II SA/Ke 254/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2016r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pobytu w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. P. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie odmowy przyznania W. P. pobytu w Domu Pomocy Społecznej w K. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 12 października 2015 r. W. P. wystąpił o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w K. W decyzji organu I instancji z dnia 2 listopada 2015r. odmawiającej przyznania pobytu w domu pomocy społecznej podniesiono, iż z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego z dnia 27 października 2015r. dołączonego do wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 21 października 2015r. wynika, iż skarżący ze względu na stan zdrowia wymaga okresowo pomocy ze strony innych osób. Nadto ustalono, iż W. P. samodzielnie wykonuje czynności dnia codziennego, zaspokaja swoje życiowe potrzeby oraz porusza się własnym samochodem. Strona nie wyraziła zgody na zaproponowaną pomoc w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania przez opiekunkę domową zatrudnioną w MOPS. Oceniając dowody zgromadzone w sprawie organ stwierdził, że skarżący jest w stanie samodzielnie funkcjonować w środowisku i nie spełnia przesłanek określonych w art. 54 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2015r., poz. 163 ze zm.). W odwołaniu od ww. decyzji W. P. podniósł, że zamieszkuje sam, a rodzina nie interesuje się jego losem. Obecnie ma trudności w realizacji codziennych obowiązków życiowych, a sytuacja zmusza go do ich wykonywania samodzielnie. Czyni to jednak z trudnością i niedołężnie. Zaznaczył, iż jeździ samochodem, jednakże spowodowane jest to problemami z lewą nogą. Zdaniem skarżącego jego wiek, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 8 maja 2001r., treść zaświadczenia lekarskiego oraz zalecenia lekarskie świadczą o zasadności umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Wskazał nadto na zły stan techniczny mieszkania. Do odwołania strona dołączyła informację dla lekarza kierującego sporządzoną przez specjalistę kardiologa dr n. med. E. M. z dnia 16 listopada 2015r. oraz raport z elektrokardiograficznego badania wysiłkowego z dnia 19 listopada 2015r. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że obowiązek organu skierowania danej osoby w domu opieki społecznej określonego typu powstaje wówczas, gdy po stronie takiej osoby zaistnieją wszystkie przesłanki warunkujące powstanie prawa do tego rodzaju świadczenia. W świetle art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej powstanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej warunkowane jest ustaleniem, że dana osoba wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności, nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a potrzeba opieki nie może być zapewniona w formie usług opiekuńczych. Jak wskazał organ odwoławczy, ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego, podpisanego przez stronę w dniu 21 października 2015r. wynika m.in., że skarżący jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje samotnie w mieszkaniu własnościowym, źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne. Posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, a orzeczenie wydano na stałe. W trakcie wywiadu ustalono, że W. P. samodzielnie załatwia sprawy urzędowe, robi zakupy, wykonuje prace domowe oraz porusza się własnym samochodem. Leczy się na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, posiada problemy z krążeniem w kończynie dolnej. Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego z dnia 27 października 2015 r. wynika, że ze względu na stan zdrowia wymaga stałego przyjmowania leków, stosowania diety i stałej kontroli lekarskiej – pod kontrolą osób drugich, wymaga całodobowej opieki okresowo. Podano również zakres niezbędnych świadczeń zdrowotnych: leczenie, badanie, porady lekarskie, rehabilitacja lecznicza, badania i terapia psychologiczna, działania zapobiegawcze. Ze względu na przewlekły i postępujący charakter chorób podstawowych zakres wymaganej pomocy może się zwiększyć. W związku z powyższym, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji prawidłowo ocenił, że W. P. nie wymaga całodobowej opieki na stałe. Kolegium wskazało, że na gruncie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej uzależnione jest od niemożliwości zapewnienia tej osobie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. W niniejszej sprawie organ I instancji zbadał, iż pomoc w postaci usług opiekuńczych przyniosłaby zamierzony rezultat. Tymczasem skarżący w treści oświadczenia z dnia 21 października 2015r. jednoznacznie stwierdził, iż nie chce usług opiekuńczych z MOPS (k. 10). Organ odwoławczy podniósł, że przesłanka niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych nie wiąże się z wymogiem faktycznego z nich korzystania i stwierdzenia ich nieadekwatności do potrzeb osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Reasumując Kolegium podkreśliło, że organ I instancji wyjaśnił w sposób wyczerpujący sytuację W. P. i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy zasadnie stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia orzeczenia o niepełnosprawności organ odwoławczy wskazał, że z jego treści wynika, iż skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz zgodnie z treścią orzeczenia nie wymaga opieki drugiej osoby. Zatem treść tego orzeczenia nie dowodzi, iż skarżący jest osobą nie mogącą samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł W. P. W jej treści domagał się przyznania mu pobytu w domu pomocy społecznej oraz sprawdzenia, czy wypisy wymienionych aktów notarialnych są wykonane zgodnie z obowiązującym prawem i czy są niepodważalne. Wskazał również, że posiada duże kłopoty z warunkami mieszkaniowymi oraz łazienką i domofonem. Podniósł, iż nie ma środków finansowych na wykonanie remontu łazienki, a jest zmuszony ściśle przestrzegać higieny i czystości, ponieważ w 2014 r. leczył lewą nogę na zakażenie. Do skargi strona dołączyła pisma kierowane do: Prezydenta Miasta z dnia 28 stycznia 2015r. oraz z dnia 14 lutego 2016r., Dyrekcji MOPS z dnia 7 lutego 2016r., Sądu Rejonowego z dnia 29 kwietnia 2015r. oraz z dnia 27 lipca 2015r., Starosty z dnia 31 sierpnia 2015r. oraz z dnia 19 września 2015r., Prokuratora Generalnego za pośrednictwem Prokuratora Rejonowego z dnia 30 grudnia 2014r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. W dniu 17 maja 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wpłynęło pismo procesowe skarżącego zatytułowane "Prośba" w którym zwrócił się o dołączenie do akt sprawy i przeanalizowanie: karty informacyjnej leczenia szpitalnego ze Szpitala Specjalistycznego [...] oraz pisma do Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 29 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ze zgromadzonego w tej sprawie przez organy materiału dowodowego wynika, że skarżący ma ukończone 74 lata, jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje samotnie w mieszkaniu własnościowym, a źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne. Orzeczono wobec niego lekki stopień niepełnosprawności. W znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu lekarskim z dnia 27 października 2015 r. zawarte jest stwierdzenie, że skarżący wymaga całodobowej opieki okresowo. Potwierdza to przeprowadzony wywiad środowiskowy z którego wynika, że W. P. funkcjonuje samodzielnie – załatwia sprawy urzędowe, robi zakupy, wykonuje prace domowe, porusza się własnym samochodem. Zgodnie natomiast z treścią art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że cytowane przesłanki muszą wystąpić łącznie. W świetle ww. uregulowania nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie spełnia przewidzianych ustawą wymogów do umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Nie jest bowiem ani niepełnosprawny ani chory w takim stopniu, aby wymagał całodobowej opieki. Sam fakt ukończenia przez niego 74 roku życia także nie przemawia za uznaniem, iż ze względu na wiek taka pomoc, w szczególności całodobowa, jest mu niezbędna. Uwzględnienia wniosku W. P. nie uzasadniają też argumenty podniesione przez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 16 maja 2016r. tj. niesprawne urządzenia hydrauliczne w łazience, stary domofon, konieczność utrzymywania diety. Nie negując podnoszonych potrzeb skarżącego podkreślenia wymaga, że nie są to okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do przyznania mu prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W niniejszej sprawie nie wystąpiła również kolejna przesłanka z art. 54 ustawy o pomocy społecznej, a mianowicie brak możliwości zapewnienia pomocy w formie usług opiekuńczych. Zbadano bowiem, iż pomoc w postaci usług opiekuńczych przyniosłaby zamierzony rezultat, jednakże skarżący w sposób jednoznaczny w treści oświadczenia z dnia 21 października 2015r. odmówił otrzymania takiej pomocy. W tym miejscu przywołania wymaga pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (dostępnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zgodnie z którymi: umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej (wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 880/10:); zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej jest dalej idącą formą pomocy niż przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Jeżeli skarżący nie potrzebuje usług opiekuńczych to niedopuszczalne byłoby przyznanie mu świadczenia w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością (wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt I OSK 812/10). Reasumując stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło w sposób wyczerpujący sytuację wnioskodawcy W. P. i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy zasadnie stwierdziło, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co w konsekwencji prowadzi do przyjęcia braku podstaw przyznania prawa skarżącemu do umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Na zmianę oceny decyzji objętej skargą nie mogły wpłynąć również dołączone przez skarżącego do pisma procesowego z dnia 16 maja 2016r. załączniki, tj. karta informacyjna leczenia szpitalnego ze Szpitala Specjalistycznego (pobyt w szpitalu od 11 do 13 maja 2016r.) oraz pismo do Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 29 kwietnia 2016r. Podniesienia bowiem wymaga, iż Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję na datę jej wydania i na tę datę ocenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w oparciu o który poczynione zostały przez organy ustalenia faktyczne zebrany został w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji czy stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy. Zarówno karta leczenia szpitalnego jak i pismo skierowane do Prezesa Spółdzielni pochodzą z okresu następującego po wydaniu decyzji przez organ II instancji, zatem nie mogły być przedmiotem analizy organów, a w konsekwencji nie podlegają kontroli Sądu. Przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie mogą być również przywołane w treści skargi akty notarialne. Mając na względzie treść art. 134 p.p.s.a. wskazać bowiem należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, iż bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu. W przedmiotowej sprawie kontroli poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 stycznia 2016 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie odmowy przyznania W. P. pobytu w Domu Pomocy Społecznej w K. Zatem poza zakresem niniejszej sprawy leży okoliczność zawierania przez skarżącego aktów notarialnych wymienionych w treści skargi. Z tych samych powodów Sąd nie odniósł się do treści załączonych do skargi pism. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.