmiotowych linii energetycznych nie mogą mieć zastosowanie art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego, gdyż przepisy te według obecnie obowiązującego Prawa budowanego z 1994 r. mają zastosowanie wyłącznie do obiektów wybudowanych po dniu 1.01.1995 r., zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze na powyższą decyzję A. S., K. S., G. S. i E. S., domagając się jej uchylenia, zarzucili naruszenie: 1. art. 48 i 49 Prawa budowlanego przez ustalenie, że linie energetyczne nie zostały wybudowane jako podłączenia należące do przedsiębiorstwa przesyłowego, a jako podłączenia indywidualnych odbiorców, co do których organ nie stwierdził ich legalnej zabudowy i nie uzyskał od obecnie dysponującego tymi urządzeniami przedsiębiorstwa przesyłu dokumentów potwierdzających ich legalne istnienie, a mimo to nie podjął postępowania przewidzianego w art. 48 ustawy Prawo budowlane, pomimo, że wcześniej organ nadzoru budowlanego dokonał z urzędu wszczęcia postępowania administracyjnego; 2. naruszenie art. 105 § 1 i 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w warunkach wystarczających do jej merytorycznego rozstrzygnięcia, ominięcie obowiązku uzasadnienia decyzji o umorzeniu postępowania i zawarcie w nim ustaleń uzasadniających wydanie decyzji merytorycznej, stwierdzającej bezprawność wybudowania urządzeń elektroenergetycznych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła m.in., że organ II instancji opisał tok działania PINB dla Miasta K. w rozpoznawanej sprawie, natomiast nie zbadał czy cechy techniczne urządzeń uzasadniają ich obecną funkcję jako sieci publicznych, a mimo to utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie. W ocenie skarżących, stwierdzenie przez organ, iż istniejące dowody nawet traktowane pośrednio pozwalają przyjąć, że urządzenia elektroenergetyczne nie powstały w drodze samowoli budowlanej pozbawione jest podstaw prawnych. Zdaniem skarżących "prowadzone postępowanie dowodowe przed obu organami nie dostarczyło dowodów pozwalających na uznanie, że omawiane urządzenia powstały w oparciu o decyzje zezwalające na ich budowę, a zwłaszcza wobec ich aktualnego charakteru sieci publicznej, gdyż co najwyżej były budowane jako podłączenia indywidualne". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.),zwanej dalej ustawa P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Kontroli sądowej w niniejszej sprawie podlegała decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20.01.2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia legalności istniejących urządzeń elektroenergetycznych, tj. napowietrznej linii średniego napięcia [...] - [...] , napowietrznej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 1 oraz napowietrzno - kablowej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 2, znajdujących się na nieruchomości składającej się z działek nr ewid. [...] i [...] , położonych przy ul. Ś. w K.. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że zebrane w trakcie postępowania dowody – nawet traktowane jako pośrednie - pozwalają przyjąć, że urządzenia elektroenergetyczne na działkach nr ewid [...] i [...] zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę tych urządzeń. Dlatego dalsze prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia ich legalności stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest przedwczesne. Istota sporu sprowadza się do kwestii prawidłowości ustaleń organów w zakresie przyjęcia, że opisane wyżej urządzenia elektroenergetyczne nie stanowią samowoli budowlanej, a w konsekwencji uznania, że zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zdaniem organu odwoławczego, o legalności wybudowania napowietrznej linii średniego napięcia [...] - [...] miał świadczyć odpis decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia 31.12.1975 r., udzielającej pozwolenia na budowę linii 15 kV K. - [...] Szpital wraz z nawiązaniami do istniejącej stacji transformatorowej oraz kserokopia planu sytuacyjnego tej linii. Z kolei o legalności wybudowania napowietrznej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 1, oraz napowietrzno - kablowej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 2 miała świadczyć umowa z dnia 16.12.2002 r. Nr 17/IP-I/MW/02 dotycząca sprzedaży przez [...] Sp. z o.o. na rzecz [...] - Kamiennej dwóch odcinków linii napowietrznej 15 kV i linii kablowej 15 kV oraz decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 16.04.1975 r. znak: [...], przy czym decyzja ta była w części nieczytelna. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organów, na podstawie powyższej dokumentacji nie można w sposób bezsporny ustalić, czy dotyczy ona linii średniego napięcia [...] – [...] , napowietrznej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 1, napowietrzno - kablowej linii średniego napięcia [...] - KFD tor 2. Wymaga także podkreślenia, że dokumentacja ta nie zawiera dowodów pozwalających na przyjęcie, że doszło w sposób prawem przewidzianym do ograniczenia praw rzeczowych właścicieli przedmiotowych działek. Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy nie pozwala, zdaniem Sądu, na poczynienie ustaleń, że decyzje o pozwoleniu na budowę z dnia 31.12.1975r. i z dnia 16.04.1975r. dotyczą terenu obejmującego działki strony skarżącej. Podkreślić bowiem trzeba, że decyzje te nie zawierają załączników graficznych z uwidocznieniem przebiegu linii na poszczególnych działkach ewidencyjnych, co nie pozwala na ustalenie, których działek ewidencyjnych dotyczą te załączniki. W konsekwencji powyższego, nie można na ich podstawie odtworzyć, który odcinek danej linii i kiedy został wybudowany. Reasumując, w ocenie Sądu zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy, nawet w sposób pośredni, nie daje podstawy do identyfikacji urządzeń, o których mowa w ww. decyzjach, w odniesieniu do działek ewidencyjnych strony skarżącej. To zaś oznacza, że przedwczesne jest stanowisko organów, że urządzenia elektroenergetyczne na działkach nr ewid. [...] i [...] zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę tych urządzeń. Należy również zauważyć, że z treści umowy z dnia 16.12.2002 r. nr [...] wynika, że dotyczy ona dwóch odcinków linii napowietrzne] 15 kV o łącznej długości 2,592 km relacji [...] , a [...] tor I i II, linii kablowej 15 kV o długości 0,32 km. Tymczasem na rozprawie przed Sądem skarżący A. S. podniósł, że [...] znajduje się około 800 metrów od nieruchomości, ktorej jest współwłaścicielem w kierunku Morawicy. Wskazać także należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie poczynił żadnych ustaleń czy doszło, a jeżeli tak to kiedy, do przebudowy linii przesyłowych z linii napowietrznej na kablową - w myśl art. 3 § 9 ustawy Prawo budowlane. Kończąc tę część rozważań należy podkreślić, że Sąd - co do zasady - podziela stanowisko organu odwoławczego, że przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy organ może, przy braku dowodów bezpośrednich, korzystać z dowodów pośrednich ( por. wyrok WSA w K. z dnia 29.10.2008r. sygn. akt II SA/Ke 485/08 i wyrok NSA z dnia 29.04.2010r. sygn. akt II OSK 651/09). Jednak w rozpoznawanej sprawie dowody zebrane w aktach administracyjnych (nawet w sposób pośredni) nie pozwalają zaakceptować stanowiska organów, że urządzenia elektroenergetyczne znajdujące się na nieruchomości składającej się z działek nr ewid. [...] i [...] położonych przy ul. Ś. w K., zostały wybudowane na podstawie dołączonych do akt sprawy pozwoleń na budowę. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 105 § 1 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - co uzasadniało uchylenie decyzji organu I jak i II instancji. W sytuacji gdy sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że wystąpiła określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a., podstawa do uchylenia decyzji, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w punkcie I wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie w sprawie wykonalności uchylonej decyzji uzasadnia art. 152 P.p.s.a. Uwzględniając wniosek o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt III wyroku stosownie do treści art. 200 oraz art. 205 P.p.s.a.. Na koszty te składają się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.) wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 240 zł. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podejmie działania zmierzające do zebrania dowodów pozwalających na dokładne ustalenia stanu faktycznego sprawy, rozpatrzy cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.