II SA/Ke 254/09

WyrokWSA w Kielcach2009-07-09

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię użytków rolnych uprawniającą do uzyskania płatności ONW, uwzględniając różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, oraz czy brak obecności pełnomocnika strony podczas kontroli na miejscu stanowi naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię użytków rolnych uprawniającą do płatności ONW, stosując przepisy rozporządzeń unijnych dotyczące pomniejszenia pomocy w przypadku zawyżenia deklarowanej powierzchni. Stwierdzono, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia, a brak obecności pełnomocnika strony podczas kontroli nie narusza zasady czynnego udziału w postępowaniu, pod warunkiem późniejszego zapoznania się z wynikami kontroli i możliwością wypowiedzenia się co do ustaleń.
Stan faktyczny
E.B. złożył wniosek o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007. Kontrola na miejscu wykazała rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią kilkunastu działek rolnych. Po postępowaniu wyjaśniającym i odwołaniach, organy administracji przyznały pomoc, ale pomniejszoną o sankcję wynikającą z zawyżenia powierzchni. E.B. i jego pełnomocnik Z.B. zaskarżyli decyzję, kwestionując prawidłowość pomiarów, nieuwzględnienie poplonów oraz naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu z powodu niepowiadomienia pełnomocnika o kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2009r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] E.B. wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007. Wnioskodawca zadeklarował do płatności ONW trzynaście działek rolnych oznaczonych literami od A do M o łącznej powierzchni 5,57 ha, położonych na sześciu działkach ewidencyjnych w obrębie S w gminie Ł (powiat, województwo). Przeprowadzona w dniu [...]. w obecności E.B. kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym producenta rolnego wykazała następujące nieprawidłowości: * dla działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,37 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,10 ha, * dla działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 0,81 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,66 ha, * dla działki rolnej D o powierzchni deklarowanej 0,38 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,63 ha, * dla działki rolnej E o powierzchni deklarowanej 0,61 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,34 ha, * dla działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 0,20 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,29 ha, * dla działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 0,75 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,54 ha, * dla działki rolnej K o powierzchni deklarowanej 0,34 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,25 ha, * dla działki rolnej M o powierzchni deklarowanej 0,70 ha, inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 0,59 ha. E.B. raport z kontroli podpisał oraz nie wnosił do niego żadnych uwag. W toku postępowania w dniu [...] pełnomocnik E.B. – Z.B. na wezwanie organu pierwszej instancji dokonała korekty wniosku co do działek ewidencyjnych nr 170 i 27/1. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] po przeanalizowaniu materiału dowodowego przyznał E.B. płatności ONW na rok 2007 w łącznej wysokości [...] zł. Na skutek wniesionego przez pełnomocnika producenta rolnego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji wskazał m.in., że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powinien przeprowadzić przy udziale pełnomocnika postępowanie wyjaśniające w przedmiocie daty zapoznania się przez Z. B. z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...]. W toku ponownie rozpoznanej sprawy wyjaśniono, że Z. B. z wynikami kontroli na miejscu zapoznała się w dniu [...]. Równocześnie Z. B. wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownej kontroli w gospodarstwie i zgłosiła zastrzeżenia co do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu[...], porównując je z wynikami kontroli na miejscu z 2008 r i podnosząc, że istnieją nieprawidłowości w zakresie powierzchni stwierdzonej działek rolnych. Organ I instancji w oparciu o informacje zawarte w piśmie z dnia [...] zastępcy Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że przeprowadzona weryfikacja dokumentacji pokontrolnej nie potwierdziła zastrzeżeń zgłoszonych przez małżonkówB. odnośnie kontroli w gospodarstwie z dnia [...]. Organ stwierdził prawidłowość dokumentacji pod względem formalnym, która w pełni odzwierciedlała stan faktyczny, zgodny z użytkowaniem rolniczym zadeklarowanych działek rolnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...]. Nr [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy przyznał E.B. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 w łącznej wysokości[...] zł. W odwołaniu małżonkowie B. zakwestionowali wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu[....] twierdząc, że bezpodstawnie pomniejszają im gospodarstwo, którego powierzchnię udokumentowali w załączonych aktach własności i wypisach z rejestru gruntów. Wyjaśnili, że nie mają doświadczenia w składaniu tego typu wniosków bowiem poprzednio ich przygotowanie i wypełnienie zlecali specjalistom z Urzędu Gminy lub Ośrodka Doradztwa Rolniczego w M. Organ odwoławczy dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Dyrektor Oddziału ARiMR szczegółowo powołał przepisy ustawodawstwa unijnego oraz przepisy krajowe w zakresie udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Organ wskazał, że pomoc finansowa jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, który stosownie do art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. podlega sprawdzeniu w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Zawyżenie deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo skutkuje zmniejszeniem lub wykluczeniem na zasadach przewidzianych w art. 16 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu, wykryte zostanie dla grupy płatności (poszczególnej strefy ONW), iż ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, która spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni zatwierdzonej, wówczas wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego w trakcie kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji uznając, że powierzchnia działek zadeklarowanych we wniosku (5,57ha) była zawyżona w stosunku do powierzchni stwierdzonej (4,81ha), Powstała w ten sposób różnica (0,76ha) stanowi 15,80 % powierzchni zatwierdzonej co zgodnie z treścią powołanego art. 16 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. skutkuje pomniejszeniem powierzchni faktycznie stwierdzonej (4,81ha) o dwukrotność wykrytego zawyżenia, w związku z tym powierzchnia do której przyznaje się płatność wynosi 3,29 ha. Organ wskazał, że przedmiotem kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu[...] była struktura oraz obszar zasiewu uprawianego przez wnioskodawcę w plonie głównym w 2007r. co wyklucza możliwość uwzględnienia międzyplonów wsianych w sierpniu 2007r. w kontekście płatności ONW. Podkreślił, że jej prawidłowość została zweryfikowana przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu w oparciu o dokumentację pokontrolną i nie budzi żadnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy za nietrafne uznał zarzuty w kwestii wypełnienia wniosku i zadeklarowania powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo, zgodnie z treścią wypisu z ewidencji gruntów i budynków i przedłożonych aktów własności. Wskazał, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów nie odzwierciedlają stanu faktycznego na gruncie a mają jedynie znaczenie informacyjne. Wyjaśnił, że użytki gruntowe wykazywane w ewidencji, Agencja wykorzystuje do wyznaczenia powierzchni gruntów uprawnionych i nieuprawnionych do płatności, natomiast o kwalifikacji gruntu do płatności obszarowych przesądza aktualne jego wykorzystywanie. Powierzchnie działek rolnych należy określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Nadto podał, że wnioskodawca składając podpis w sekcji VIII wniosku zatytułowanej "Oświadczenia i zobowiązania" potwierdził, że dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem rzeczywistym oraz znane mu są zasady przyznawania pomocy finansowej objętej wnioskiem. Za nieuprawnione organ uznał żądanie przeprowadzenia kolejnych kontroli terenowych w sprawie podnosząc, że ich wyniki mogłyby znacznie odbiegać od stanu stwierdzonego w roku 2007, np. z uwagi na zmianę sposobu użytkowania gruntów do chwili obecnej. Z tych też względów organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wyników kontroli przeprowadzonej w roku 2008. Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. E.B. i Z.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z żądaniem jej uchylenia. W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżący i jego pełnomocnik zakwestionowali prawidłowość przeprowadzonej w dniu[...] kontroli na miejscu w gospodarstwie producenta rolnego. Autorzy skargi zarzucili rażące błędy pomiarowe w zakresie badanej powierzchni działek, powodujące zaniżenie powierzchni gospodarstwa rolnego wnioskodawcy minimum o 1,38 ha, nie uwzględnienie zgłoszonych w dniach [...] zastrzeżeń co do kontroli z dnia [...] i wniosku o rekontrolę. Podnieśli, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania wskutek niepoinformowania pełnomocnika skarżącego –Z.B. o kontroli z dnia[...]. Przeprowadzenie czynności kontrolnych bez udziału pełnomocnika i pozbawienie w ten sposób możliwości złożenia do protokołu zastrzeżeń stanowi zdaniem skarżących naruszenie zasady czynnego udziału w sprawie określonej w art. 10 kpa. Według twierdzeń skarżących, funkcjonariusze prowadzący kontrolę "nakazali" E.B. podpisanie protokołu in blanco i nie odczytali treści tego dokumentu. Protokół został wręczony przez kontrolujących ciężko choremu, 96-letniemu ojcu E.B., pozostawionemu z kontrolującymi przez skarżącego i jego żonę przed zakończeniem spisywania protokołu. Ojciec E.B. protokół zawieruszył i dopiero po przypadkowym odnalezieniu w dniu [...] wnioskodawca zapoznał się z jego treścią. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu nie powiadomienia o terminie kontroli z dnia [...] pełnomocnika skarżącego Z.B. organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Odpowiadając na twierdzenia strony powołującej się na pomiary dokonane przez "P" organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji (Dz. U. Nr 229/03 poz. 2273) oraz zgodnie z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64/07 poz. 427), czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. Dlatego dla organów rozstrzygających sprawę wiążące są tylko pomiary dokonane przez osoby mające imienne upoważnienie Prezesa ARiMR do ich wykonania. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących przekazania protokołu z kontroli schorowanemu ojcu skarżącego po uprzednim podpisaniu go in blanco przez E.B. organ stwierdził, że takie twierdzenia nie znajdują oparcia w zgromadzonych dowodach. Protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] został kompletnie wypełniony, zaaprobowany podpisem przez E.B. na każdej jego stronie, a następnie podpisał on osobisty jego odbiór. W piśmie z dnia 30 marca 2009 r. organizacja społeczna pod nazwą "P" wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Równocześnie organizacja ta złożyła pismo, w którym poparła skargę E.B. oraz powtórzyła w rozbudowanej formie zarzuty skargi i ich uzasadnienie. Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2009r. Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika organizację społeczną - "P" . Przedstawiciel organizacji E. K. na rozprawie w dniu 9 lipca 2009r. podtrzymał wszystkie zarzuty w zakresie prawidłowości zaskarżonych decyzji zawarte w pismach z dnia[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo ustaliły powierzchnię użytków rolnych uprawniającą do uzyskania płatności ONW oraz, czy nieobecność pełnomocnika skarżącego Z.B. podczas kontroli w dniu [...] jest okolicznością stanowiącą naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Skarżący kwestionował zarówno wadliwe, bo pomijające rzeczywiste granice działek, wykonanie pomiarów w czasie kontroli na miejscu z dnia [...], jak i uwzględnienie przez organy administracji jedynie stwierdzonej w czasie tej kontroli powierzchni działek rolnych, a pominięcie powierzchni zasianej poplonami, podczas gdy rolnik miał obowiązek i prawo wywiązania się ze swych zobowiązań co do deklarowanej powierzchni realizowanych pakietów/wariantów w jego gospodarstwie rolnym w terminie do dnia [...], co uczynił już po kontroli, pod koniec sierpnia 2007 r. Odnośnie dokonanych pomiarów należy zauważyć, że zostały one przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stosownie do art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. (Dz.Urz.UE L 141 z 30.04.2004r. str. 18 ze zm.), powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Podkreślić trzeba, że zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia powierzchni uprawnionej do płatności ma ustalenie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, w dacie przeprowadzenia kontroli, nie zaś rolnicze przeznaczenie czy też powierzchnia działek wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz aktów własności ziemi. Nie mają również znaczenia podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczące wsiania poplonów, skoro sami oni przyznają, że dopiero w sierpniu zostały one zasiane na powierzchni większej niż została stwierdzona działek rolnych z plonem głównym. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci wyników z przeprowadzonej w dniu [...] kontroli na miejscu w gospodarstwie E.B., w trakcie której do pomiaru działek rolnych wykorzystano system GPS wraz dołączonymi zdjęciami oraz szkicami gruntów rolnych jednoznacznie potwierdza prawidłowość ustaleń organu w zakresie powierzchni uprawniających rolnika do przyznania płatności ONW. Świadczy o tym, że powierzchnia działek rolnych: B, C, D, E, F, G, K, M jest różna od powierzchni użytków rolnych działek ewidencyjnych, na których położone są przedmiotowe działki rolne, zadeklarowane we wniosku przez rolnika. Prawidłowość ustaleń, zwłaszcza co do granic zmierzonych działek rolnych determinujących ich powierzchnię, uwiarygodnia udział w kontroli samego wnioskodawcy E.B., a także brak z jego strony jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń co do jej wyników zgłoszonych w zakreślonym przy podpisywaniu protokołu z tej kontroli terminie 14 dni od otrzymania protokołu. Zarzut nieuwzględnienia wyników pomiaru dokonanych przez przedstawicieli P. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ) czynności w ramach kontroli na miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. Z tego względu P jako podmiot nie posiadający stosownego upoważnienia wydanego przez Dyrektora ARiMR nie był uprawniony do przeprowadzenia kontroli, a tym samym dokonane przez niego pomiary nie są miarodajne dla ustaleń leżących u podstaw zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi, nie można przyjąć, aby na skutek braku poinformowania o tej kontroli pełnomocnika wnioskodawcy, strona nie była właściwie powiadomiona o jej terminie, co skutkuje uznaniem jej za wadliwie przeprowadzoną jak również narusza prawo strony do czynnego udziału w sprawie. Przede wszystkim wskazać należy, iż przepisy wspólnotowe normują zasady dokonywania weryfikacji wniosków producentów rolnych. W tym zakresie nie mają więc w pełni zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące obowiązki organu w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Przepisy kpa wymagają przeprowadzenia dowodu z oględzin, po wcześniejszym zawiadomieniu strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (art. 79 k.p.a.). Zgodnie z obowiązującym w dacie przeprowadzonej kontroli na miejscu z dnia 3 lipca 2007 r. artykułem 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), kontrole na miejscu są przeprowadzane bez uprzedzenia, a tylko jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli można o niej zawiadomić z wyprzedzeniem ograniczonym do koniecznego minimum, który to okres nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Niezapowiedziany charakter kontroli na miejscu służyć ma wykluczeniu ewentualnych "przygotowań" do kontroli ze strony rolnika. Kontrole na miejscu dotyczące obszaru składają się z dwóch części, z których pierwsza odnosi się do weryfikacji i dokonania pomiaru zgłoszonych działek rolnych na podstawie posiadanego materiału graficznego, a druga część obejmuje fizyczną inspekcję działek w celu weryfikacji zgłoszonej uprawy i jej jakości, jak również rzeczywistych rozmiarów działek rolnych (pkt 36 preambuły do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Raport taki wykazuje w szczególności skontrolowane programy pomocy i wnioski. Rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli (art. 28 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). W konsekwencji powyższej regulacji, należy uznać, że udział strony podczas czynności kontrolnych nie jest obowiązkowy, a skoro tak to organ nie ma również obowiązku zawiadamiania pełnomocnika strony o terminie kontroli. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by pełnomocnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. Z analizy akt administracyjnych wynika, że Z. B., pełnomocnik wnioskodawcy zarówno zapoznała się z wynikami kontroli jak również wniosła zastrzeżenia. To, że nie była obecna podczas kontroli z dnia[...], nie dyskwalifikuje prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć z uwagi na to, że jak wskazano powyżej obecność stron ( odnosi się to również do pełnomocnika) nie była warunkiem koniecznym przeprowadzenia kontroli na miejscu. Ponadto podniesione przez Z. B. zastrzeżenia co do kontroli z dnia [....] były przedmiotem rozważań organu, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Skoro w rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola spełnia warunki formalne i merytoryczne toteż brak było podstaw do uwzględnienia żądania w zakresie powtórzenia kontroli czy też podważenia wyników kontroli z [...] z uwagi wyniki kontroli z 2008r. Zarówno wyniki rekontroli jak też kontroli z 2008r. wbrew zarzutom skarżących nie stwarzałyby możliwości do zweryfikowania treści wniosku z 2007r. z uwagi na ewentualne zmiany w zagospodarowaniu działek. Sankcje pomniejszające płatności rolnika z tytułu ONW określa art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L 06. 386) zgodnie z którym, w drodze odstępstwa od ust 2 i ust 3 akapit pierwszy, w odniesieniu do beneficjentów w państwach członkowskich stosujących system jednolitej płatności obszarowej przewidziany w art. 143b rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 stosowane redukcje i wykluczenia oblicza się zgodnie z art. 138 ust 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. W myśl art. 138 ust 1 . rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Powyższe rozważania na gruncie konkretnej sprawy oznaczają, że ustalony w sprawie stan faktyczny w pełni uzasadniał przyznanie płatności ONW na rok 2007r. z w łącznej wysokości [....] zł to jest z uwzględnieniem pomniejszenia o kwotę [...]. Podstawą nałożenia na producenta rolnego sankcji w postaci pomniejszenia płatności była różnica pomiędzy zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem, stanowiąca 15,80 % powierzchni zatwierdzonej i mieszcząca się w granicach określonych dyspozycją art. 16 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. w związku z art. 138 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Reasumując, organy rozpatrując sprawę nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy jakim dysponowały w sprawie, zaś przesłanki jakimi kierowały się przy rozstrzygnięciu wskazały w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na względzie, uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło