II SA/Ke 253/09

WyrokWSA w Kielcach2009-07-09

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię użytków rolnych uprawniającą do uzyskania płatności obszarowych, uwzględniając wyniki kontroli terenowej przeprowadzonej w 2007 roku, a także czy brak obecności pełnomocnika strony podczas tej kontroli stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię użytków rolnych na podstawie kontroli terenowej z 2007 roku, stosując przepisy rozporządzeń unijnych dotyczące zmniejszenia lub odmowy przyznania płatności w przypadku stwierdzenia rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Brak obecności pełnomocnika strony podczas niezapowiedzianej kontroli nie stanowi naruszenia zasady czynnego udziału, gdyż przepisy wspólnotowe dopuszczają kontrole bez uprzedzenia, a strona miała możliwość wypowiedzenia się co do wyników kontroli.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Kontrola terenowa wykazała nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanych powierzchni działek rolnych. Organ pierwszej instancji przyznał część płatności, odmawiając przyznania płatności do roślin przeznaczonych na paszę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rolnik zaskarżył decyzję, kwestionując prawidłowość kontroli i zarzucając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2009r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania E.B. od decyzji Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2007r. E.B. wystąpił do Biura ARiMR o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 5,57 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do powierzchni 2,69 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę , uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do powierzchni 1,59 ha. Wnioskodawca zadeklarował trzynaście działek rolnych oznaczonych literami od A do M o łącznej powierzchni 5,57 ha, położonych na sześciu działkach ewidencyjnych w obrębie S., w gminie Ł. (powiat [...], województwo [...]). W dniu 3 lipca 2007 r. w obecności E.B. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym producenta rolnego, w trakcie której to wykazano następujące nieprawidłowości: * dla działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,37 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,10 ha, * dla działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 0,81 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,66 ha, * dla działki rolnej D o powierzchni deklarowanej 0,38 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,63 ha, * dla działki rolnej E o powierzchni deklarowanej 0,61 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,34 ha, * dla działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 0,20 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,29 ha, * dla działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 0,75 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,54 ha, * dla działki rolnej K o powierzchni deklarowanej 0,34 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,25 ha, * dla działki rolnej M o powierzchni deklarowanej 0,70 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,59 ha. E. B. raport z kontroli podpisał oraz nie wnosił do niego żadnych uwag. W toku postępowania w dniu 17 października 2007r. pełnomocnik E.B. – Z.B. na wezwanie organu pierwszej instancji dokonała korekty wniosku co do działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Kierownik Biura ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] po przeanalizowaniu materiału dowodowego przyznał E.B. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w łącznej wysokości 1 502,26 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Na skutek wniesionego przez pełnomocnika producenta rolnego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji wskazał m.in., że Kierownik Biura ARiMR powinien przeprowadzić przy udziale pełnomocnika postępowanie wyjaśniające w przedmiocie daty zapoznania się przez Z.B. z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2007 r. W toku ponownie rozpoznanej sprawy wyjaśniono, że Z.B. z wynikami kontroli na miejscu zapoznała się w dniu 17 kwietnia 2008 r. Równocześnie Z.B. wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownej kontroli w gospodarstwie i zgłosiła zastrzeżenia co do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2007r., porównując je z wynikami kontroli na miejscu z 2008 r i podnosząc, że istnieją nieprawidłowości w zakresie powierzchni stwierdzonej działek rolnych. Organ I instancji w oparciu o informacje zawarte w piśmie z dnia 14 października 2008r. zastępcy Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że przeprowadzona weryfikacja dokumentacji pokontrolnej nie potwierdziła zastrzeżeń zgłoszonych przez małżonków B. odnośnie kontroli w gospodarstwie z dnia 3 lipca 2007r. Organ stwierdził prawidłowość dokumentacji pod względem formalnym, która w pełni odzwierciedlała stan faktyczny, zgodny z użytkowaniem rolniczym zadeklarowanych działek rolnych. Kierownik Biura ARiMR decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznał E.B. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w łącznej wysokości 1502,26 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W odwołaniu małżonkowie B. zakwestionowali wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2007r. twierdząc, że bezpodstawnie pomniejszają im gospodarstwo, którego powierzchnię udokumentowali w załączonych aktach własności i wypisach z rejestru gruntów. Wyjaśnili, że nie mają doświadczenia w składaniu tego typu wniosków, bowiem poprzednio ich przygotowanie i wypełnienie zlecali specjalistom z Urzędu Gminy lub Ośrodka Doradztwa Rolniczego w M. Organ odwoławczy dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Dyrektor Oddziału ARiMR szczegółowo powołał przepisy ustawodawstwa unijnego oraz przepisy krajowe dotyczące udzielania pomocy finansowej w zakresie wnioskowanych płatności obszarowych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. płatność przyznawana jest na wniosek rolnika w wysokości określonej w art. 7 ust. 4 tej ustawy tj. stanowiącej w danym roku iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1ha tej powierzchni. Stosownie do art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. wniosek podlega sprawdzeniu w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Zawyżenie deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej skutkuje zmniejszeniem lub wykluczeniem na zasadach przewidzianych w art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 pażdziernika 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. UE L 345 z 20.11.2004r. str. 1 ze zm.), zgodnie z którym różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną przekraczająca 3 % lecz nie więcej niż 30 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym przypadku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Zdaniem organu, różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosząca 0,76 ha stanowi 15,80 % powierzchni zatwierdzonej 4,81 ha. Płatność przysługująca do powierzchni zatwierdzonej zostaje pomniejszona o dwukrotność wykrytego zawyżenia i ostatecznie płatność , do której przyznaje się płatność wynosi 3,29 ha. Zawyżenie deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej skutkuje zmniejszeniem lub wykluczeniem na zasadach przewidzianych w art. art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), stosownie do którego w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W ocenie organu z zawnioskowanej przez producenta rolnego powierzchni grupy upraw podstawowych 2,69 ha w istocie kwalifikowała się do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnia upraw 2,37 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,32 ha co stanowi 13,50% powierzchni zatwierdzonej 2,37 ha. Organ obniżył płatność przysługującą do powierzchni 2,37 ha o dwukrotność wykrytego zawyżenia (2 x 0,32 ha) i przyznał płatność do powierzchni 1,73 ha. Wyjaśniając podstawy nie przyznania producentowi rolnemu płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych organ wskazał, art. 51 ust 1 zdanie drugie powołanego wyżej rozporządzenia Nr 796/2004r. zgodnie z którym, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną dla danej grupy upraw wynosi więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, dla danej grupy upraw nie jest przyznawana żadna pomoc. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca zadeklarował 1,59 ha z czego do płatności zwierzęcej została zakwalifikowana powierzchnia 1,21 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi 31, 40 % ha i skutkuje odmową przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ wskazał, że przedmiotem kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2007r. była struktura oraz obszar zasiewu uprawianego przez wnioskodawcę w plonie głównym w 2007r. co wyklucza możliwość uwzględnienia międzyplonów wsianych w sierpniu 2007r. w kontekście płatności do gruntów rolnych na 2007r. Podkreślił, że jej prawidłowość została zweryfikowana przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu w oparciu o dokumentację pokontrolną i nie budzi żadnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy za nietrafne uznał zarzuty w kwestii wypełnienia wniosku i zadeklarowania powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo, zgodnie z treścią wypisu z ewidencji gruntów i budynków i przedłożonych aktów własności. Wskazał, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów nie odzwierciedlają stanu faktycznego na gruncie a mają jedynie znaczenie informacyjne. Wyjaśnił, że użytki gruntowe wykazywane w ewidencji, Agencja wykorzystuje do wyznaczenia powierzchni gruntów uprawnionych i nieuprawnionych do płatności, natomiast o kwalifikacji gruntu do płatności obszarowych przesądza aktualne jego wykorzystywanie. Powierzchnie działek rolnych należy określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Nadto podał, że wnioskodawca składając podpis w sekcji VIII wniosku zatytułowanej "Oświadczenia i zobowiązania" potwierdził, że dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem rzeczywistym oraz znane mu są zasady przyznawania pomocy finansowej objętej wnioskiem. Za nieuprawnione organ uznał żądanie przeprowadzenia kolejnych kontroli terenowych w sprawie podnosząc, że ich wyniki mogłyby znacznie odbiegać od stanu stwierdzonego w roku 2007, np. z uwagi na zmianę sposobu użytkowania gruntów do chwili obecnej. Z tych też względów organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wyników kontroli przeprowadzonej w roku 2008. Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 marca 2009r. E.B. i Z.B/ wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z żądaniem jej uchylenia. W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżący i jego pełnomocnik zakwestionowali prawidłowość przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2007r. kontroli na miejscu w gospodarstwie producenta rolnego. Autorzy skargi zarzucili rażące błędy pomiarowe w zakresie badanej powierzchni działek, powodujące zaniżenie powierzchni gospodarstwa rolnego wnioskodawcy minimum o 1,38 ha, nie uwzględnienie zgłoszonych w dniach 22 .04.2008r. i 5.05.2008r. zastrzeżeń co do kontroli z dnia 3 lipca 2007r. i wniosku o rekontrolę. Podnieśli, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania wskutek niepoinformowania pełnomocnika skarżącego –Z.B. o kontroli z dnia 3 lipca 2007r. Przeprowadzenie czynności kontrolnych bez udziału pełnomocnika i pozbawienie w ten sposób możliwości złożenia do protokołu zastrzeżeń stanowi zdaniem skarżących naruszenie zasady czynnego udziału w sprawie określonej w art. 10 kpa. Według twierdzeń skarżących, funkcjonariusze prowadzący kontrolę "nakazali" E.B. podpisanie protokołu in blanco i nie odczytali treści tego dokumentu. Protokół został wręczony przez kontrolujących ciężko choremu, 96-letniemu ojcu E.B., pozostawionemu z kontrolującymi przez skarżącego i jego żonę przed zakończeniem spisywania protokołu. Ojciec E.B. protokół zawieruszył i dopiero po przypadkowym odnalezieniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. wnioskodawca zapoznał się z jego treścią. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi E.B. organizacja społeczna "[...]" w K., zgłosił wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2009 r. Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika organizację społeczną - "[...]" w K. Przedstawiciel organizacji E.K. na rozprawie w dniu 9 lipca 2009r. podtrzymał wszystkie zarzuty w zakresie prawidłowości zaskarżonych decyzji zawarte w pismach z dnia 30 marca 2009r. i 9 lipca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do oceny czy organy prawidłowo ustaliły powierzchnię użytków rolnych uprawniającą do uzyskania jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej ( UPO) i płatności zwierzęcej (PZ) oraz czy nieobecność pełnomocnika skarżącego Z.B. podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2007r. jest okolicznością stanowiącą naruszenie zasady czynnego udziału stron. Skarżący kwestionował zarówno wadliwe, bo pomijające rzeczywiste granice działek, wykonanie pomiarów w czasie kontroli na miejscu z dnia 3 lipca 2007 r., jak i uwzględnienie przez organy administracji jedynie stwierdzonej w czasie tej kontroli powierzchni działek rolnych, a pominięcie powierzchni zasianej poplonami, podczas gdy rolnik miał obowiązek i prawo wywiązania się ze swych zobowiązań co do deklarowanej powierzchni realizowanych pakietów/wariantów w jego gospodarstwie rolnym w terminie do dnia 30 września 2007 r., co uczynił już po kontroli, pod koniec sierpnia 2007 r. Odnośnie dokonanych pomiarów należy zauważyć, że zostały one przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stosownie do art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. (Dz.Urz.UE L 141 z 30.04.2004r. str. 18 ze zm.), powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Podkreślić trzeba, że zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia powierzchni uprawnionej do płatności ma ustalenie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, w dacie przeprowadzenia kontroli, nie zaś rolnicze przeznaczenie czy też powierzchnia działek wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz aktów własności ziemi. Nie mają również znaczenia podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczące wsiania poplonów, skoro sami oni przyznają, że dopiero w sierpniu zostały one zasiane na powierzchni większej niż została stwierdzona działek rolnych z plonem głównym. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci wyników z przeprowadzonej w dniu 3.07.2007r. kontroli na miejscu w gospodarstwie E.B., w trakcie której do pomiaru działek rolnych wykorzystano system GPS wraz dołączonymi zdjęciami oraz szkicami gruntów rolnych jednoznacznie potwierdza prawidłowość ustaleń organu w zakresie powierzchni uprawniających rolnika do przyznania płatności ONW. Świadczy o tym, że powierzchnia działek rolnych: B, C, D, E, F, G, K, M jest różna od powierzchni użytków rolnych działek ewidencyjnych, na których położone są przedmiotowe działki rolne, zadeklarowane we wniosku przez rolnika. Prawidłowość ustaleń, zwłaszcza co do granic zmierzonych działek rolnych determinujących ich powierzchnię, uwiarygodnia udział w kontroli samego wnioskodawcy E.B., a także brak z jego strony jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń co do jej wyników zgłoszonych w zakreślonym przy podpisywaniu protokołu z tej kontroli terminie 14 dni od otrzymania protokołu. Zarzut nieuwzględnienia wyników pomiaru dokonanych przez przedstawicieli [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ) czynności w ramach kontroli na miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. Z tego względu [...] jako podmiot nie posiadający stosownego upoważnienia wydanego przez Dyrektora ARiMR nie był uprawniony do przeprowadzenia kontroli, a tym samym dokonane przez niego pomiary nie są miarodajne dla ustaleń leżących u podstaw zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi, nie można przyjąć, aby na skutek braku poinformowania o tej kontroli pełnomocnika wnioskodawcy, strona nie była właściwie powiadomiona o jej terminie, co skutkuje uznaniem jej za wadliwie przeprowadzoną jak również narusza prawo strony do czynnego udziału w sprawie. Przede wszystkim wskazać należy, iż przepisy wspólnotowe normują zasady dokonywania weryfikacji wniosków producentów rolnych. W tym zakresie nie mają więc w pełni zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące obowiązki organu w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Przepisy kpa wymagają przeprowadzenia dowodu z oględzin, po wcześniejszym zawiadomieniu strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (art. 79 k.p.a.). Zgodnie z obowiązującym w dacie przeprowadzonej kontroli na miejscu z dnia 3 lipca 2007 r. artykułem 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), kontrole na miejscu są przeprowadzane bez uprzedzenia, a tylko jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli można o niej zawiadomić z wyprzedzeniem ograniczonym do koniecznego minimum, który to okres nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Niezapowiedziany charakter kontroli na miejscu służyć ma wykluczeniu ewentualnych "przygotowań" do kontroli ze strony rolnika. Kontrole na miejscu dotyczące obszaru składają się z dwóch części, z których pierwsza odnosi się do weryfikacji i dokonania pomiaru zgłoszonych działek rolnych na podstawie posiadanego materiału graficznego, a druga część obejmuje fizyczną inspekcję działek w celu weryfikacji zgłoszonej uprawy i jej jakości, jak również rzeczywistych rozmiarów działek rolnych (pkt 36 preambuły do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Raport taki wykazuje w szczególności skontrolowane programy pomocy i wnioski. Rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli (art. 28 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). W konsekwencji powyższej regulacji, należy uznać, że udział strony podczas czynności kontrolnych nie jest obowiązkowy, a skoro tak to organ nie ma również obowiązku zawiadamiania pełnomocnika strony o terminie kontroli. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by pełnomocnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. Z analizy akt administracyjnych wynika, że Z.B., pełnomocnik wnioskodawcy zarówno zapoznała się z wynikami kontroli jak również wniosła zastrzeżenia. To, że nie była obecna podczas kontroli z dnia 3 lipca 2007r., nie dyskwalifikuje prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć z uwagi na to, że jak wskazano powyżej obecność stron ( odnosi się to również do pełnomocnika) nie była warunkiem koniecznym przeprowadzenia kontroli na miejscu. Ponadto podniesione przez Z.B. zastrzeżenia co do kontroli z dnia 3 lipca 2007r. były przedmiotem rozważań organu, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Skoro w rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola spełnia warunki formalne i merytoryczne toteż brak było podstaw do uwzględnienia żądania w zakresie powtórzenia kontroli czy też podważenia wyników kontroli z 3 lipca 2007r. z uwagi wyniki kontroli z 2008r. Zarówno wyniki rekontroli jak też kontroli z 2008r. wbrew zarzutom skarżących nie stwarzałyby możliwości do zweryfikowania treści wniosku z 2007r. z uwagi na ewentualne zmiany w zagospodarowaniu działek. Negatywne konsekwencje niewłaściwego wypełnienia we wniosku działek zadeklarowanych przez rolnika do jednolitej płatności uzupełniającej wynikają z art. 138 ust 1 . rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, zgodnie z którym z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Stosownie zaś do treści art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 i w tytule IV rozdział 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Interpretacja powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że producent rolny w związku z ustalonymi nieprawidłowościami w zakresie zadeklarowanych we wniosku powierzchni działek ponosi negatywne skutki w postaci przyznania płatności obszarowych w kwocie pomniejszonej o ile w przypadku jednolitej płatności obszarowej stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekraczają 3% lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, natomiast odnośnie uzupełniających płatności obszarowych różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynoszą więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Bardziej restrykcyjne skutki w postaci odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej nastąpią wówczas gdy różnica pomiędzy obszarem, zadeklarowanym a stwierdzonym przekracza 20% stwierdzonego obszaru. W przedmiotowej sprawie organy zasadnie uznały, że w zakresie działek ( B, C, D, E, F, G, K, M ) istniały nieprawidłowości w zadeklarowanej powierzchni użytkowej działek, które to odnośnie płatności JPO i UPO, skutkowały zmniejszeniem przyznanej pomocy w myśl art. 138 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 ( płatność JPO) i art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. (UPO) natomiast w zakresie PZ odmową jej przyznania art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Podstawą nałożenia na producenta rolnego wskazanych powyżej sankcji było istnienie różnicy pomiędzy obszarem deklarowanym a stwierdzonym która to w przypadku : - JPO odpowiadała 15, 80 %, - UPO odpowiadała 13,50%, - PZ odpowiadała 31,40 %. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że ustalony w sprawie stan faktyczny w pełni uzasadniał przyznanie płatności pomniejszonej płatności do gruntów rolnych na rok 2007 JPO i UPO w łącznej wysokości 1502,26 zł bowiem wskazane różnice pomiędzy obszarem deklarowanym a stwierdzonym mieściły się w granicach określonych w art. 138 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 i art. 51 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Natomiast w przypadku PZ nie było podstaw do jej przyznania wnioskowanej płatności skoro stwierdzona różnica pomiędzy obszarem deklarowanym a stwierdzonym przekraczała 20 % obszaru zatwierdzonego. Skoro w rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola spełnia warunki formalne i merytoryczne toteż brak było podstaw do uwzględnienia żądania w zakresie powtórzenia kontroli czy też podważenia wyników kontroli z 3 lipca 2007r. z uwagi wyniki kontroli z 2008r. Zarówno wyniki rekontroli jak też kontroli z 2008r. wbrew zarzutom skarżących nie stwarzałby możliwości do zweryfikowania treści wniosku z 2007r. z uwagi na ewentualne zmiany w zagospodarowaniu działek. Reasumując, organy rozpatrując sprawę nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy jakim dysponowały w sprawie, zaś przesłanki jakimi kierowały się przy rozstrzygnięciu wskazały w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na względzie, uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło