II SA/Ke 252/21
WyrokWSA w Kielcach2021-08-10
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Jacek Kuza, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania budynku gospodarczego, w którym dokonano zmian w stosunku do pozwolenia na budowę, w tym wybudowano komin i kuchnię kaflową, a także podzielono pomieszczenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że nie miały one wystarczającego oparcia w ustaleniach faktycznych i były przedwczesne. Organy nieprawidłowo zakwalifikowały ujawnione w sprawie zdarzenia, błędnie umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zmiany w budynku, w tym budowa komina i kuchni kaflowej, powinny być rozpatrywane w kontekście robót budowlanych, a nie zmiany sposobu użytkowania, a ocena istotności odstępstw od pozwolenia na budowę wymaga ustalenia daty ich wykonania.Stan faktyczny
A. F. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie użytkowania budynku gospodarczego niezgodnie z pozwoleniem na budowę, wskazując na budowę kuchni letniej z kuchnią kaflową i kominem oraz podział pomieszczeń. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ nie stwierdziły zmiany sposobu użytkowania budynku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA poprzez brak analizy dowodów i pominięcie istotnych okoliczności, takich jak zmiana usytuowania budynku, budowa komina i zmiana funkcji pomieszczeń, co miało wpływać na jego bezpieczeństwo.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz A. F. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] grudnia 2020 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] listopada 2020 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania w budynku gospodarczym murowanym o wymiarach 5,0 x 10,0 m zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w S. przy ul. [...]: kuchni letniej posiadającej kuchnię kaflową z płytą kuchenną oraz dwóch innych pomieszczeń, niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego typu WB 3394 o kubaturze 126 m2 oraz wykonania robót budowlanych poza zakresem zgłoszenia i bez pozwolenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w piśmie z 8 maja 2019 r. A. F. zawarł wniosek "o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania przez właścicieli R. D. i B. D. w budynku gospodarczym kuchni letniej posiadającej kuchnię kaflową z płytą kuchenną z fajerkami podłączoną do komina oraz dwa inne pomieszczenia niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę budynku typu WB 3394 o kubaturze 126 m3 i z dokonanym zgłoszeniem".
Jak wynika z akt sprawy na wybudowanie przedmiotowego budynku Naczelnik Miasta i Gminy w S. wydał [...] maja 1974 r. decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego [...] o kubaturze 126 m3. Według załączonego do pozwolenia szkicu budynek ten, o wymiarach 10,20 x 5,00 m, miał być pierwotnie usytuowany bezpośrednio przy wschodniej granicy działki, ale jego usytuowanie zostało zmienione za zgodą organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę 8 października 1974 r. - budynek ten miał się znajdować w tej samej odległości od drogi jak budynek pierwotnie projektowany, ale w odległości 3,0 m od granicy zachodniej działki, czyli w odległości 3,0 od granicy z działką nr ewid.[...] Natomiast inwestor zrealizował budynek o podobnych ze szkicem sytuacyjnym wymiarach, tj. 10,00 x 4,86 m, w odległości 3,10 m od granicy zachodniej z działką nr ewid.[...] i w odległości większej o ok. 6,0 m od drogi (budynek został przesunięty w głąb działki). Od strony działki nr ewid.[...] budynek ten ma ścianę pełną. Tym samym usytuowanie tego budynku nie naruszało warunków technicznych wówczas obowiązujących, jak również nie narusza warunków obecnych.
Zmiana polegająca na zmianie odległości od budynku mieszkalnego na własnej działce (przesuniecie w kierunku północnym) i zmiana kierunku spadku dachu, dokonana przez inwestora, nie stanowiła istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę w świetle przepisów Prawa budowlanego obowiązującego w dacie jego budowy, bowiem usytuowanie tego budynku nie spowodowało naruszenia przepisów techniczno-budowlanych wówczas obowiązujących, a więc zmiana ta nie wymagała ingerencji organów nadzoru budowlanego.
Zgodne z przepisami są również roboty budowlane wykonane przy czterech otworach: 3 okiennych i 1 drzwiowym, znajdujących się w ścianie tego budynku od podwórka, wykonanych zgodnie z projektem budowlanym, których wymiary i ilość zostały w późniejszym czasie (przed 2014 r.) zmienione, bowiem obecnie są trzy otwory drzwiowe i dwa okienne: jedno okno o wym. 0,97 x 1,45 m a drugie okno o wym. 0,64 x 0,54 m. Ściana od podwórka, w której są te wszystkie okna jest w odległości ok. 12 m od granicy z działką nr ewid.[...] Ściana ta zatem usytuowana jest względem granicy wschodniej działki zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami warunków technicznych.
Według rzutu przyziemia przedmiotowego budynku, obiekt o wymiarach 10,20 x 5,0 m, stanowiący jedno pomieszczenie miał być przeznaczony dla 8 krów. Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych przez pracowników PINB w K. 17 marca 2003 r., w budynku tym było pomieszczenie wykorzystywane jako kuchnia letnia, gdzie na kuchni kaflowej podłączonej do komina przygotowywało się pokarm dla zwierząt i w tym pomieszczeniu składowało się paszę dla zwierząt, a w pozostałej części była obora. Tak więc w całości obiekt ten wówczas miał przeznaczenie gospodarcze - zgodne z pozwoleniem na budowę. Według natomiast protokołu kontroli 28 marca 2014 r. w budynku tym wyposażonym w instalację elektryczną są trzy pomieszczenia: kuchnia letnia posiadająca kuchnię kaflową podłączoną do komina i dwa pomieszczenia magazynowe.
Organ odwoławczy wskazał, że podzielenie ścianą działową jednego pomieszczenia na dwa, tj. kuchnię letnią i oborę, a następnie podzielenie tej obory na dwa pomieszczenia bez zmiany ich funkcji, jako pomieszczeń gospodarczych nie wymagało naniesienia ich na projekt typowy, bowiem zgodnie z § 46 pkt 3 w związku z § 44 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 stycznia 1973 r. w sprawie ustalania miejsca realizacji inwestycji budowlanych oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym projekt typowy powinien mieć naniesione zmiany wyłącznie w razie zamierzonej rozbudowy lub przebudowy ze zmianą przeznaczenia. Wykonanie robót budowlanych polegających na podziale pomieszczeń bez zmiany ich funkcji również nie wymagało ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.
Ponadto komin w pomieszczeniu kuchni letniej wykonano wraz z kuchnią kaflową, na której do końca lat 80-tych gotowano pokarm dla zwierząt. W 2006 r. dokonano remontu i przemurowania tego komina przy zachowaniu tych samych wymiarów. Na tego typu roboty budowlane wykonane w ramach bieżących napraw i konserwacji nie jest wymagane ani uzyskanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenie.
Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor stwierdził, że właściciele budynku gospodarczego będącego przedmiotem postępowania nie zmienili sposobu jego użytkowania. Cytując treść art. 71 ustawy Prawo budowlane organ zauważył, że skoro właściciele budynku gospodarczego nie podejmowali w tym budynku działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, czyli nie zmienili sposobu użytkowania tego budynku, to można uznać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zgodne jest z wydanym pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego, czyli jest bezprzedmiotowe. Wykonane w tym budynku roboty budowlane nie wymagały uzyskania ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. Brak jest podstaw do wydania w sprawie decyzji orzekającej o istocie sprawy, a tym samym postępowanie jest bezprzedmiotowe.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, A. F., zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77, art. 107 kpa poprzez brak analizy materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie faktu, że:
brak jest decyzji właściwego organu zatwierdzającego zmiany usytuowania budynku gospodarczego, a decyzja o pozwoleniu na budowę funkcjonuje nadal w obrocie prawnym, ponieważ nigdy nie została uchylona, a zatem jej obowiązywanie nie powinno budzić wątpliwości organów obu instancji;
pierwotnie w decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę budynek miał być usytuowany bezpośrednio przy wschodniej granicy działki, ale jego usytuowanie, funkcje, spad dachu zostały zmienione, a przede wszystkim poza wszelkimi obowiązującymi w tej materii przepisami prawa na dachu pojawił się komin odprowadzający dym - w sposób poza właściwą kontrolą instytucji do tego powołanych, m.in. w zakresie pożarnictwa i nadzoru co do norm przeciwpożarowych;
brak rozważenia, że skarżący mam interes we wszczęciu niniejszego postępowania, ponieważ zmiana przeznaczenia i usytuowania budynku wpływa bezpośrednio na jego prawa takie jak m.in. bezpieczeństwo przeciwpożarowe, prawo do widoku, ochrona przed zadymieniem z komina, którego pierwotnie nie było we wszelkich zgłoszeniach i planach;
- powyższe naruszenia doprowadziły w konsekwencji do umorzenie postępowania, w sytuacji, gdy należało wydać decyzję merytoryczną, ponieważ istniał przedmiot postępowania w postaci nielegalnej przebudowy na nieruchomości sąsiedniej.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organy obu instancji nie dostrzegły, że R. D. dokonał przesunięcia budynku w stosunku do projektu budowlanego, zmienił jego funkcję, dokonał zmiany spadu dachu, wybudował komin, którego nie ma w projekcie, a ponadto bezprawnie dokonał podziału pomieszczeń. Skarżący podkreślił, że organy uznały, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, nie zauważając, że wskutek samowolnego działania R. D. zagrożone jest jego bezpieczeństwo przeciwpożarowe, narażony jest na zalanie wodami opadowymi, zasłonięty jest widok i narażony jest na szkodliwe działanie dymu z komina, którego w tym miejscu w ogóle nie powinno być. Dodał, że organy akceptują jako nienaruszające przepisów prawa samowolne wybudowanie prowizorycznego komina podłączonego do prowizorycznie wybudowanej kuchenki kaflowej. Taki stan rzeczy naraża nieruchomość sąsiednią i jej mieszkańców na oddziaływanie zadymienia, ale przede wszystkim na realną groźbę wystąpienia pożaru.
Nadto organy marginalizują okoliczność, że po samowolnym podzieleniu pomieszczenia budynku na 3 strefy zapewne naruszone zostały przepisy co do przestrzeni w obrębie urządzeń, które mogą spowodowań pożar. Okoliczności związane z wybudowaniem instalacji kominowej poza właściwym trybem nie są w obu decyzjach dostatecznie analizowane.
Kończąc skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie istnieje przedmiot postępowania, a mianowicie nielegalna przebudowa budynku, która narusza jego prawa jako sąsiada nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 24 maja 2021 r., skarżący podniósł, że organy obu instancji pomijają fakt wybudowanie komina z czerwonej cegły na zewnątrz budynku gospodarczego, bez zgłoszenia i bez pozwolenia, pomimo że pierwotnie budynek w projekcie budowalnym nie podsiadał w ogóle komina i kuchni kaflowej, lecz jedno pomieszczenie na hodowlę krów. Ponadto zdaniem skarżącego występują rozbieżności w odległości od ściany wschodniej, w której są okna i drzwi do działki nr [...], gdyż organ I instancji przyjmuje, że odległość ta wynosi 12, 85 m, a organ II instancji – 12 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi było postanowienie organu nadzoru budowlanego II instancji utrzymujące w mocy postanowienie umarzające postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie użytkowania w budynku gospodarczym murowanym o wymiarach 5,0 x 10,0 m kuchni letniej posiadającej kuchnię kaflową z płytą kuchenną oraz dwóch innych pomieszczeń, niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego typu WB 3394 o kubaturze 126 m˛ oraz wykonania robót budowlanych poza zakresem zgłoszenia i bez pozwolenia. Ten rozbudowany i zróżnicowany przedmiot sprawy, zgodnie z pismem skarżącego z dnia 8 maja 2019 r. (k. I-160 akt administracyjnych) dotyczył zmiany sposobu użytkowania budynku, w którym zgodnie z pozwoleniem na budowę z 28 maja 1974 r. miała być obora na 8 krów, a na skutek wybudowania komina wystającego ponad dach i podłączonego do kuchni kaflowej z płytą kuchenną oraz podzielenia jednego pomieszczenia na 3 wydzielone murowanymi ścianami działowymi, powstała kuchnia letnia i dwa pomieszczenia gospodarcze. Ponadto inwestor, niezgodnie ze wspomnianym pozwoleniem na budowę wykonał większe okna i trzy pary drewnianych drzwi we wschodniej ścianie budynku oraz bez zgłoszenia podłączył budynek do instalacji wodnej z sieci miejskiej bez zgłoszenia.
Organy obu instancji uznały, że wskazane naruszenia i zmiany nie wymagają interwencji organów nadzoru budowlanego w formie decyzji administracyjnej, przez co postępowanie w sprawie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do takiego rozstrzygnięcia i do szczegółowej argumentacji organów, Sąd uznał ją za niemającą wystarczającego oparcia w ustaleniach faktycznych poczynionych w sprawie i przez to przedwczesną. Ponadto Sąd stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego polegające na braku właściwej kwalifikacji ujawnionych w sprawie zdarzeń z zakresu prawa budowlanego, a także na braku wskazania, na podstawie jakich przepisów są one kwalifikowane.
Na wstępie trzeba zauważyć, że organy obu instancji nie przesądziły, ani nawet nie odniosły się do kluczowej kwestii z punktu widzenia reżymu prawnego mającego zastosowanie w sprawach z zakresu prawa budowlanego dotyczących obiektów budowlanych, których budowa zakończyła się przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., tj. do tego, czy w sprawie miały do czynienia z samowolą budowlaną, czy też z innym przypadkiem prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z przepisami. Kwestia ta jest kluczowa dla ustalenia przepisów, które mają w sprawie zastosowanie dlatego, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przytoczonego przepisu wynika a contrario, że jeżeli przedmiotem sprawy nie jest samowola budowlana, to zastosowania w sprawie co do zasady nie mogą mieć przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie wykonywania danego obiektu budowlanego. W okolicznościach sprawy nie mogło być, zdaniem Sądu, wątpliwości, że jej przedmiotem nie była samowola budowlana. W myśl niespornych w tym zakresie ustaleń organów bowiem, przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 28 maja 1974 r., przy czym istotna zmiana usytuowania tego budynku została dokonana i zatwierdzona przez właściwe organy w dniu 8 października 1974 r. (k. I-69 akt administracyjnych). Bez względu więc na to, kiedy doszło do zarzucanych w sprawie robót budowlanych polegających na wybudowaniu nieujętego w pozwoleniu na budową komina i podłączenia do niego wybudowanej kuchni kaflowej, wykonaniu większych okien i drzwi oraz podłączenia do miejskiej sieci wodociągowej, nie mogły one być kwalifikowane na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974 r., lecz na podstawie obecnie obowiązującego prawa budowlanego w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471).
Kluczowym dla rozstrzygnięcia Sądu spośród wymienionych zmian, było wspomniane wybudowanie komina i podłączenie do niego wybudowanej kuchni kaflowej w nowo urządzonym pomieszczeniu kuchni letniej.
Organ II instancji ograniczył się w tym zakresie do stwierdzenia, że komin w pomieszczeniu kuchni letniej wykonano wraz z kuchnią kaflową, na której do końca lat 80-tych gotowano pokarm dla zwierząt. W 2006 r. natomiast inwestor R. D. dokonał remontu i przemurowania tego komina przy zachowaniu tych samych wymiarów, co organ zakwalifikował jako bieżącą naprawę i konserwację niewymagającą pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Organy nie dostrzegły jednak, że bez względu na datę wybudowania tego komina i podłączenia do niego wybudowanej kuchni kaflowej (która to data nie została ustalona), doszło w sprawie do wykonania robót budowlanych, które powinny zostać przeanalizowane z punktu widzenia innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f Prawa budowlanego z 1994 r. przesłanek wstrzymania robót budowlanych, określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 i (lub) 4 Prawa budowlanego. Wspomniany przez organ II instancji remont i przemurowanie komina przy zachowaniu tych samych wymiarów, dotyczyło bowiem komina, który w ogóle nie był ujęty w uzyskanym przez inwestora pozwoleniu na budowę z 28 maja 1974 r. Trafne skądinąd stwierdzenie organu II instancji, że bieżąca naprawa i konserwacja nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, nie może sanować niezgodności z pozwoleniem na budowę i (lub) z przepisami, wcześniejszego wykonania tego komina. Analiza dołączonego do akt sprawy pozwolenia na budowę z 28 maja 1974 r. oraz dołączonych do niego rzutów i przekrojów wskazuje jednoznacznie, że istniejący obecnie komin nie został wówczas zaprojektowany. Choć bowiem przewidziany został w tym projekcie kanał wentylacyjny o wymiarach 14x27 cm, wyprowadzony na wysokość 92 cm ponad połać dachu, to jednak miał on zostać przepuszczony pomiędzy zbrojeniem, a wlot do niego został zaprojektowany bezpośrednio pod wieńcem. Ne było więc wówczas w ogóle przewidziane przeprowadzenie tego kanału wentylacyjnego do poziomu podłogi projektowanego budynku gospodarczego mającego pełnić funkcję obory na 6, 8 lub 12 krów, ani tym bardziej umieszczenie w nim przewodów spalinowych, czy dymowych podłączonych do kuchni kaflowej, której również nie projektowano. Ocena, czy takie odstąpienie od pozwolenia na budowę miało charakter istotny, wymagała ustalenia daty jego dokonania. Ustalenie przez organ, na podstawie protokołu oględzin z 17 marca 2003 r. i protokołu kontroli z 28 marca 2014 r., że kuchnia letnia już wówczas funkcjonowała, co oznacza, że musiał też już wówczas istnieć sporny komin, jak również oparte na ustnej wypowiedzi inwestora R. D. z 23 października 2020 r. stwierdzenie, że "aby przygotowywać paszę dla zwierząt, od zawsze była w budynku gospodarczym kuchnia letnia"- nie odpowiada w sposób oparty na wystarczających dowodach na pytanie, kiedy przedmiotowym komin został wykonany. Ustalenie tej daty jest konieczne ze względu na to, że, o ile konsekwencje i sposób naprawienia niezgodnych z pozwoleniem na budowę i (lub) z przepisami robót budowlanych, jak to już wyżej wyjaśniono, następuje na podstawie przepisów prawa budowlanego w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471), to ocena istotności odstępstw od pozwolenia na budowę powinna być kwalifikowana według przepisów z daty wykonywania takich robót budowlanych. W tym ostatnim zakresie natomiast należy pamiętać, że w różnym czasie obowiązywały różne regulacje dotyczące parametrów komina i znajdujących się w nim wymaganych przewodów dymowych, wentylacyjnym czy spalinowych (przekrój, sposób prowadzenia, wysokość, ciąg, Polska Norma, por. przykładowo § 266 rozporządzenia o warunkach technicznych).
Trzeba też pamiętać, że o odstąpieniu od pozwolenia na budowę można mówić w fazie trwającego procesu budowlanego. Po jego zakończeniu natomiast, ewentualnie wykonywane roboty budowlane należy kwalifikować w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, co wynika z treści art. 51 ust. 7, który nakazuje stosować odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Należy bowiem zauważyć, że wśród tych podlegających odpowiedniemu stosowaniu przepisów art. 51 ust. 1, nie znalazł się przepis art. 51 ust. 1 pkt 3, który dotyczy przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Wspomniany wyżej rozbudowany przedmiot postępowania, o wszczęciu którego zawiadomił organ I instancji pismem z 19 X 2019 r. wskazywał na to, że sprawa dotyczyła dwóch różnych faz procesu budowlanego, tj. postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych oraz utrzymania obiektów budowlanych. Co do pierwszej z nich przy tym, organy nie wyjaśniły, czy mają do czynienia z samowolną budową obiektu budowlanego, czy też z innymi robotami budowlanymi oraz nie wskazały, według jakich przepisów powinny być one kwalifikowane co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ co najmniej co do robót budowlanych dotyczących jednego z podnoszonych przez skarżącego odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, precyzyjne określenie daty ich wykonania miało wpływ na ich kwalifikację.
Co do drugiej natomiast, organ II instancji nie wyjaśniając czy i ewentualnie dlaczego traktuje użytkowanie w budynku gospodarczym murowanym o wymiarach 5,0 x 10,0 m kuchni letniej posiadającej kuchnią kaflową z płytą kuchenną oraz dwóch innych pomieszczeń, jako niezgodne z wydanym pozwoleniem na budowę, przytoczył przepis art. 71 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, stwierdzając następnie, że skoro właściciele budynku gospodarczego nie podejmowali w tym budynku działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, czyli nie zmienili sposobu użytkowania tego obiektu, to można uznać, że postępowanie administracyjne w sprawie sposobu użytkowania kuchni letniej posiadającej kuchnię kaflową z płytą kuchenną oraz dwóch innych pomieszczeń w przedmiotowym budynku gospodarczym murowanym, zgodne jest z wydanym pozwoleniem na budowę, czyli jest bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do tej drugiej kwestii Sąd wyraża pogląd, że w okolicznościach sprawy nie ma podstaw do uznania, że doszło w niej do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jeżeli bowiem domniemana zmiana sposobu użytkowania jest następstwem i funkcją wykonanych w istniejącym, ukończony obiekcie budowlanym robót budowlanych, to taka zmiana nie może być kwalifikowana jako dotycząca fazy użytkowania obiektu budowlanego, lecz powinna być kwalifikowana jako roboty budowlane, względnie wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest to, że zastosowania w sprawie nie mogą mieć przepisy dotyczące zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu budowlanego, lecz przepisy dotyczące samowoli budowlanej względnie postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dlatego stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie administracyjne w sprawie sposobu użytkowania kuchni letniej oraz dwóch innych pomieszczeń jest bezprzedmiotowe z powodu niezaistnienia przesłanek definiujących w myśl art. 71 Prawa budowlanego zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, nie jest adekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy, przez co nie może uzasadniać zapadłego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania.
Na koniec należy dodać, że podnoszone przez skarżącego w toku postępowania zastrzeżenia co do usytuowania otworów okiennych i drzwiowych na ścianie przedmiotowego budynku nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Ma bowiem rację organ II instancji o ile twierdzi, że zgodne z przepisami były roboty budowlane wykonane przy czterech otworach: 3 okiennych i 1 drzwiowym, znajdujących się na ścianie przedmiotowego budynku od strony podwórka. Przesądza o tym zachowanie wymaganych przepisami technicznymi odległości tej ściany od granicy z działką sąsiednią. Trzeba przy tym dodać, że wspomniana ściana z otworami nie znajduje się od strony granicy z działką skarżącego.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania i eliminując dotychczas popełnione uchybienia.
O kosztach postępowania sądowadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło