II SA/Ke 254/10
WyrokWSA w Kielcach2010-06-16
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samoistny posiadacz nieruchomości, której obszar oddziaływania obejmuje projektowana inwestycja, ma przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nawet jeśli nie posiada formalnego tytułu własności, wieczystego użytkowania lub zarządu?Ratio decidendi
Samoistny posiadacz nieruchomości, której obszar oddziaływania obejmuje projektowana inwestycja, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nawet jeśli nie posiada formalnego tytułu własności, wieczystego użytkowania lub zarządu. Prawo budowlane nie wymaga od stron legitymowania się przed organem tytułem własności, wieczystego użytkowania lub sprawowania zarządu, a samoistne posiadanie, zwłaszcza długoletnie, może prowadzić do nabycia własności przez zasiedzenie, co ma charakter deklaratoryjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że S. G., będąca samoistnym posiadaczem sąsiedniej działki, nie ma przymiotu strony, ponieważ nie posiada formalnego tytułu prawnego do nieruchomości. S. G. w skardze podniosła, że prawo budowlane nie precyzuje sposobu dowodzenia uprawnień do nieruchomości w obszarze oddziaływania, a jej długoletnie posiadanie powinno być uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia 4 marca 2010r. Wojewoda, w związku z odwołaniem S. G. od decyzji Starosty S. z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. G. pozwolenie na budowę budynku gospodarczego w zabudowie jednorodzinnej ( bez wewnętrznych instalacji) z przebudową zalicznikowej instalacji elektrycznej i wodociągowej, na działce Nr 684 położonej w S., na podstawie art. 82 ust. 3 oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w ramach przysługujących mu uprawnień kontrolnych zbadał, czy odwołującej przysługuje przymiot strony postępowania i ustalił, że taki przymiot jej nie przysługuje. Chociaż bowiem obszar oddziaływania obiektu obejmuje działkę Nr 683, której samoistnym posiadaczem jest S. G., to przedłożone przez nią dokumenty nie potwierdzają, aby była ona właścicielką, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą tej nieruchomości. "W wyżej wymienionym przepisie art. 28 ust. 2 - Prawo budowlane, nie mieści się posiadacz samoistny, który jest instytucją odrębną". Wojewoda powołując się na art. 336 i następne kodeksu cywilnego stwierdził, że samoistne posiadanie to tylko stan faktyczny, który nie rodzi żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Dlatego też jego zdaniem S. G. nie mogła wnieść skutecznie odwołania od decyzji Starosty S. z dnia [...].
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na tę decyzję S. G. zarzuciła, że przepis art. 28 prawa budowlanego nie przewiduje sposobu dowodzenia uprawnień do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skoro zaś Wojewoda przywołuje przepisy kodeksu cywilnego, to zgodnie z art. 241 kc domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Posiadanie samoistne prowadzi do nabycia nieruchomości, a orzeczenie w kwestii zasiedzenia albo uwłaszczenia ma charakter deklaratoryjny. Nadto wskazała, że skoro stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest zarządca nieruchomości, to tym bardziej powinien być nią samoistny posiadacz.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 26 maja 2010r. skarżąca wskazała, iż wystąpiła do Sądu Rejonowego w S. wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej w ewidencji jako działka Nr 683. Do pisma dołączyła odpis wniosku wraz z prezentatą Sądu Rejonowego w S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością niesporną jest to, iż projektowany budynek ma stanąć bezpośrednio przy granicy z działką Nr 683. W związku z tym organ I instancji prowadził postępowanie z udziałem S. G., figurującej w ewidencji gruntów jako samoistny posiadacz tej nieruchomości i w swojej decyzji określił, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje tę nieruchomość.
Wojewoda działając z urzędu zażądał od odwołującej się przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt, że jest ona właścicielką, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości oznaczonej numerem 683. W odpowiedzi na to wezwanie S. G. złożyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju z dnia 22 września 2000r., stwierdzającego że nabyła w ½ spadek po swojej matce J. G., wypis z rejestru gruntów wraz z adnotacją, potwierdzający, że włada działką Nr 683 położoną w S. od 1972r. i że przed tym terminem działkę tę użytkowała J. G., kserokopię zaświadczenia wystawionego przez Wójta Gminy w S. stwierdzającego, że S. G. w dniu 4 listopada 1971 użytkowała tę nieruchomość i że taki stan trwa do chwili obecnej. Oprócz tego w piśmie z dnia 26 lutego 2010r. odwołująca się wskazała, że ponieważ jej rodzeństwo zmarło bezpotomnie, jest jedynym spadkobiercą rodziców, a w budynku znajdującym się na działce nr 683, który wybudowała na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, zamieszkuje od ponad 30 lat.
Zauważyć należy iż fakt, że S. G. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr 683 nie był kwestionowany przez inwestora - jedyną oprócz skarżącej stronę postępowania toczącego się przez organem I instancji. W świetle tej okoliczności oraz opisanych wyżej dokumentów, w ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego, że S. G. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jest niezasadne. Zauważyć bowiem należy, iż przepisy tej ustawy nawet od inwestora nie wymagają przedstawiania dokumentów, potwierdzających jego tytuł prawny do nieruchomości. Również żaden przepis nie nakłada na inne strony takiego postępowania legitymowania się przed organem tytułem własności, wieczystego użytkowania lub zarządcy. Takie żądanie mogłoby ewentualne być uzasadnione, gdyby doszło do sporu, a więc gdyby własność osoby ujawnionej w ewidencji gruntów jako samoistny posiadacz, czy też nawet jako właściciel, została skutecznie zakwestionowane. Jak już jednak wcześniej wskazano, w niniejszej sprawie nikt nie kwestionował, że S. G. jest właścicielką nieruchomości. Samoistne posiadanie nieruchomości przez okres 20 lat przy dobrej wierze i 30 lat przy złej wierze prowadzi do zasiedzenia ( art. 172 kodeksu cywilnego). Słusznie skarżąca wskazuje, że orzeczenie sądu powszechnego, stwierdzające nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie lub w drodze uwłaszczenia, ma charakter deklaratoryjnych co oznacza, że takie orzeczenie jedynie stwierdza, że doszło w określonej dacie w przeszłości do nabycia własności nieruchomości. W tej sytuacji okoliczność, że S. G. w chwili obecnej nie dysponuje jeszcze orzeczeniem sądu, stwierdzającym nabycie przez nią własność działki położonej w S., oznaczonej numerem 683, nie oznacza, że nie jest jej właścicielem.
Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz z naruszeniem art. 28 ust 2 prawa budowlanego polegającym na uznaniu, że aby brać udział w postępowaniu właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu musi organowi architektoniczno – budowlanemu okazać tytuł własności, użytkowania wieczystego bądź sprawowania zarządu, decyzja ta podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 152 tej samej ustawy Sad określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uprawomocnienie się wyroku skutkować będzie obowiązkiem organu rozpatrzenia wniesionego przez S.G. odwołania od decyzji Starosty S. z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło